RAVEL!SAFE TRAVEL!SAFE TRFE TRAVELSAFES2026202620262026– Safe Travel! Team và các chuyên gia –

Xin chào các bạn! Chúng mình là những người đã viết lên cuốn sổ tay hướng dẫn bé nhỏ này. 1 Đối với lời đầu tiên này thì chúng mình muốn giải thích một xíu về tại sao những “sinh viên Ngôn ngữ Anh” lại đi hướng dẫn sinh viên về sửa xe. Tuy là sinh viên một ngành gần như không có nét gì liên quan đến dự án bé nhỏ này, nhưng chúng mình cũng là sinh viên như các bạn! Do đó, chúng mình hiểu được một trong những trăn trở lớn nhất của sinh viên (ngoài tiền trọ, người yêu và qua môn) chính là “con chiến mã” đột nhiên mắc bệnh, dẫn đến trì trệ tất cả các hoạt động khác và nguy hiểm trực tiếp đến bản thân. Từ đó, chúng mình nghĩ đến thực hiện dự án nhỏ này để có thể giúp các sinh viên - đặc biệt là những người chưa hề có kinh nghiệm - có thể tự tin hơn và an tâm hơn khi tham gia giao thông trên đường. LỜI MỞ ĐẦU Các bạn hãy đọc và nhớ đến sổ tay hướng dẫn này khi gặp khó khăn nhé!

2 NỘI DUNG Nền tảng nhanh: 1.Xe của bạn là loại xe nào? 2.Các bộ phận thường bị trục trặc của xe: 3.Các dụng cụ cần thiết Tầm giá của các linh kiện Bản đồ khu vực Làng Đại học với địa điểm các tiệm sửa xe và khu vực đặc biệt Khắc phục lỗi: 1.Vỏ và ruột 2.Thắng 3.Sên 4.Phuộc 5.Động cơ 6.Cách tháo và kiểm tra bugi 7.Cách kiểm tra nhớt xe 3 3 9 19 21 5 8 9 10 12 15 17 18 14

1. Xe của bạn là loại xe nào? Có lẽ nhiều bạn còn chưa thật sự hiểu về yếu tố này, nhưng nói đơn giản thì ở Việt Nam, hiện có 3 loại xe phổ biến (phân loại theo cơ chế sử dụng) là: (1) Xe số, (2) Xe tay ga và (3) Xe tay côn. NỀN TẢNG NHANH *Phân biệt được xe bạn đang dùng là loại nào có thể giúp ích trong việc bảo trì và sửa chữa cho xe!* 3 (1) Xe số: là các loại xe có bàn đạp số bên trái, thắng sau chân bên phải, không có côn tay bên trái, thắng trước cho tay bên phải! (2) Xe tay ga: là các loại xe không có bàn đạp số và cả thắng chân, có thắng trước cho tay phải (như xe số) có thắng sau cho tay trái.Ban dap  ben traiThang u an ben phai Thang u an ben phai Thang trươc o tay ben phai

4 (3) Xe tay côn: là các loại xe có bàn đạp số bên trái, thắng sau chân bên phải, thắng trước tay bên phải, nhưng đồng thời để sử dụng bàn đạp số, người lái phải dùng tay côn bên trái (không phải thắng). (Đặc biệt: ngoài ra còn có thể có các loại xe điện, tuy nhiên ở góc độ bề mặt thì thao tác sử dụng tương đối giống xe tay ga, nhưng về cơ chế bên trong thì khác hoàn toàn). Vậy, xe bạn đang lái là loại nào?Khong  ban dap  va  thang an Co thang trươc o tay phai Co thang u o tay trai.

