ĐỀ CƯƠNG TỰ LUẬN ĐỊA LÍ *: là những mục cần ôn kỹ Câu 1: -Vị trí địa lí: + Việt Nam nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á + Tiếp giáp: Phía Bắc: Trung Quốc; phía Tây: Lào & Campuchia; phía Đông & Nam: biển Đông. - Phạm vi lãnh thổ: + Vùng đất: diện tích 311 344 km2 gồm toàn bộ phần đất liền và các hải đảo. + Vùng biển: có diện tích khoảng 1 triệu km2, gấp hơn 3 lần diện tích đất liền. +Vùng trời: là khoảng không gian bao trùm lên lãnh thổ nước ta. *Câu 2: - Thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa, chịu ảnh hương sâu sắc của biển và phân hóa đa dạng. - Khí hậu có 2 mùa rõ rệt, chịu ảnh hưởng của các cơn bão lớn. - Sinh vật và đất: hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa phát triển trên đất ferality là cảnh quan tiêu biểu. - Thiên nhiên phân hóa đa dạng: + Khí hậu: từ Bắc xuống Nam; từ Đông sang Tây + Sinh vật và đất: phong phú và đâ dạng Câu 3: - Địa hình đồi núi chiếm ưu thế: + Đồi núi chiếm ¾ diện tích lãnh thổ. + Đồng bằng chiếm ¼ diện tích lãnh thổ. - Địa hình có hai hướng chính là tây bắc – đông nam và hường vòng cung: + Hướng TB – ĐN như Can Voi, Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc,… + Hướng vòng cung: thể hiện rõ nhất ở vùng núi Đông Bắc (Cánh cung: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) - Địa hình có tính chất phân bậc khá rõ rệt:
+ Phân biệt rõ rệt: núi cao; núi trung bình; núi thấp; đồi; đồng bằng ven biển; thềm lục địa. - Địa hình đchịu tác động của khí hậu nhiệt đới ẩm gió màu và con người: + Quá trình xâm thực, xói mòn mạnh, địa hình bị chia cắt. + Nhiều hang dộng rông lớn. + Các dạng địa hình nhân tạo: hầm mỏ, đê đập,… 2. Các khu vực địa hình A. Địa hình núi Khu vực Phạm vi Hình thái Đông Bắc Nằm ở tả ngạn sông Hồng * Độ cao TB dưới 1000 m* Chủ yếu là đồi núi thấp có 4 dãy núi hình cánh cung chụm lại ở Tam Đảo* Địa hình các-xtơ khá phổ biến, tạo nên những cảnh quan đẹp như vùng hồ Ba Bể, vịnh Hạ Long Tây Bắc Nằm giữa sông Hồng đến sông Cả * Địa hình cao nhất nước ta (đỉnh Phan- xi-păng 3147 m)* Độ cao TB 1000 - 2000 m* Các dãy núi lớn có hướng TB - ĐN như Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Dinh, Pu Sam Sao* Đặc trưng của địa hình Tây Bắc là bị chia cắt mạnh - xen giữa các vùng núi đá vôi là các cánh đồng thung lũng: Sơn La, Mộc Châu Trường Sơn Bắc Từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã * Cao TB 1000 m, một số ít đỉnh cao trên 2000 m như Pu Xai Lai Leng, Rào Cỏ* Có nhiều nhánh núi đâm ngang ra biển chia cắt đồng bằng duyên hải miền Trung như: dãy Bạch Mã, Hoành Sơn Trường Sơn Nam Từ phía nam dãy Bạch Mã * Địa hình chủ yếu là núi và cao nguyên, có độ cao lớn hơn vùng Trường Sơn Bắc* Địa hình có hướng vòng
Khu vực Phạm vi Hình thái đến Đông Nam Bộ cung, hai sườn đông và tây Trường Sơn Nam không đối xứng* Dạng địa hình nổi bật là các cao nguyên rộng lớn, xếp tầng bề mặt đất đá ba dan* Các khối núi cao nằm ở phía bắc và nam của vùng nhiều đỉnh trên 2000 m như: Ngọc Linh (2598 m), Chư Yang Sin (2405 m), Lang Biang (2167 m) B. Đồng bằng Đồng bằng Diện tích Nguồn gốc hình thức Đặc điểm Sông Hồng 15.000 km² Do phù sa sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp Có hệ thống đê chống lũ khiến đồng bằng bị chia cắt, tạo thành những ô trũng, khu vực trong đê không được bồi phù sa Sông Cửu Long 40.000 km² Do phù sa của hệ thống sông Mê Công bồi đắp Không có đê ngăn lũ, có hệ thống kênh rạch dày đặc. Nhiều vùng trũng lớn: Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên Duyên hải miền Trung 15.000 km² Từ phù sa hoặc kết hợp phù sa sông và biển Nhiều đồng bằng nhỏ hẹp, có nhiều cồn cát C. Địa hình bờ biển và thềm lục địa • Bờ biển có 2 dạng chính: địa hình: o Bờ biển bồi tụ tự nhiên, có nhiều bãi biển vòng cung, vùng cây ngập mặn phát triển
o Bờ biển mài mòn rất khúc khuỷu, có nhiều vùng, vịnh nước sâu, kín gió, nhiều bãi tắm • Thềm lục địa: o Mở rộng tại các vùng biển Bắc Bộ và Nam Bộ o Vùng biển miền Trung sâu và hẹp hơn
