Created in Canva
भ चा अमृतमय ठेवा, संस् कारांचा अक्ष य वारसा
।। ी गणपती ची आरती ।। सुखकता दु :खहता वाता वघ् नाची । नुरवी पुरवी ेम कृपा जया ची। सवा गी सुंदर उ ट श दु राची । कंठ झळके माळ मु ाफळांची ।। १ ।। जय देव जय देव जय मंगलमुत । दश नमा े मनकामना पुरती ।। धृ. ।। रत् नख चत फरा तुज गौरीकुमरा। चंदनाची उ ट कुंकुमकेशरा। हरेज डत मुगुट शोभतो बरा। रु णझुणती नुपुर चरणी घाघ रया ।। जय देव ।। २ ।। लंबोदर पीतांबर फ णवरबंधना। सरळ स ड वक्र तुंड नयना। दास रामाचा वाट पाहे सदना। संकट पावाव नवा णी र ाव सुरवरवंदना ।।जय देव।। ३ ।। चरणी च् या घाघ रया रु णझुण वाजती। तै ने नाथ देवा अम् बर गज ती। धा धा धन धन तै थै नाचे गणपती। शंकर पाव ती कौतुक पाहती। जय देव जय देव जय मंगलमुत । दश नमा े मनकामना पुरती ।। जय देव ।।
।। देवीची आरती ।।दु ग दु घ ट भारी तुज वण संसारी। अनाथनाथे अम् बे करु णा वस् तार । वार वार जन् ममरणांते वार । हारी पडल आता संकट नवारी ।। १ ।। जय देवी जय देवी जय म हषासुरम थनी । सुरवरईश्व रवरदे तारक सं जवनी ।। धृ. ।। भुवनीभुवन पाहतां तुजाऐसी नाही । चारी श्र मले परंतु न बोलवे कांही। साही ववाद क रता प डल प्र वाही। ते तूं भ ांलाग पावसी लवलाह ।। जय.।। २ ।।प्र सन्न वदन प्र सन्न होसी नजदासां । क् लेशांपासुनी सोडवी तोड भवपाशा । अम् बे तुजवाचुन कोण पुर वल आशा । नरहरी तल् लीन झाला पदपंकज लेशा । जय देवी जय देवी जय म हषासुरम थनी। सुरवरईश्व रवरदे तारक सं जवनी ।।जय देवी।।
।। ी शंकराची आरती ।। लवथवती व ाळा ब्रम् हांडी माळा । वषे कंठ काळा ने ज् वाळा । लावण् यसुंदर मस् तक बाळा । तेथु नयां जळ नम ळ वाहे झुळ् झूळां ।। १ ।। जय देव जय देव जय ी शंकरा । आरती ओवाळूं तुज कपु रगौरा ।। धृ. ।। कपु रगौरा भोळा नयन वशाळा । अधा गी पाव ती सुमनांच् या माळा । वभुतीच उधळण श तकंठ नीळा । ऐसा शंकर शोभे उम् हावेल् हाळा ।। जय देव. ।। २ ।। दे व दैत् य सागरमंथन प केले । त् यामाजी अवचीत हलाहल जे उठले । त त् वां असुरपण प्र ाशन केल । नीळ् कंठ नाम प्र सद्ध झाल ।। जय देव. ।। ३ ।। ा ांबर फ णवरधर सुंदर मदनारी । पंचानन मनमोहन मु नजन सुखकारी। शतकोट चे बीज वाचे उ ारी । रघुकुल तलक रामदासाअंतरी ।। जय देव. ।। ४ ।।
ी ंकटेश आरती शेषाचल अवतार तारक तूं देवा । सुरवरमु नवर भाव क रती जनसेवा ॥ कमळारमणा अससी अग णत गुणठेवा । कमळा ा मज र ु न सत् वर वर ावा ।। १ ।। जय देव जय देव जय ंकटेशा । केवल करु णा स धू पुरवीसी आशा ॥ ु० ॥ ह नजवैकुंठ म् हणु न ध् यात मी तूत । दाख वसी गुण कैसे सक ळक लोकांत ॥ देखु न तुझ स् वरू प सुख अ त होत । ध् यातां तुजला ीप त दृ ढ मानस होत ॥ जय० ।। २ ।। जय देव जय देव जय ंकटेशा । केवल करु णा स धू पुरवीसी आशा ॥ ु० ॥
ी योगेश्व रीची आरती जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !! धन् य अम् बापुर म हमा व चत्र , पाव ती अवतार यो गनी ेत्र ! दंतासुर मद नी केले च रत्र , सद्ध ाचे स्थ ळ ते महाप वत्र जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !! पतीतपावन सव तीथ महा ारी, माया मोचन सकळ माया नवारी ! साधका सद्ध वाणेच् या तीरी, तेथील म हमा वणू न शके वैखरी !! जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !! सद्ध ल ग स्थ ळ परम् पावन, नर स ह ेत्र येथे नृ स ह वदन ! मूळ पीठ रेणा गरी नांदे आपण, संताचे माहेर गोदेवी स्थ ान !! जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !! महारुद्र तेथे भैरव अवतार, काळ भैरव त् याचा म हमा अपार ! नागझीरी तीथ तीथा चे सार, माज न क रता दोष होती संहार !! जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !! अनंत रू प श तुज योग् य माते, योगेश्व री नाम त्र भुवन वख् याते ! ापक सकळां देही अनंत गुण भ रते, नीलकंठ ओवाळू कैवल् य माते !! जय देवी जय देवी जय योगेश्व री, म हमा नकळे तुझा व ण ता थोरी !! जय देवी जय देवी !!