NỀN TẢNG NHANH Đây là 2 bộ phận dễ bị ảnh hưởng nhất và hay gặp vấn đề nhất khi lái xe máy. Các lỗi thường gặp bao gồm: thủng ruột, mòn vỏ, rách ruột. a. Vỏ và ruột (Lốp và săm) Đây là bộ phận lỗi dễ dẫn đến tai nạn và nguy hiểm. Các lỗi thường gặp bao gồm: mòn thắng, đứt thắng, lỏng thắng. b. Thắng (Phanh) 5 2.Các bộ phận thường bị trục trặc của xe: (dựa trên khảo sát sinh viên 2026) Đây là bộ phận lỗi sẽ dẫn đến quá trình lái xe bất tiện hơn, kéo theo các lỗi khác. Các lỗi thường gặp bao gồm: chùng sên, đứt sên, mòn sên. c. Sên (Xích)

Đây là bộ phận lỗi sẽ dẫn đến quá trình lái xe bất tiện hơn, kéo theo các lỗi khác. Các lỗi thường gặp bao gồm: xì dầu phuộc, hết dầu phuộc. d. Phuộc (Giảm xóc) Việc không khắc phục các lỗi này có thể dẫn đến xe bị: mất cân bằng, va đập động cơ, tổn thương vỏ và ruột,... 6 Đây là bộ phận quan trọng nhất và hay bị các lỗi phức tạp mà sổ tay này không thể trình bày toàn bộ, tuy nhiên có những lỗi cơ bản có thể khắc phục. Các lỗi thường gặp bao gồm: khô nhớt, bị vô nước. e. Động cơ Việc khắc phục các lỗi này hoặc rất dễ, hoặc rất khó, nhưng đều cần ra tiệm. Việc không khắc phục các lỗi này có thể dẫn đến xe bị: hao xăng, hao nhớt, mòn bộ nhông sên dĩa,...

NỀN TẢNG NHANH 7 Bugi: thuộc động cơ nhưng có thể tách rời. Lỗi thường gặp: cháy bugi, ướt bugi. Ắc quy (bình): thuộc hệ thống điện của xe. Lỗi thường gặp: hết bình, yếu bình. Xăng: xe hết xăng nhưng không biết nên nhầm lẫn lỗi khác. g. Các bộ phận khác: Đây là bộ phận lỗi hiếm khi xảy ra nhưng lúc xảy ra sẽ rất bất tiện, đặc biệt vào ban đêm. Các lỗi thường gặp bao gồm: đứt bóng, chớp tắt, không lên. f. Hệ thống đèn Việc khắc phục các lỗi này nên ra tiệm.

8 a. Luôn có: 3.Các dụng cụ cần thiết: b. Nên có: Kìm Tua vít Cờ lê (khóa) 10-12-14mm Tuýp bugi Khóa T 10-12-14mm Bơm xe cầm tay (tự động) Đèn pin

9 KHẮC PHỤC LỖI 1.Vỏ và ruột: a. Thủng/rách ruột: Dấu hiệu: Dắt xe thấy nặng bất thường. Khi lái xe đột ngột mất thăng bằng, lết bánh. Cảm giác phía trước/sau xe thấp hơn bình thường. Cách khắc phục: Dụng cụ: bơm cầm tay. Dừng xe, chống đứng và kiểm tra bánh xe. Nếu xe bị xẹp hoàn toàn, KHÔNG tiếp tục chạy cố mà nên dắt xe/gọi cứu hộ. Nếu xe chỉ mềm, thử bơm bằng bơm cầm tay và chạy chậm để đến chỗ sửa xe gần nhất. *Việc cố chạy khi bánh đã xẹp hoàn toàn có thể làm hư cả ruột (nếu chỉ thủng chứ không rách), vỏ và thậm chí niềng xe, dẫn đến tốn kém hơn rất nhiều! *Một số trường hợp bánh xe bị xì “lỗ mọt” do các vết nứt hoặc lỗ rất nhỏ, có thể bơm lên và đi tiếp, nhưng để khắc phục hẳn thì nên thay vỏ/ruột!

