Εργασία Παραγωγής Βίντεο Γιώργος Μπάμνιος Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων στα πλαίσια του μαθήματος Ψηφιακοί πόροι Ήχου και Εικόνας στην εκπαιδευτική διαδικασία

σελίδα 1 Ελάχιστες απαιτήσεις Δείτε την περιγραφή της εργασίας μέσα από τις 10 ελάχιστες απαιτήσεις που αυτή πρέπει να πληροί Το όνομα του αρχείου video της εργασίας θα πρέπει να έχει τη μορφή Επώνυμο_Όνομα_Τμήμα.mp4

σελίδα 2 Ελάχιστες απαιτήσεις Για την εκπόνηση της εργασίας θα έχετε όση βοήθεια χρειασθείτε. 1. Εκπαιδευτικό θέμα Το θέμα της εργασίας είναι δικής σας επιλογής, θα πρέπει όμως να έχει σχέση με το σχολικό περιβάλλον. Μπορεί να αφορά τη διδασκαλία μιας μαθησιακής ενότητας ή την παρουσίαση μιας δραστηριότητας, ένα ενημερωτικό βίντεο για μαθητές, γονείς ή συναδέλφους και πολλά άλλα. 2. Διάρκεια βίντεο Το βίντεο δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεπερνάει τα 3 λεπτά. 3. Δικά σας καινούρια πλάνα Αφού καταλήξετε στο θέμα σκεφθείτε το σενάριο και τα πλάνα που θα χρησιμοποιήσετε. Τα πλάνα θα τα γυρίσετε ειδικά για το βίντεο της εργασίας, σύμφωνα και με όσα θα πούμε στα μαθήματα. 4. Επεξεργασία σε Η/Υ και μόνο Η επεξεργασία του βίντεο θα γίνει αποκλειστικά σε Η/Υ και όχι σε smartphone ή tablet.

σελίδα 3 5. Πλάνα αποκλειστικά με οριζόντιο προσανατολισμό Το θέμα της εργασίας είναι δικής σας επιλογής, θα πρέπει όμως να έχει σχέση με το σχολικό περιβάλλον. Μπορεί να αφορά τη διδασκαλία μιας μαθησιακής ενότητας ή την παρουσίαση μιας δραστηριότητας, ένα ενημερωτικό βίντεο για μαθητές, γονείς ή συναδέλφους και πολλά άλλα. 6. Κείμενα Το βίντεο θα πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε τίτλους αρχής και τίτλους τέλους, υπότιτλους, κείμενα με πληροφορίες κλπ. 7. Όχι PowerPoint βίντεο Δε θέλουμε να δημιουργήσουμε μία προβολή διαφανειών τύπου PowerPoint slide show, αλλά ένα ζωντανό βίντεο με κίνηση και ήχους. 8. Ήχος Το βίντεο θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον φυσικό ήχο, όπως τον καταγράφει η κάμερα, αφήγηση από σας και μουσική.

σελίδα 4 9. Επιλογές (settings) στην κάμερα Πριν ξεκινήσουμε τη λήψη των πλάνων πρέπει να επιλέξουμε τις παρακάτω τιμές στις ρυθμίσεις της κάμερας μας. Ανάλυση (resolution) Καρέ/δευτερόλεπτο (fps) Αναλογία κάδρου 1η επιλογή 720p (HD) 30 16:9 2η επιλογή 1080p (FHD) 30 16:9 10. Χρήση άλλων πηγών media Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φωτογραφίες ή έτοιμα βίντεο εφόσον έχουν την ίδια ανάλυση (1080p) και η συνολική τους διάρκεια δεν ξεπερνά τα 15 δευτερόλεπτα. Πολύ χαμηλή ανάλυσηΥψηλή ανάλυση 1. Εκπαιδευτικό θέμα 2. Μέγιστο 3 λεπτά 3. Καινούρια πλάνα 4 Επεξεργασία σε Η/Υ 5. Οριζόντια πλάνα 6. Τίτλοι, υπότιτλοι 7. Όχι Slideshow 8. Πλούσιος ήχος 9. Ανάλυση 1080p 10. Άλλα media σε 1080p, έως 15 δευτερόλεπτα Προσοχή Την επεξεργασία του βίντεο (editing) θα τη δούμε μαζί πολύ αναλυτικά

σελίδα 5 Πριν ξεκινήσετε Ελέγξτε τη μεταφορά των πλάνων σας από το smartphone στον Η/Υ