कपु र आरती कपु रगौरं करु णावतारं संसारसारं भुजग द्र हारंग । सदा वसन् तं हृ दयार व द भवं भवानीस हतं नमामी ।। कपु रपूरेण मनोहरेण सुवण पा ोदरसं तेन ।प्र दप् तभासा सह संगतेन नीरांजन ते जगद श कुया त ।। या न का न च पापा न जन् मांतरकृता न च । ता न ता न वनश् यं त प्र द क्ष णां पदे पदे ।। अन् यथा शरणं ना स् त, त् वमेव शरणं मम् । तस् मात् कारुण् य भावेन, रक्ष रक्ष परमेश्व र । प्र सीद परमेश्व र ।।
मंत्र पुष् पांजली ॐ यज्ञे न यज्ञ मय जंत देवास् ता न धमा ण प्र थमान् यासन् । ते ह नाकं म हमान: सचंत यत्र पूव साध् या: स न् त देवा:। ॐ राजा धराजाय प्र सह्य सा हने नमो वयं वैश्र वणाय कुम हे । समेकामान काम कामाय मह्यं कामेश्व रो वैश्र वणो ददातु । कुबेराय वैश्र वणाय महाराजाय नम:। ॐ स् व स् त । सा ाज् यम्, भौज् यम्, स् वाराज् यम्, वैराज् यम्, पाम ष्ठ्य म्, राज् यम्, माहाराज् यमा दपत् यमयम् समन् त-पया यीस्त् यात् साव भौम: सावा युष आंतादा पराधा त । प्र थ ै समुद्र पय ताया एकरा ळ त । तद्प् येष ोकोs भ गतो मरु त: प रवे ारो मरु तस् यावसन् गृहे। आ व तस् य कामप्रे वश्वे देवा: सभा सद् इ त ।।
गाय ी ी गणेश गाय ी: ॐ एकदंताय वद्म हे, वक्र तुंडाय धीम ह । त ो दन् ती प्र चोदयात् ।। ी महादेव गाय ी: ॐ तत् पुरु षाय वद्म हे, महादेवाय धीम ह । त ो रु ः प्र चोदयात् ।। ी वष् णु गाय ी: ॐ नारायणाय वद्म हे, वासुदेवाय धीम ह । त ो वष् णुः प्र चोदयात् ।। माँ दु गा गाय ी: ॐ कात् यायनाय वद्म हे, कन् याकुमा र धीम ह । त ो दु ग ः प्र चोदयात् ।। माँ लक्ष् मी गाय ी: ॐ महालक्ष्म् यै वद्म हे, वष् णुपत्न् यै धीम ह । त ो लक्ष् मीः प्र चोदयात् ।। ी राम गाय ी: ॐ दाशरथाय वद्म हे, सीतावल् लभाय धीम ह । त ो रामः प्र चोदयात् ।। ी हनुमान गाय ी: ॐ अंजनीसुताय वद्म हे, वायुपु ाय धीम ह । त ो हनुमंत: प्र चोदयात् ।। राम गाय ी: ॐ भरताग्र जाय वद्म हे, सीतावल् लभाय धीम ह । त ो राम: प्र चोदयात् ।। सीता गाय ी: ॐ जनक न न् दन् यै वद्म हे भू मजायैच धीम ह । त ो सीता प्र चोदयात् ।। दत्त गाय ी: ॐ दगम् बराय वद्म हे अवधूताय धीम ह त ो दत्त : प्र चोदयात् || माँ सरस् वती य ी: ॐ वाग् दे ै वद्म हे, कामराजाय धीम ह । त ो देवी प्र चोदयात् ।। ी आ दत् य गाय ी: ॐ भास् कराय वद्म हे, मह ु तकराय धीम ह । त ो आ दत् य प्र चोदयात्
नवरा ी ची आरती आ श्व न शुद्ध पक्ष ी अम् बा बैसली स हासनी हो, प्र तपदे पासुन घट ापना ती करु नी हो ! मूळ मंत्र जप करु नी भोवते रक्ष क ठेवुनी हो, ब्रम् हा वष् णु रुद्र आई चे पुजन क रती हो ! उदो बोला उदो, अम् बा बाई माउ लचा हो, उदोकार गज ती काय म हमा वणू तचा हो !! उदो बोला !! तीये चे दवशी मळती चौसष्ठ यो गनी हो, सकळामध् ये ेष्ठ परशुरामा ची जननी हो ! कस् तुरी मळवट भांगी श दु र भरु नी हो, उदोकार गज ती सकळ चामुंडा मळुनी हो !! उदो बोला !! तृतीयेचे दवशी अम् बे ंगार मां डला हो, मळवट पातळ चोळ कंठ हार मु ाफळा हो ! कंठ ची पदक कांसे पीताम् बर पवळा हो, अष्ट भुजा मर वती अम् बे सुंदर दसे लीला हो !! उदो बोला !! चतुथ चे दवशी वश्व ापक जननी हो, उपासका पाहसी अम् बे प्र सन्न अंत:कण हो ! पूण कृपे ता रसी जगन् माते मन मो हनी हो, भ ांच् या माउली सुर ते ये त लोटांगणी हो !! उदो बोला !! पंचमी चे दवशी व्र त ते उपांग ल लता हो, अध् य पाध् य पुजन तुझला भवानी स् त वती हो ! रात्र चे समयी क रती जागरण हरीकथा हो, आनंदे प्रे म ते आले स ावे डता हो !! उदो बोला !!
ष चे दवशी भक्त ां आनंद वत ला हो, घेउनी दव ा हस् ती हष ग धळ घातला हो ! कवड़ी एक अ प ता देसी हार मुक्त ाफळा हो, जोगवा मागता प्र सन्न झाली भक्त कुळा हो !! उदो बोला !! सप् तमी चे दवशी सप् तशृंग गड़ावरी हो, तेथे तू नांदसी भोवत पुष् प नानापरी हो ! जाई जुई शेवंती पुजा रेखीयली बरवी हो, भक्त संकट पड़ता झेलुनी घेसी वरचेवरी हो !! उदो बोला !! अष्ट मी चे दवशी अष्ट भुजा नारायणी हो, स ा पव ती रा हली उभी जगज्ज ननी हो ! मन माझे मो हले शरण आलो तुझलागुनी हो, स् तनपान देऊनी सुखी केले अंत:कण हो !! उदो बोला !! नवम चे दवशी नव दवसाचे पारण हो, सप् तशती जप होम हवन सद्भक्त करु नी हो ! षड्र स अन्न नैवे ासी अ प यल भोजन हो, आचाय ाह्म णा तृप् त केल कृप करु नी हो !! उदो बोला !! दशम च् या दवशी अम् बा नघ सीमोल् लंघनी हो, स हारु ढ़ क र दारु ण शस् अम् बे त् वा घेउनी हो ! शुम्भ नशुम्भ ा दक राक्ष सा कती मा रसी रण हो, वप्र ा रामदासा आश्र य दघला तो चरणी हो !! उदो बोला उदो,अम् बा बाई माउ लचा हो, उदोकार गज ती काय म हमा वणू तचा हो !! उदो बोला !!
देवीची आरती जय जय जगदम् बे, जय जय जगदम् बे, ी अम् बे लक्ष् मी देवक दम् बे, जय जय जगदम् बे । अनुपम स् वरू पाची, तुझी दाट , अन् य नसे या स्र ी, तुझ सम रु प दु सरे, परमे ी, करीता झाला क ी, शशी सम रसरसला, वदनपुट , दव्य सुलोचन दृ ी, सुवण रत् ना चा शरी मुकुट , लोपती र व शत कोट , गजमुख़ी तुझ स् त वले, हे अम् बे मंगल सकळार े !! जय जय !! कुंकुम शरी शोभे, मळवट , कस् तुरी तळ लल् लाट , ना सक अ त सरळ, हनुवट , रु चरामृत रस ओठ , समान जणु लवल् या, धनुकोट , अकण लोचन भृकुट , शरी नट भांगवली, उफराट कना टकची दाट , भुजंग नळ रंगा, प रशोभे, वेणी पाठ वर लोम् बे !! जय जय !!