10 Dấu hiệu: Khi lái, cảm giác bánh trước hoặc sau hơi “trơn”, dễ trượt, đặc biệt là các khúc cua. Nhìn bằng mắt, vỏ xe có dấu hiệu trơn nhẵn, không còn gai/rãnh. Cách khắc phục: Nên thay vỏ xe sớm nhất có thể. b. Mòn vỏ: *Việc chủ quan cố chạy có thể dẫn đến ảnh hưởng đến cả ruột bên trong hoặc hư hỏng dọc đường. Trường hợp tệ nhất dẫn đến mất an toàn khi lái xe. 2.Thắng: a. Mòn/đứt thắng; Dấu hiệu: Khi lái xe, bóp/đạp thắng cảm giác không ăn dù đã hết thắng. Cách khắc phục: Chạy xe thật chậm, sử dụng thắng còn lại, để đến tiệm sửa gần nhất và thay thắng mới. *Đây là bộ phận cực kỳ nguy hiểm nếu không khắc phục! Tuyệt đối không tham gia giao thông khi thắng không hoạt động!

11 KHẮC PHỤC LỖI b. Lỏng thắng: Dấu hiệu: Khi lái xe, phải bóp/đạp thắng rất sâu mới có cảm giác thắng ăn. Đối với thắng chân, sẽ dễ nghe tiếng và cảm nhận được thắng va chạm với mặt đường khi thắng lún quá sâu. Cách khắc phục: Dụng cụ: khóa 14mm hoặc khóa T 14mm. Đối với thắng trước (tay): dùng tua vít để vào vị trí giữ thắng và đẩy nhẹ xuống (như đòn bẩy); dùng tay hoặc khóa 14mm để xoay ốc lồi ra theo chiều kim đồng hồ để siết (H 2.1); bóp thắng tay để kiểm tra phù hợp chưa (H 2.2). Đối với thắng sau (chân): nhìn phía sau xe bên phải (bên của thắng) để thấy vị trí điều chỉnh; áp dụng các bước như thắng tay (H 2.3); đạp thắng để kiểm tra độ phù hợp (H 2.4).*Đối với các loại xe tay ga hoặc một số xe máy có thắng trước là thắng dĩa, cách điều chỉnh sẽ khác và khó hơn, nên nhờ thợ hỗ trợ. 2.1 2.2 2.42.3

12 3.Sên: a. Mòn/đứt sên: Dấu hiệu: Khi lái xe có cảm giác lên ga nhưng xe không có lực từ sau, không di chuyển. Cách khắc phục: Đưa xe đến tiệm sửa gần nhất để kiểm tra và thay.*Hiện tượng đứt sên hoàn toàn tương đối hiếm. *Khác với xe số và xe tay côn, bộ truyền động của xe tay ga không dùng sên kim loại mà dùng dây curoa cao su (H 3.6) - không thể chỉnh và phải thay mới khi đứt. b. Chùng sên: Dấu hiệu: Khi lái xe, có thể nghe tiếng lộc cộc từ phần sau. Khi lên ga, có cảm giác và tiếng tuôn răng từ sên xe. Lúc chuyển số, có tiếng động do tuôn răng từ sên xe. Cách khắc phục: Dụng cụ: khóa 10-17-19mm; khóa T 10- 12mm (hoặc khóa thường cùng kích cỡ); tua vít. Dựng chống đứng, xem phía sau bên trái của xe. Đối với đa số xe, sẽ có phần hộp sên che chắn lại cùng với một nắp tròn. Để căng chỉnh sên, mở nắp đó ra. (H 3.1) (bỏ qua nếu xe không có phần che sên) 3.1 Dùng khóa 17mm cho ốc bên trái và 19mm cho bên đối diện bên phải xe (H 3.2 và 3.3)

13 KHẮC PHỤC LỖI Vặn ốc khóa 19mm để nới lỏng (không tháo hoàn toàn). Dùng khóa T12 (hoặc khóa 12mm thường) vặn ốc ở phía đuôi hai bên trái phải theo chiều kim đồng hồ để tăng sên (H 3.4) Sau khi tăng, siết chặt các ốc về lại nguyên trạng. 3.33.23.4b3.4a Lưu ý 1: khi tăng sên, các bạn để ý vạch tăng để căng chỉnh hai bên bằng nhau (H 3.5), tránh hiện tượng mất cân bằng. Lưu ý 2: không tăng sên quá căng mà phải chừa một khoảng để sên có thể dao động lên xuống (từ 20-30mm) và có thể dùng tua vít hoặc tay nâng hạ trực tiếp sên để kiểm tra (H 3.7).