σελίδα 6 Κάντε το οπωσδήποτε Πριν ακόμη σκεφθείτε το θέμα του βίντεο, καλό θα ήταν να κάνετε ένα δοκιμαστικό πλάνο με το smartphone σας, να το μεταφέρετε στον Η/Υ και να ελέγξτε την ποιότητα του. Βήμα 1ο: Γυρίστε ένα πλάνο λίγων δευτερολέπτων Ρυθμίστε την κάμερά σας σε ανάλυση 1080p και αναλογίες κάδρου 16:9. Τραβήξτε ένα πλάνο λίγων δευτερολέπτων, σε εξωτερικό χώρο με αρκετό φως, που να περιλαμβάνει ήχο και κίνηση. Αυτό θα δημιουργήσει στο κινητό σας ένα αρχείο .mp4.

σελίδα 7 Κάντε το ακόμη και σήμερα Βήμα 2ο: Μεταφέρετε το πλάνο σας στον Η/Υ Χρησιμοποιείστε μια εφαρμογή μεταφοράς αρχείων όπως το QuickShare. Ή συνδέστε το smartphone με τον Η/Υ μέσω του USB καλωδίου φόρτισης του κινητού σας. Σε αυτήν την περίπτωση ο Η/Υ βλέπει το κινητό σας σαν Μπορείτε ακόμη να χρησιμοποιήσετε ένα Drive ή μια εφαρμογή σαν το WeTransfer. ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ εφαρμογές όπως Youtube, messenger, Viber κλπ, γιατί μπορεί να αλλοιωθεί η ποιότητα του βίντεο. Βήμα 3ο: Ελέγξτε το πλάνο σας Δείτε το βίντεο στον Η/Υ σας και ελέξτε την ανάλυση (ευκρίνεια) της εικόνας, τις αναλογίες του κάδρου και την καθαρότητα και ένταση του ήχου. αποθηκευτικό χώρο οπότε μπορείτε να μεταφέρετε το αρχείο με copy και paste. Το δοκιμαστικό είναι απαραίτητο, γιατί έτσι επιλύουμε προβλήματα πριν γυρίσουμε τα τελικά πλάνα για την εργασία μας.

σελίδα 8

σελίδα 9 6 λάθη που στοιχίζουν 1 μονάδα το καθένα

σελίδα 10 και πρέπει να αποφύγετε 1. Χαμηλή ανάλυση (ευκρίνεια εικόνας) Ρυθμίστε την κάμερα του κινητού σας σε ανάλυση 1080p πριν ξεκινήστε να γυρίζετε πλάνα. 2. Λάθος αναλογίες κάδρου Ο λόγος των διαστάσεων του κάδρου πρέπει να είναι 16:9, δηλαδή το βίντεό πρέπει να γεμίζει πλήρως την οθόνη του κινητού ή του Η/Υ. Αν έχετε επιλέξει ανάλυση 1080p τότε αυτό έχει ήδη ρυθμισθεί.

σελίδα 11 Με καλή διάθεση και προσπάθεια θα τα καταφέρετε όλες και όλοι, ακόμη και αν δεν έχετε ασχοληθεί ποτέ ξανά με παραγωγή βίντεο. 3. Κατακόρυφα πλάνα Τα πλάνα σας πρέπει να είναι όλα με το κινητό σας σε οριζόντια θέση (landscape mode). 4. Κακός ήχος Διορθώστε την ένταση εγγραφής του ήχου. Επίσης, ελέγξτε το θόρυβο περιβάλλοντος. 5. Κουνημένα πλάνα Κρατήστε το κινητό σας σταθερά και μην κινήστε. 6. Λίγα ή ακόμη και ένα πλάνο Θα πρέπει να κάνετε πολλά και διαφορετικά πλάνα, από διαφορετικές αποστάσεις και διαφορετικές γωνίες λήψης. Ένα βίντεο με ελάχιστα πλάνα και ακόμη χειρότερα με ένα πλάνο δεν παρουσιάζει οπτικό ενδιαφέρον.