कंकण कनकाची, मनगट , दव्य मुदादश बोट , बाजुबंधन हे, बाहु वट चचु नी केशर उट , सुवण पुष् पाचे, हारकंठ बहु मोत् याची दाट , अंगी नवी चोळ , जरी काठ पत पताम् बर तगट , प जण पद कमळ , अ तशोभे, भ्र मर धावती लोम् बे !! जय जय !! साक्ष प तु क्ष तचा, तळवट तुच स् वये जगजेठ , ओवाळ न आरती, द पताट घेऊनी कर स ु ी, करु णामृत ह्र दयी, बहु क ी, धावसी भ ासाठ , वष् णुदास सदा, बहु क ी देशील जरी नज भेट , तरी मग काय उणे, या लागे, धाव पाव अ वलम् बे !! जय जय जगदम् बे, जय जय जगदम् बे, ी अम् बे लक्ष् मी देवक दम् बे, जय जय जगदम् बे ।
ी राम चरण वंदना ऐका बा रामराया, तुझ् या वं दतो पाया । आवरी आपुली ही, वश्व मो हनी माया !! ऐका !! मी मुढ हीन द न, सव स या हीन, तू क्ष माशील देवा, शुद्ध च रत नजद न !! ऐका !! घडो सदा साधु संग, नसो वषय प्र संग, सप्रे म भ क्त ावी, सत् व वैराग् य अभंग !! ऐका !! वाटते नत् य भावे, तुझे साधु गुण गावे, मन हे आवरेना, सांग काय म् या करांवे !! ऐका !! क रता संसार काम, मुखी असो तुझे नाम, दयाघना भक्त हो, मोरयाचा पुर वसी काम !! ऐका !!
ी गणप त अथव शीष गणप त अथव शीष ॐ नमस् ते गणपतये। त् वमेव प्रत् य ं तत् वम स त् वमेव केवलं कता ऽ स त् वमेव केवलं धता ऽ स त् वमेव केवलं हता ऽ स त् वमेव सव ख वदं ब्रह्म ा स त् व सा ादात् माऽ स नत् यम्।। १ ।। ऋतं व म। सत् यं व म।। २ ।। अव त् व मां। अव व ारं। अव ोतारं। अव दातारं। अव धातारं। अवानूचानमव शष् यं। अव प ातात। अव पुरस् तात। अवोत्त रात्त ात। अव द णात्त ात्। अवचोध् वा त्त ात्।। अवाधरात्त ात्।। सव तो माँ पा ह-पा ह समंतात्।। ३ ।। त् वं वाङ्म यस्त् वं चन् मय:। त् वमानंदमसयस्त् वं ब्रह्म म य:। त् वं स दानंदा तीयोऽ ष। त् वं प्रत् य ं ब्रह्म ा ष। त् वं ानमयो व ानमयोऽ ष।। ४ ।। सव जग ददं त् वत्त ो जायते। सव जग ददं त् वत्त स् तष्ठ त। सव जग ददं त् व य लयमेष् य त। सव जग ददं त् व य प्रत् ये त। त् वं भू मरापोऽनलोऽ नलो नभ:। त् वं चत् वा रकाकूपदा न।। ५ ।। त् वं गुणत्र यातीत: त् वमव ात्र यातीत:। त् वं देहत्र यातीत:। त् वं कालत्र यातीत:। त् वं मूलाधार तोऽ स नत् यं। त् वं श त्र यात् मक:। त् वां यो गनो ध् यायं त नत् यं। त् वं ब्रह्म ा त् वं वष् णुस्त् वं रूद्रस्त् वं इंद्रस्त् वं अ नस्त् वं वायुस्त् वं सूय स्त् वं चंद्र मास्त् वं ब्रह्म भू भु व:स् वरोम्।। ६ ।। गणा द पूव मु ाय वणा द तदनंतरं। अनुस् वार : परतर:। अध न्दु ल सतं। तारेण ऋ ं। एतत्त व मनुस् वरू पं। गकार: पूव रू पं। अकारो मध् यमरू पं। अनुस् वार ान्त् यरू पं। बन्दुरूत्त ररू पं। नाद: संधानं। सँ हतासं ध: सैषा गणेश व ा। गणकऋ ष: नचृ ायत्र ी ंद:। गणप तद वता। ॐ गं गणपतये नम:।। ७ ।। एकदंताय वद्म हे। वक्र तुण् डाय धीम ह। त ो दंती प्र चोदयात।। ८ ।। एकदंतं चतुह स् तं पाशमंकुशधा रणम्। रदं च वरदं
हस् तै व ाणं मूषकध् वजम्। रक्तं लंबोदरं शूप कण कं रक्त वाससम्। रक्त गंधाऽनु लप् तांगं रक्त पुष् पै: सुपु जतम्।। भक्त ानुकं पनं देवं जगत् कारणमच् युतम्। आ वभू तं च सृष्ट यादौ प्र कृते पुरु षात् परम्। एवंध् याय त यो नत् यं स योगी यो गनां वर:।। ९ ।। नमो ातपतये। नमो गणपतये। नम: प्र मथपतये। नमस् तेऽस् तु लंबोदरायैकदंताय। वघ् नना शने शवसुताय। श्र ीवरदमूत ये नमो नम:।। १० ।। एतदथव शीष योऽधीते। स ब्रह्म भूयाय कल् पते। स सव वघ् नैन बाध् यते। स सव त : सुखमेधते। स पञ् चमहापापात्प्र मुच् यते।। ११ ।। सायमधीयानो दवसकृतं पापं नाशय त। प्र ातरधीयानो रा कृतं पापं नाशय त। सायंप्र ात: प्र युंजानोऽपापो भव त। सव ाधीयानोऽप वघ् नो भव त। धमा थ काममो ं च व द त।। १२ ।। इदमथव शीष म शष् याय न देयम्। यो य द मोहा ास् य त स पापीयान् भव त। सह ावत नात् यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत्।। १३ ।। अनेन गणप तम भ ष च त स वाग् मी भव त चतु या मनश्र् नन जप त स व ावान भव त। इत् यथव णवाक् यं। ब्रह्म ा ावरणं व ात् न बभे त कदाचने त।। १४ ।। यो दू वा कुर य ज त स वैश्र वणोपमो भव त। यो लाजैय ज त स यशोवान भव त स मेधावान भव त। यो मोदकसह ेण यज त स वा ञ् छत फलमवाप्र ो त। य: साज् यस म द्भ य ज त स सव लभते स सव लभते।। १५ ।। अष्ट ौ ब्र ाह्म णान् सम् यग्ग्र ाह यत् वा सूय वच स् वी भव त। सूय ग्र हे महान ां प्र तमासं नधौ वा जप्त् वा सद्ध मं भव त। महा वघ् नात्प्र मुच् यते। महादोषात्प्र मुच् यते। महापापात् प्र मुच् यते। स सव वद्भ व त से सव वद्भ व त। य एवं वेद इत् युप नषद्।। १६ ।।