143.6a3.53.6b3.7 4.Phuộc: Xì dầu/khô dầu: Dấu hiệu: Xe đi qua các chỗ gồ ghề cảm giác rất rung và không có độ nhúng. Nhìn bằng mắt, các viền quanh phuộc có dấu hiệu dầu bị rỉ ra ngoài và bám bẩn (hình) Cách khắc phục: Sớm mang xe ra tiệm để bảo dưỡng, phục hồi. Trường hợp không thể phục hồi sẽ phải thay mới.*Không nên để quá lâu không phục hồi/thay mới, do việc xe thiếu giảm xóc sẽ dẫn đến các vấn đề khác như đã nêu ở trên!

15 KHẮC PHỤC LỖI a. Khô nhớt: Dấu hiệu: Xe có mùi khét sau khi chạy lâu. Xe phát ra những âm thanh lạ từ động cơ. Xe nổ máy khó khăn hơn và hao xăng hơn. Nếu bị hở bạc/xéc-măng (vòng kim loại đệm giữa piston và xilanh), dẫn đến nhớt rò rỉ vào buồng đốt, xe sẽ ra khói trắng. Cách khắc phục: Cần mang xe ra tiệm để thay nhớt sớm. Trường hợp bị hở bạc cần thay bạc. 5.Động cơ:*Nếu không xử lý sớm, tình trạng khô nhớt có thể làm giảm tuổi thọ động cơ cũng như dẫn đến các vấn đề khác như đã nêu!

16 b. Bị vô nước: Xảy ra khi xe đi qua các chỗ ngập sâu, thường là quá nửa bánh xe. Dấu hiệu: Xe không thể khởi động. Khi kiểm tra nhớt sẽ thấy màu lạ (trắng đục hoặc nâu cà phê). Xe khó khởi động và khi chạy có các tiếng động lạ. Cách khắc phục: Phòng hơn tránh! Khi bắt buộc phải qua chỗ ngập sâu, nên dắt bộ thay vì cố chạy! Đối với xe số và tay côn gầm cao, khả năng bị ngập sẽ giảm đáng kể. KHÔNG cố gắng đề hay khởi động lại xe! (Việc cố đề sẽ có thể gây hư hỏng hệ thống điện xe) Tắt máy và dắt xe ra khỏi khu vực ngập.*Không khuyến cáo: trong trường hợp bất khả kháng, đối với xe số, có thể thực hiện thao tác kiểm tra, lau khô bugi và thử khởi động máy để đi đến tiệm gần nhất để khắc phục. Chống đứng và dốc xe ngửa ra sau để nước ra khỏi bô và các bộ phận khác. Gọi cứu hộ hoặc dắt xe đến tiệm gần nhất để kiểm tra.

17 KHẮC PHỤC LỖI *Cách tháo và kiểm tra bugi: Dụng cụ: tua vít, tuýp bugi, khăn khô. LƯU Ý TẮT MÁY XE, RÚT CHÌA KHÓA (do bugi được nối với dây điện cao áp, các bạn phải tuyệt đối bảo đảm xe đang không hoạt động) Dựng chống đứng, quan sát bên phải của xe, phần gần động cơ. Dùng tua vít mở ốc lớp áo nhựa vị trí tam giác (yếm) quanh động cơ xe (H s1 và s2) Sau đó tháo phần dây cao áp ra khỏi chụp bugi, đầu dây này sẽ nhìn giống cái tẩu thuốc (H s3) Tiếp tục, để tháo bugi ra kiểm tra, ta dùng tuýp bugi (H s4) để chụp vào bugi và dùng tua vít như đòn bẩy để xoay ngược chiều kim đồng hồ (H s5). Sau khi tháo được bugi, các bạn dùng khăn khô để lau các bộ phận: tẩu, vị trí của bugi và cả hai đầu của bugi. Sau đó lắp lại như ban đầu. (lưu ý không vặn quá chặt mà chỉ vừa tay)s1s2s3s4s5