σελίδα 12

σελίδα 13 Πως να γυρίσετε τα πλάνα σας

σελίδα 14 Τι να προσέξετε Σταθεροποιήστε το smartphone Κρατήστε το smartphone με τα δύο σας χέρια και ακουμπήστε τους αγκώνες στο σώμα σας. Ακόμη καλύτερα ακουμπήστε, αν είναι δυνατόν, σε κάποιο σταθερό στήριγμα ή στηρίξτε το smartphone σε κάποιο σταθερό σημείο. Μη χρησιμοποιείτε το zoom Αντί να χρησιμοποιούμε το ψηφιακό zoom της κάμερας, είναι προτιμότερο να πλησιάσουμε το θέμα μας. Φωτισμός Φροντίστε η σκηνή και το θέμα σας να φωτίζονται ικανοποιητικά, ώστε τα πλάνα να μην είναι ούτε πολύ φωτεινά ούτε πολύ σκοτεινά. Χρησιμοποιήστε το φως του ήλιου ή ακόμη και τεχνητό φωτισμό. Ήχος Ο ήχος χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή γιατί είναι άλλη η αντίληψη που έχουμε για τον ήχο όταν είμαστε παρόντες σε μια σκηνή και άλλη όταν ακούμε το τελικό αποτέλεσμα που έχει καταγραφεί στην κάμερα. Συνήθως το πρόβλημα προκύπτει σε κάποιο διάλογο, του οποίου το περιεχόμενο το ακούμε καλά όταν είμαστε παρόντες στη σκηνή, ενώ όταν ακούσουμε τον ηχογραφημένο ήχο ακούμε και άλλους θορύβους και πιθανόν δεν διακρίνουμε το διάλογο. Φροντίστε, λοιπόν, όταν καταγράφετε διαλόγους ο θόρυβος περιβάλλοντος (background noise) να έχει πολύ χαμηλή ένταση. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν αλλάξτε την ώρα, ή αλλάξτε το χώρο της λήψη, ή χρησιμοποιείστε μικρόφωνο κλπ.

σελίδα 15 Κανόνες σύνθεσης Ισορροπία κάδρου Αν θέλουμε οι εικόνες μας να φαίνονται αρμονικές • Σύνθεση του κάδρου. • Ισορροπία χρωμάτων. • Έλεγχος του φωτός και των σκιών. Τι είναι σύνθεση εικόνας; Η σύνθεση είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνουμε μέσα στο κάδρο τα στοιχεία μιας εικόνας, ώστε να πετύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Για να υλοποιήσουμε τη σύνθεση πρέπει να επιλέξουμε τι θα συμπεριληφθεί στην εικόνα και πώς θα τοποθετηθούν τα στοιχεία μέσα σε αυτήν. Συνήθως επιδιώκουμε ένα αρμονικό αποτέλεσμα, αλλά αυτό δεν είναι αναγκαστικά απαραίτητο. Άλλωστε οι κανόνες είναι για να τους παραβιάζουμε, αρκεί να γνωρίζουμε γιατί το κάνουμε. Υπάρχουν πολλοί κανόνες σύνθεσης ανάλογα και με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Παρακάτω αναφέρουμε μερικούς από αυτούς.

σελίδα 16 1. Κανόνας των τρίτων Χωρίστε νοητά το κάδρο με δύο οριζόντιες και δύο κάθετες γραμμές και τοποθετήστε το βασικό θέμα πάνω ή γύρω από τα σημεία τομής. 2. Χώρος βλέμματος Αφήστε χώρο προς την κατεύθυνση του βλέμματος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μια αίσθηση για την εξέλιξη της ιστορίας. 3. Χώρος κίνησης Το αντικείμενο πρέπει να έχει χώρο προς την φορά που κινείται. Σε αντίθετη περίπτωση δημιουργείται αίσθημα έντασης και αποκλεισμού. 4. Κατευθυντήριες γραμμές Βοηθούν το μάτι να αντιληφθεί άμεσα την εικόνα και συνήθως οδηγούν προς το κύριο θέμα της εικόνας, εφόσον υπάρχει.

σελίδα 17 6. Κάδρο μέσα σε κάδρο Οδηγεί το βλέμμα στο σημείο ενδιαφέροντος. Είναι σαν να τονίζουμε εμφατικά μία έκφραση σε ένα κείμενο. 5. Χώρος πάνω από το κεφάλι Είναι ο χώρος μεταξύ της κορυφής του κεφαλιού του θέματος και του άνω άκρου της σύνθεσης. Δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ μικρός, όπως στη μεσαία εικόνα, ούτε πολύ μεγάλος, όπως στην εικόνα στα δεξιά. 7. Αποφύγετε τους περισπασμούς και την ακαταστασία Αποφύγετε στο πλάνο αντικείμενα ή φιγούρες που δημιουργούν περίεργες ή αστείες καταστάσεις. Επίσης, φροντίστε το φόντο σας να είναι καθαρό και να μη δημιουργεί σύγχυση.