भीमरू पी भीमरू पी महारुद्र ा, वज्र हनुमान मारु ती। वनारी अंजनीसूता, रामदू ता प्र भंजना ।। १ ।। महाबळ प्र ाणदाता, सकळां उठव बळ । सौख् यकारी शोकहता , धूत वैष् णव गायका ।। २ ।। दनानाथा हरीरू पा, सुंदरा जगदंतरा । पाताळदेवताहंता, भव्य स दू रलेपना ।। ३ ।। लोकनाथा जग ाथा, प्र ाणनाथा पुरातना । पुण् यवंता पुण् यशीला, पावना परतोषका ।। ४ ।।ध् वजांगे उचली बाहू , आवेश लो टला पुढ । काळाग् नी काळरुद्र ाग् नी, देखतां कांपती भय ।। ५ ।।ब्र ांड माईला नेण , आवळ दंतपंगती। नेत्र ाग् नी चा लल् या ज् वाळा, भृकुट त्र ा ह टल् या बळ ।। ६ ।। पुच्छ त मुर डल माथां, करीट कुंडल बर । सुवण कट कासोट , घंटा क कणी नागरा ।। ७ ।। ठकारे पव ताऐसा, नेटका सडपातळू। चपळांग पाहतां मोठ , महा व ुल् लतेपरी ।। ८ ।। को टच् या को ट उ ाण , झेपावे उत्त रेकडे। मंद्र ाद्र सा रखा द्र ोणू, ोधे उत् पा टला बळ ।। ९ ।। आ णता मागुता नेला, गेला आला मनोगती। मनासी टा कल माग , गतीस तूळणा नसे।। १० ।। अणूपासो न ब्र ांडा, येवढा होत जातसे । तयासी तुळणा कोठ , मेरु मंदार धाकुट ।। ११ ।।ब्र ांडाभ वते वेढे, वज्र पुच्छ घालूं शके । तया स तूळणा कैच , ब्र ांड पाहतां नसे ।। १२ ।। आरक्त दे खल डोळां, गळ ल सूय मंडळा । वाढतां वाढतां वाढे, भे दल शून् यमंडळा ।। १३ ।। धनधान् यपशुवृ , पुत्र पौत्र समग्र ही । पावती रू प व ाद , स् तोत्र पाठ करू नयां ।। १४ ।। भूतप्रे तसमंधाद , रोगव्य ाधी समस् तही । नासती तूटती च ता, आनंद भीमदश न ।। १५ ।। हे धरा पंधरा ोक , लाभली शोभली बरी। दृ ढदेहो नसंदेहो, संख् या चंद्र कळागुण ।। १६ ।। रामदासी अग्र गण् यू, क पकुळासी मंडण रामरू पी अंतरात् मा, दश न दोष नासती ।। १७ ।। ।। इ त ीरामदासकृतं संकट नरसनं मारु तस् तोत्रं संपूण म् ।। ीसीतारामचंद्र ाप णमस् तु ।।
ी रामर ा स् तोत्र अथ ध् यानम, ध् यायेदाजानुबा ं घृतशरधनुषं बद्ध पद्म ासनस्थ म, पीतं वासो वसानं नवकमलदलस्प ध नेत्रं प्र सन्न नम, वामांकारु ढ़ सीतामुखकमल मल् ललोचनं नीरदाभम, नानालंकारद प् तं दधतमुरु जटामंडनं रामचंद्र म ।। इ त ध् यानम ।।च रतं रघुनाथस् य शतको टप्र वस् तरम् । एकैकमक्ष रं पुंसां महापातकनाशनम् ।। १ ।। ध् यात् वा नीलोत् पलश् यामं रामं राजीवलोचनम् । जानक लक् मणोपेतं जटामुकुटम ण् डतं ।। २ ।। सा सतूणधनुबा णपा ण न ंचरान् तकम् । स् वलीलया जगत्र ातुं आ वभू तम अजं वभुम् ।। ३ ।। रामरक्ष ां पठेतप्र ा ः पापघ् न सव कामदाम् । शरोमे राघवः पातु भालं दशरथात् मजः ।। ४ ।। कौसल् येयो दृ शो पातु व ा मत्र प्र यश्रु ती । ाणं पातु मखत्र ाता मुखं सौ म त्र वत् सलः ।। ५ ।। ज ां व ा न धः पातु कंठं भरतव न् दतः । स् क ौ द ायुधः पातु भुजौ भग् नेशकामु कः ।। ६ ।। सीताप तः पातु हृ दयं जामदग्न् य जत । मध् यं पातु खरध् वंसी ना भ जाम् बवदाश्र यः ।। ७ ।। सु ीवेशः कट पातु स थनी हनुमत्प्र भुः । उरु रघूत्त मः पातु रक्ष ःकुल वनाशकृता ।। ८ ।। जानुनी सेतु त् पातु जंघे दशमुखान् तकः । पादौ वभीषणश्र ीदः पातु रामो खलं वपुः ।। ९ ।। एतां रामबलोपेतां रक्ष ां यः सुकृ त पठेत । स चरायुः सुखी पुत्र ी वजयी वनयी भवेत् ।। १० ।। पातालभूतल ोमचा रणश् छद्म चा रणः । नद्र ुम प श ास् ते र क्ष तं रामनाम भः ।। ११ ।। रामे त रामभद्रे त रामचंद्रे त वा स् मरन । नरो न लप् यते पापैः भु मु च वन् द त ।। १२ ।। जगतजैत्रै कमंत्रे ण रामनाम् ना भर क्ष तम् । यः कण् ठे धारयेत्तस् य
सव सद्ध यः ।। १३ ।। व ंपंजरनामेदं यो रामकवचं स् मरेत । अ ाहता ः सव त्र लभते जयमंगलम् ।। १४ ।। आ दष्ट वान् यथा स् व े रामरक्ष ां ममां हरः । तथा ल खतवान् प्र ातः प्र बुद्ध ो बुधकौ शकः ।। १५ ।। आरामः कल् पवृक्ष ाणां वरामः सकलापदाम्। अ भराम स्त्र लोकानां रामः श्र ीमान स नः प्र भुः ।। १६ ।। तरु णौ रू पसंम्पन्न ौ सुकुमारौ महाबलौ। पुण् डरीक वशालाक्ष ौ चीरकृष् णा जनाम् बरौ ।। १७ ।। फलमूला शनौ दान् तौ तापसौ ब्रह्म चा रणौ । पुत्र ौ दशरथस् यैतौ ातरौ रामलक्ष् मणौ ।। १८ ।। शरण् यौ सव सत् वानां श्रे ौ सव धनुष् मताम् । रक्ष ःकुल नहन् तारौ त्र ायेतां नो