18 *Cách kiểm tra nhớt xe: Dụng cụ: kìm, khăn khô. Dựng chống đứng và chờ máy nguội. Xem bên phải của xe, vị trí động cơ (H s6). Dùng kìm để kẹp vào nắp lỗ nạp nhớt và vặn ngược chiều kim đồng hồ (H s7). Kiểm tra đầu que thăm nhớt (được gắn trực tiếp vào nắp). Lau sạch đầu que này rồi đưa thẳng đứng vào lỗ nạp nhớt lại xong lấy ra kiểm tra (H s8 và s9): Nếu vết nhớt nằm giữa vạch dưới và trên (Min và Max) (H s10)-> Tốt Nếu vết nhớt nằm dưới vạch mức hoặc không thấy rõ vết nhớt -> Xe khô nhớt, cần thay gấp.s6s7s8s9s10

BẢN ĐỒ KHU VỰC LÀNG ĐẠI HỌC VỚI ĐỊA ĐIỂM 19 Các bạn khi di chuyển trong khu vực Làng Đại học có thể tham CHÚ THÍCH:

20 CÁC TIỆM SỬA XE VÀ KHU VỰC ĐẶC BIỆT khảo để xem những địa điểm có sửa xe để “tấp vào” khi cần nhé! Nhấn/quét để mở MAP

TẦM GIÁ CỦA CÁC LINH KIỆN 21 Dưới đây là một số linh kiện kèm với giá thị trường mà nhóm mình đã tham khảo được. Các bạn có thể tham khảo để có thể cân nhắc khi muốn kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế.

22*Đây là mức giá tham khảo, tùy khu vực hoặc tiệm mà giá có thể giao động nhưng sẽ không quá lớn! Thời điểm tham khảo mức giá này của nhóm mình là trong tháng 10-11/2026 và sẽ có cập nhật.

LỜI KẾT 23 Lời cuối tụi mình muốn nhắn nhủ đôi lời. Với kiến thức từ cuốn sổ tay này, tụi mình mong bạn không chỉ có thể tự xử lý tình huống và bảo trì cho bản thân, mà còn có thể giúp đỡ những người khác xung quanh mình, đưa ra lời khuyên hoặc hướng dẫn khi có cơ hội! Vì cuốn sổ tay này mục đích không chỉ để giải quyết cho cá nhân mà còn hướng đến lan tỏa những kiến thức cần có này cho mọi người! Cho một tương lai ai cũng có thể bảo trì và sơ cứu xe máy cá nhân hiệu quả! Vậy là bạn đã đọc xong cuốn sổ tay nhỏ của tụi mình rồi! Nó cũng không quá dài nhưng tụi mình mong nó đã giúp ích cho bạn phần nào! Một lần nữa, cảm ơn bạn đã quan tâm và đọc sổ tay của tụi mình! Chúc bạn tham gia giao thông an toàn nhé!

24 Content: Our team Image: Our team Designing: Hoàng Triều A product by Safe Travel! Team Contact us: 2457010048@hcmussh.edu.vn Our team: Bùi Phước Hải - 2457010048 Hoàng Triều - 2457010229 Trần Vũ Tuấn Kiệt - 2457010084 Trần Quang Huy - 2457010072 Trần Minh Tín - 2457010217 Editing: Hoàng Triều Proofreading: Our team CREDIT

2026– Safe Travel! Team và các chuyên gia –