σελίδα 18 Τα είδη των πλάνων 1. Ανάλογα με την απόσταση λήψης Ιδιαίτερα μακρινό ή πλάνο εδραίωσης Δείχνει από απόσταση το θέμα ή συνολικά την περιοχή. Αποτελεί μια εισαγωγή στη σκηνή στο χρόνο και στον τόπο, καθώς και το σρόλο ενός χαρακτήρα σε αυτήν. Οι χαρακτήρες δε διακρίνονται εύκολα σε αυτό το πλάνο. Γενικό Δείχνει ολόκληρο το σώμα των χαρακτήρων καθώς και τον περιβάλλοντα χώρο. Το πλάνο κυριαρχείται από το σκηνικό, αλλά καθορίζει με ακρίβεια τη θέση του χαρακτήρα σε αυτό. Μεσαίο Δείχνει ολόκληρο το σώμα των χαρακτήρων περίπου από τη μέση ή τους γοφούς και πάνω, γεμίζοντας το μεγαλύτερο μέρος του καρέ. Εστιάζει σε έναν ή πολλούς χαρακτήρες, αλλά εξακολουθεί να δείχνει και το περιβάλλον.

σελίδα 19 Μεσαίο κοντινό Απεικονίζει το θέμα από το στήθος ή τον ώμο και πάνω. Αφήνει αρκετό χώρο ώστε το θέμα να μπορεί να κινείται λίγο. Χρησιμοποιείται και για παρουσιάσεις στην κάμερα. Κοντινό Απεικονίζει το θέμα σε μεγάλη κλίμακα δίνοντας έμφαση σε μια λεπτομέρεια. Στην περίπτωση ενός προσώπου ξεκινάει κάτω από το πηγούνι και μπορεί να κόβει ένα μέρος του κεφαλιού. Τονίζει τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του χαρακτήρα. Ιδιαίτερα κοντινό Δείχνει ένα μέρος του προσώπου, όπως τα μάτια ή το στόμα. Τονίζει πολύ έντονα τα συναισθήματα. Πολλές φορές μία σκηνή ξεκινάει με ένα ιδιαίτερα μακρινό πλάνο ή πλάνο εδραίωσης, που ακολουθείται από γενικά και μεσαία πλάνα για να καταλήξει σε κοντινά πλάνα.

σελίδα 20 2. Ανάλογα με τη γωνία λήψης Από πάνω προς τα κάτω Πλάνο ενός χαρακτήρα ή αντικειμένου στο οποίο η κάμερα κοιτάζει προς τα κάτω, απομονώνοντας το θέμα από το κάδρο. Δείχνει την ευπάθεια και την αδυναμία ενός χαρακτήρα. Στο επίπεδο του ματιού Η κάμερα τοποθετείται στο ύψος των ματιών, ώστε ο θεατής να έχει την εντύπωση ότι βυθίζεται στη δράση. Θεωρείτε ουδέτερο σε σύγκριση με τα δύο επόμενα πλάνα. Από κάτω προς τα πάνω Πλάνο ενός χαρακτήρα ή αντικειμένου στο οποίο η κάμερα κοιτάζει προς τα πάνω, γεγονός που το κάνει να φαίνεται μεγαλύτερο στο πλάνο. Κάνει το άτομο να φαίνεται ηρωικό ή κυρίαρχο.

σελίδα 21 Υποκειμενικό (Point of view) Πλάνο από την οπτική γωνία ενός χαρακτήρα που συμμετέχει στη σκηνή. Συνήθως τοποθετείται ανάμεσα σε ένα πλάνο ενός χαρακτήρα που κοιτάζει κάτι και σε ένα πλάνο που δείχνει την αντίδραση του χαρακτήρα. Πάνω από τον ώμο Η κάμερα είναι τοποθετημένη πίσω από έναν χαρακτήρα και απέναντι από έναν άλλο, έτσι ώστε ο ώμος και η πλάτη του ενός χαρακτήρα να είναι στραμμένα προς το κοινό. Χρησιμοποιείται σε συνομιλίες δύο χαρακτήρων και η κάμερα δείχνει πότε το ένα και πότε το άλλο πρόσωπο.

σελίδα 22 Καλή επιτυχία Το υλικό αυτό παρέχεται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν προορίζεται για εμπορική χρήση. Ένα μέρος των κειμένων αυτού του φυλλαδίου καθώς και οι εικόνες, έχουν αντληθεί από αξιόπιστες διαδικτυακές πηγές.