रघूत्त मौ ।। १९ ।। आत्त सज्ज धनुषा वषु ृशा वक्ष याशुग नषंगसं गनौ । रक्ष णाय मम रामलक्ष् मणावग्र तः प थ सदैव गच्छ ताम ।। २० ।। सन्नद्ध ः कवची खड्गी चापबाणधरो युवा । गच्छन् मनोरथोस् माकं रामः पातु सलक्ष् मणः ।। २१ ।। रामोदाश र थः शूरो लक्ष् मणानुचरो बली । काकुत् ः पुरु षः पूण ः कौसल् येयो रघूत्त मः ।। २२ ।। वेदान् तवे ो य ेशः पुराणपुरु षोत्त मः । जानक वल् लभः श्र ीमान अप्र मेय पराक्र मः ।। २३ ।। इत् येता न जपन नत् यं मद्भ ः श्रद्ध या न् वतः । अश्व मेधा धकं पुण् यं संप्र ा ो त न संशयः ।। २४ ।। रामं दु वा दलश् यामं प ाक्षं पीतवाससम । स् तुव न् त नाम भ द ैः न ते संसा रणो नरः ।। २५ ।। रामं लक्ष् मणपूव जं रघुवरं सीताप त सुन् दरं । काकुत् ं करु णाण वं गुण न ध वप्र प्र यं धा म कम ।। २६ ।। जेन् ं सत् यसंधं दशरथतनयं श् यामलं शांतमू त म । वन् दे लोका भरामं रघुकुल तलकं राघवं रावणा रम ।। २७ ।। रामाय रामभ ाय रामचं ाय वेधसे । रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ।। २८ ।। श्र ीराम राम रघुनन् दन राम राम ।श्र ीराम राम भरताग्र ज राम राम ।।श्र ीराम राम रणकक श
राम राम । ीराम राम शरणं भव राम राम ।। २९ ।। ीरामचन्द्र चरणौ मनसा स् मरा म । ीरामचंद्र चरणौ वचसा गृणा म ।। ीरामचन्द्र चरणौ शरसा नमा म । ीरामचन्द्र चरणौ शरणं प्र प े ।। ३० ।। माता रामो म त् पता रामचंद्र ः । स् वामी रामो मत् सखा रामचंद्र ः।। सव स् वं मे रामचंद्र ो दयालुः । नान् यं जाने नैव जाने न जाने ।। ३१ ।। द क्ष णे लक्ष् मणो यस् य वामे तु जनकात् मजा । पुरतो मारु तय स् य तं वंदे रघुनंदनम ।। ३२ ।। लोका भरामं रणरंगधीरम राजीवनेत्रं रघुवंशनाथम । कारुण् यरू पं करु णाकरणतम ीराम चरणं शरणं प्र प े ।। ३३ ।। मनोजवं मारु ततुल् यवेगं जते न्द्र यं बु द्ध मतां व रष्ठ म । वातात् मजं वानरयूथमुख् यं ीराम दू तं शरणं प्र प े ।। ३४ ।। कूजन् तं रामरामे त मधुरं मधुराक्ष रम । आरुह्य क वताशाखां वन् दे वाल् मी कको कलम ।। ३५ ।। आपदां अपहता रं दातारं सव सम्प दाम् । लोका भरामं ीरामं भूयो भूयो नमाम् यहम् ।। ३६ ।। भज नं भवबीजानाम अज नं सुखसम्प दाम् । तज नं यमदू तानां राम रामे त गज नम् ।। ३७ ।। रामो राजम णः सदा वजयते रामं रमेशं भजे । रामेणा भहता नशाचरचमू रामाय तस् मै नमः ।। रामा ा स् त परायणं परतरं रामस् य दासोस्म् यहं। रामे चत्त लयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्ध राः।। ३८ ।। राम रामे त रामे त रमे रामे मनोरमे । सहस्त्र नाम तत्तुल् यं रामनाम वरानने ।। ३९ ।। इ त ीबुधकौ शक वर चतं ीरामर ास् तो ं स ूण ।। ीसीतारामचं ाप णमस् तु ।।
ी हनुमान चालीसा ीगुरु चरन सरोज रज, नज मनु मुकुरु सुधा र। बरनऊँ रघुबर बमल जसु, जो दायकु फल चा र॥ बु हीन तनु जा नके, सु मर पवन-कुमार। बल बु ध व ा देहु मो ह , हरहु कलेस बकार॥ जय हनुमान ान गुन सागर। जय कपीस तहुँ लोक उजागर॥ राम दू त अतु लत बल धामा। अंज न-पुत्र पवनसुत नामा॥ महाबीर बक्र म बजरंगी। कुम त नवार सुम त के संगी॥ कंचन बरन बराज सुबेसा। कानन कुंडल कुं चत केसा॥ हाथ बज्र औ ध् वजा बराजै। काँधे मूँज जनेऊ साजै॥ शंकर सुवन केसरी नंदन। तेज प्र ताप महा जग वंदन॥ व ावान गुनी अ त चातुर। राम काज क रबे को आतुर॥प्र भु च रत्र सु नबे को र सया। राम लखन सीता मन ब सया॥ सूक्ष् म रू प ध र सय ह दखावा। बकट रू प ध र लंक जरावा॥ भीम रू प ध र असुर संहारे। रामचंद्र के काज सँवारे॥ लाय सजीवन लखन जयाए। ीरघुबीर हर ष उर लाए॥ रघुप त क न् ही बहु त बड़ाई। तुम मम प्र य भरत ह सम भाई॥
सहस बदन तुम् हरो जस गाव । अस क ह ीप त कंठ लगाव ॥ सनका दक ब्र ा द मुनीसा। नारद सारद स हत अहीसा॥ जम कुबेर दगपाल जहाँ ते। क व को वद क ह सके कहाँ ते॥ तुम उपकार सुग्र ीव ह क न् हा। राम मलाय राज पद द न् हा॥ तुम् हरो मंत्र बभीषण माना। लंकेश्व र भए सब जग जाना॥ जुग सहस्र योजन पर भानू। लील् यो ता ह मधुर फल जानू॥प्र भु मु का मे ल मुख माह । जल ध लाँ घ गए अचरज नाह ॥दु ग म काज जगत के जेते। सुगम अनुग्र ह तुम् हरे तेते॥ राम दु आरे तुम रखवारे। होत न आ ा बनु पैसारे॥ सब सुख लहै तुम् हारी सरना। तुम रक्ष क काहू को डरना॥ आपन तेज सम् हारो आपै। तीन लोक हाँक त काँपै॥ भूत पशाच नकट न ह आवै। महाबीर जब नाम सुनावै॥ नासै रोग हरै सब पीरा। जपत नरंतर हनुमत बीरा॥ संकट त हनुमान छुड़ावै। मन क्र म बचन ध् यान जो लावै॥ सब पर राम तपस् वी राजा। तन के काज सकल तुम साजा॥ और मनोरथ जो कोई लावै। सोइ अ मत जीवन फल पावै॥
चार जुग परताप तुम् हारा। है पर सद्ध जगत उ जयारा॥ साधु संत के तुम रखवारे। असुर नकंदन राम दु लारे॥ अष्ट स द्ध नौ न ध के दाता। अस बर द न जानक माता॥ राम रसायन तुम् हरे पासा। सदा रहो रघुप त के दासा॥ तुम् हरे भजन राम को पावै। जनम जनम के दु ख बसरावै॥ अंतकाल रघुबर पुर जाई। जहाँ जन् म ह र-भक्त कहाई॥ और देवता चत्त न धरई। हनुमत सेइ सव सुख करई॥ संकट कटै मटै सब पीरा। जो सु मरै हनुमत बलबीरा॥ जय जय जय हनुमान गोसाईं । कृपा करहु गुरु देव क नाईं ॥ जो सत बार पाठ कर कोई। छूट ह बं द महा सुख होई॥ जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा। होय स द्ध साखी गौरीसा॥ तुलसीदास सदा ह र चेरा। क जै नाथ हृ दय महँ डेरा॥ पवनतनय संकट हरन, मंगल मूर त रू प। राम लखन सीता स हत, हृ दय बसहु सुर भूप॥ ॥ ी हनुमते नमः ॥
गणेश ापना संपूण वधी भाद्र पद म हन् याच् या गणेश चतुथ ला गणपतीची ापना केली जाते. या दवशी घरी गणपतीची मूत आणून मूत ची प्र ाणप्र त ा करतात. आपल् या परंपरेनुसार द ड दवस, पाच दवस, सात दवस अथवा अनंत चतुद शीपय त गणपती घरी बसवले जातात. दररोज सकाळ- संध् याकाळ गणपतीची आरती केली जाते. दररोज एकवीस दु वा ची जुडी वा हली जाते, लाल फुलं अ प त केलं जातं. गणपतीला नैवेद्य दाखवतात. गणपती बाप् पा मोरयाचा गजर करत या दवशी गणपती घरी आणावा. घरी दारात आल् यावर सुहा सणीने भाकर तुकडा ओवाळून टाकावा आ ण गणपती आणणार्याच् या पायावर पाणी घालावे. गणपती आसनासमोर खाली ठेवून शास्त्र ोक्त पूजा करावी. तर चला जाणून घेऊया संपण पूजन वधी मंत्र ो ारासह. पूजेचे सा हत् य ी गणपतीची मूत , पाट, लाल क वा पवळे वस्त्र , अक्ष ता, हळद, कुंकू, चंदन, गुलाल, दु वा , लालफुले, पत्र ी, कलश, पाणी, पंचामृत, शुद्ध जल, जानवे, वस्त्र , गंध, धूप, द प, कापूर, नारळ, सुपारी, पान, फळे, मोदक क वा इतर नैवेद्य , घंटा, ताम् हण, द क्ष णा आ ण आरतीचे ताट
पूव तयारी व शु स् नानकरू न स् वच्छ वस्त्रे प रधान करावीत. पूजेची जागा स् वच्छ करू न पाटावर वस्त्र घालावे. द पप्रज् व लत करावा आ ण पूजासा हत् य व्य व त मांडावे. आचमन ॐ केशवाय नमः । ॐ नारायणाय नमः । ॐ माधवाय नमः । (या नावांनी दोनदा आचमने करावी) ॐ गो व दाय नमः । (या नावाने पाणी सोडावे. पुढ ल नावे हात जोडून म् हणावीत. नंतर प्र ाणायाम करावा) ॐ केशवाय नमः। ॐ नारायणाय नमः। ॐ माधवाय नमः। ॐ गो व दाय नमः। ॐ वष् णवे नमः। ॐ मधुसूदनाय नमः। ॐ त्र वक्र माय नमः । ॐ वामनाय नमः । ॐ ीधराय नमः । ॐ हृ षीकेशाय नमः । ॐ पद्म नाभाय नमः । ॐ दामोदराय नमः । ॐ संकष णाय नमः । ॐ वासुदेवाय नमः । ॐ प्र ुम् नाय नमः । ॐ अ नरु ाय नमः । ॐ पुरु षोत्त माय नमः । ॐ अधोक्ष जाय नमः । ॐ नार स हाय नमः । ॐ अच् युताय नमः । ॐ जनाद नाय नमः । ॐ उपेन् ाय नमः । ॐ हरये नमः । ॐ ीकृष् णाय नमः ।
गणपती स् मरण मंत्र : वकतुण् डमहाकायसूय को टसमप्र भ। न व घ् नंकुरु मे देव सव काय षु सव दा॥ (अथ :हे वशाल शरीर व वक्र स डअसलेल् याप्र भो, कोट्य वधी सूया प्र माणे तेजस् वी गणपती, माझ् या सव काया तील वघ् नेदू र करा.) संकल् प उज ाहातात थोडे पाणी, अक्ष ता वफूल घेऊन संकल् प म् हणावा: ममउपात्त समस् तदु रतक्ष य ारा ीपरमेश्व रप्र ीत् यथ ीगणेशपूजनं क रष् ये।त् यानंतरहातातीलपाणी ताम् हणात सोडावे. संकल् पकरतानाआपल् याकुटुंबाच् यासुख, शांती, आरोग् य वमंगलासाठ गणपती पूजन करीत असल् याची भावना ठेवावी.
कलशपूजन कलशातस् वच्छ पाणी भरू न त् यात अकता, सुपारी वफूल ठेवावे. कलशाला गंध, हळद-कुंकू लावावे. ग ेच यमुने चैव गोदाव र सरस् व त। नम दे स ु कावेरी जलेऽ स् मन् स ध कुरु ॥ (अथ :गंगा, यमुना, गोदावरी, सरस् वती, नम दा, स धू आ णकावेरीया प वत्र न ांनी या जलात स धी करावी.) कलशाला नमस् कार करावा. ीगणपतीची ापना व आवाहन गणपतीचीमूत पाटावरआदरपूव कठेवावी.मूत र आ ण सुर कत असल् याची खात्र ी करावी. आवाहनमंत्र : ॐगं गणपतये नमः। ीमहागणपतये नमः। आवाहनं समप या म॥ हात जोडून ाथ ना करावी हे ी गणराया, आमच् या घरी वराजमान व् हा. आमच् या कुटुंबावर कृपा करा आ ण सवा चे कल् याण करा.
ध्यान शुक् लाम् बरधरं वष् णुंश शवण चतुभु जम्।प्र सन्न वदनंध् यायेत् सव वघ् नोपशान् तये॥ गणपतीचेशांत, प्र सन्न आ ण मंगलमय रू प मनात आणून ध् यान करावे. षोडशोपचार पूजाप्रत् येकउपचार अप ण करताना “ॐ गंगणपतयेनमः” म् हणावे. आसनम् समप या म — आसन अप ण करावे. पाद्यं समप या म — चरणप्रक्ष ालनासाठ पाणी अप ण करावे. अघ् य समप या म — आदरपूव कअघ् य अप ण करावे. आचमनीयं समप या म — आचमनासाठ पाणी अप ण करावे.स् नानं समप या म — मूत लास् नान घालावे क वा प्र तीकात् मक जल अप ण करावे. पञ् चामृतस् नानं समप या म — दू ध, दही, तूप, मध आ ण साखर यांचे पंचामृत अप ण करावे. शुद्ध ोदकस् नानं समप या म — शुद्ध पाण् याने स् नान करावे. वस्त्रं समप या म — वस्त्र क वा वस्त्र ाचे प्र तीक अप ण करावे. य ोपवीतं समप या म — जानवे अप ण करावे. ग ं समप या म — चंदन क वा गंध लावावा. अक्ष तान् समप या म — अक्ष ताअप ण करा ात. पुष् पा ण समप या म — फुले अप ण करावीत.दू वा ङ्कुरान् समप या म — दु वा अप ण करा ात. धूपमा ापया म — धूप दाखवावा. द पं दश या म — द प दाखवावा. नैवेद्यं समप या म — मोदक, फळे क वा तयार केलेला नैवेद्य अप ण करावा. उपचारांनंतरतांबूल, द क्ष णा, नमस् कार आ णप्र द क्ष णापरंपरेनुसारकरावी.
गणेश गायत्र ी मंत्र ॐएकदन् ताय वद्म हे।वक्र तुण् डायधीम ह।त ो द न् तः प्र चोदयात्॥ गणेश अथव शीष ( गणपतीअथव शीष पाठ येत असल् यास संपूण पाठ म् हणावा. त् यानंतर गणपतीचे नामस् मरण करावे ) ॐगं गणपतये नमः (११, २१ क वा १०८ वेळा जप आपल् या वेळेनुसार करता येतो.) नैवेद्य व ाथ ना (मोदक, लाडू, फळे क वाघरातीलसा वकपदाथ अप ण करावेत. नैवेद्य दाखवताना घंटा वाजवावी.) मंत्र : ॐगं गणपतये नमः। नैवेद्यं समप या म॥ (यानंतरथोडे पाणी अप ण करावे आ ण मनोभावे प्र ाथ ना करावी.)
गणपतीची आरती (सुखकता ःखहता ) मंत्र पुष् पांजलीक्ष माप्र ाथ ना मन्त्र हीनं याहीनं भ हीनं गणा धप। यत् पू जतं मयादेव प रपूण तदस् तु मे॥ (हे गणराया, पूजेमध् ये मंत्र , कृती क वाभ मध् येकाही त्रु ट रा हल् या असतील, तर त् याक्ष मा करू न माझी पूजा स् वीकारावी.)प्र द क्ष णा व नमस् कार ॐगं गणपतये नमः। ी स वनायकाय नमः॥
मनाचे ोक जय जय रघुवीर समथ ॥ गणाधीश जो ईश सवा गुणांचा। मुळारंभ आरंभ तो नगु णाचा॥ नमूं शारदा मूळ चत् वार वाचा। गमूं पंथ आनंत या राघवाचा॥१॥ मना सज्ज ना भ पंथे च जाव । तरी ीहरी पा वजेतो स् वभाव ॥ जन न द्य त सव सोडू न द्य ाव । जन वंद्य ते सव भावे करावे॥२॥ प्र भाते मनी राम च तीत जावा। पुढे वैखरी राम आधी वदावा॥ सदाचार हा थोर सांडूं नये तो। जन तो च तो मानवी धन् य होतो॥३॥ मना वासना दुष्ट कामा न ये रे। मना सव था पापबु नको रे॥ मना धम ता नी त सोडूं नको हो। मना अंतर सार वीचार राहो॥४॥ मना पापसंकल् प सोडू न द्य ावा। मना सत् यसंकल् प जीव धरावा॥ मना कल् पना ते नको वीषयांची। वकारे घडे हो जनी सव ची ची॥५॥ नको रे मना ोध हा खेदकारी। नको रे मना काम नाना वकारी॥ नको रे मना लोभ हा अं गकारू । नको रे मना मत् सरु दंभ भारु ॥६॥ मना ेष्ठ धा रष्ट जीव धरावे। मना बोलणे नीच सोशीत जाव ॥ स् वय सव दा नम्र वाचे वदावे। मना सव लोकां स रे नीववाव ॥७॥
देहे त् या गतां क त माग उरावी। मना सज्ज ना हे च या धरावी॥ मना चंदनाचे परी त् वां झजावे। परी अंतर सज्ज ना नीववावे॥८॥ नको रे मना द्रव्य ते पू ढलांचे। अ त स् वाथ बु नुरे पाप सांचे॥ घडे भोगणे पाप ते कम खोटे। न होतां मनासा रख दु :ख मोठे॥९॥ सदा सव दा ीती राम धरावी। दु ःखाची स् वय सां ड जीवी करावी॥ देहेदु :ख ते सूख मानीत जावे। ववेके सदा स् वस् वरु प भराव ॥१०॥ जन सव सूखी असा कोण आहे। वचार मना तुं च शोधु न पाहे॥ मना त् वां च रे पूव संचीत केले। तयासा रखे भोगण ाप् त जाले ॥११॥ मना मानस दु :ख आणूं नको रे। मना सव था शोक च ता नको रे॥ ववेके देहेबु सोडू न ावी। वदेहीपण मु भोगीत जावी॥१२॥ मना सांग पां रावणा काय जाले। अकस् मात ते राज् य सव बुडाले॥म् हणोनी कुडी वासना सांड वेग । बळे लागला काळ हा पा ठलागी॥१३॥ जवा कम योगे जन जन् म जाला। परी शेवट काळमूख नमाला॥ महाथोर ते मृत् युपंथे च गेले। कतीएक ते जन् मले आ ण मेले॥१४॥ मना पाहतां सत् य हे मृत् युभूमी। जतां बोलती सव ही जीव मी मी॥ चरंजीव हे सव ही मा नताती। अकस् मात सांडू नया सव जाती॥१५॥
मरे एक त् याचा दु जा शोक वाहे। अकस् मात तोही पुढे जात आहे॥ पुरेना जन लोभ रे ोभ त् याते। म् हणोनी जन मागुता जन् म घेते॥१६॥ मन मानवा व्य थ च ता वहाते। अकस् मात होणार होऊ न जाते॥ घड भोगणे सव ही कम योगे। मतीमंद त खेद मानी वयोग ॥१७॥ मना राघव वीण आशा नको रे। मना मानवाची नको क त तूं रे॥ जया व ण ती वेद-शास्त्रे -पुराण । तया व ण तां सव ही ाघ् यवाणे॥१८॥ मना सव था सत् य सांडूं नको रे। मना सव था मथ् य मांडूं नको रे॥ मना सत् य ते सत् य वाचे वदावे। मना मथ् य त मथ् य सोडू न ाव ॥१९॥ बहू ह पुट होईजे मायपोट । नको रे मना यातना ते च मोठ ॥ नरोध पचे क डले गभ वासी। अधोमूख रे दु :ख त् या बाळकास ॥२०॥ मना वासना चूकव येरझारा। मना कामना सांडी रे द्रव्य दारा॥ मना यातना थोर हे गभ वास । मना सज्ज ना भेटव राघवास ॥२१॥ मना सज्ज ना हीत माझ कराव । रघुनायका दृ ढ च ी धराव ॥ महाराज तो स् वा म वायुसुताचा। जना उद्ध री नाथ लोकत्र याचा॥२२॥ न बोल मना राघवेवीण कांह । जनी वाउग बोलता सुख नाह ॥ घ डने घडी काळ आयुष् य नेतो। देहांत तुला कोण सोडूं पहातो?॥२३॥
रघुनायकावीण वांया शणावे। जनासा रखे व्य थ कां वोसणाव ॥ सदा सव दा नाम वाचे वसो दे। अहंता मनी पा पणी ते नसो दे॥२४॥ मना वीट मानूं नको बोलण् याचा। पुढ मागुता राम जोडेल क चा॥ सुखाची घडी लोटतां सूख आहे। पुढ सव जाईल कांही न राहे॥२५॥ देहेरक्ष णाकारण यत् न केला। परी शेवट काळ घेउन गेला॥ कर रे मना भ क्त या राघवाची। पुढ अंतर सो ड च ता भवाची॥२६॥ भवाच् या भये काय भीतोस लंडी। धर रे मना धीर धाका स सांडी॥ रघूनायकासा रखा स् वा म शीर । नुपेक्ष ी कदा कोपल् या दंडधारी॥२७॥ दनानाथ हा राम कोदंडधारी। पुढ देखतां काळ पोट थरारी॥ मना वाक् य नेमस् त हे सत् य मान । नुपेक्ष ी कदा राम दासा भमानी॥२८॥ पद राघवाचे सदा ीद गाजे। वळ भक्त रीपू शरी कां ब वाजे॥ पुरी वा हली सव जेणे वमान । नुपेक्ष ी कदा रामदासा भमानी॥२९॥ समथा चया सेचका वक्र पाहे। असा सव भुमंडळ कोण आहे॥ जयाची लला व ण ती लोक तीन् ही। नुपेक्ष ी कदा राम दासा भमानी॥३०॥ महासंकट सो डले देव जेण । प्र तापे बळे आगळा सव गूणे॥ जयाते स् मरे शैलजा शूलपाणी। नुपेक्ष ी कदा राम दासा भमानी॥३१॥
अहल् या शळा राघव मुक्त केली। पद लागतां दव्य होऊ न गेली॥ जया व ण तां शीणली वेदवाणी। नुपे ी कदा राम दासा भमानी॥३२॥ वसे मेरु मांदार हे सृ ष्ट लीला। शशी सूय तारांगणे मेघमाला॥ चरंजीव केले जनी दास दोन् ही। नुपे ी कदा राम दासा भमानी॥३३॥ उपे ी कदा रामरु पी असेना। जवां मानवां नश्च यो तो वसेना॥ शरी भार वाहेन बोले पुराण । नुपे ी कदा राम दासा भमानी॥३४॥ असे हो जया अंतरी भाव जैसा। वसे हो तया अंतरी देव तैसा॥ अनन् यास र ीतसे चापपाणी। नुपे ी कदा राम दासा भमानी॥३५॥ सदा सव दा देव स ीध आहे। कृपाळुपणे अल् प धारीष्ट पाहे॥ सुखानंद आनंद कैवल् यदानी। नुपे ी कदा राम दासा भमानी॥३६॥ सदा चक्र वाका स मात ड जैसा। उडी घा लतो संकट स् वा म तैसा॥ हरीभ क्त चा घाव गाजे नशाणी। पे ी कदा राम दासा भमानी॥३७॥ मना ाथ ना तूजला एक आहे। रघूराज थक् क त होऊ न पाहे॥ अव ा कदा हो यदथ न क जे। मना सज्ज ना राघवी व स् त क जे॥३८॥ जया व ण ती वेद शास् े पुराणे। जयाचे न योग समाधान बाणे॥ तयाला ग ह सव चांचल् य द जे। मना सज्ज ना राघवी व स् त क जे॥३९॥
मना पा वजे सव ही सूख जेथे। अ त आदर ठे वजे लक्ष तेथ ॥ व वक कुडी कल् पना पाल टजे। मना सज्ज ना राघवी व स् त क जे॥४०॥ बहू ह डतां सौख् य होणार नाह । शणावे परी नातुडे हीत कांह ॥ वचार बर अंतरा बोधवीजे। मना सज्ज ना राघव व स् त क जे॥४१॥ बहु तांपरी ह च आतां धराव । रघूनायका आपुलेसे कराव ॥ दनानाथ ह तोडर ीद गाजे। मना सज्ज ना राघव व स् त क जे॥४२॥ मना सज्ज ना एक जीव धराव । जनी आपुल हीत तूवां कराव ॥ रघूनायकावीण बोलो नको हो। सदा मानस तो नजध् यास राहो॥४३॥ मना रे जन मौनमु ा धरावी। कथा आदरे राघवाची करावी॥ नस राम ते धाम सोडू न ावे। सुखाला ग आरण् य सेवीत जावे॥४४॥ जयाचे न संगे समाधान भंगे। अहंता अकस् मात येऊ न लागे॥ तये संगतीची जन कोण गोडी। जये संगतीन मती राम सोडी॥४५॥ मना जे घडी राघवेवीण गेली। जन आपुली ते तुवां हा न केली॥ रघूनायकावीण तो शीण आहे। जनी दक्ष तो लक्ष लावू न पाहे॥४६॥ मन लोचन ीहरी तो च पाहे। जन जाणतां मुक्त होऊ न राहे॥ गुण ी त राखे क्र मू साधनाचा। जग धन् य तो दास सव त्त माचा॥४७॥
सदा देवकाज झजे देह ज् याचा। सदा रामनाम वदे नत् य साचा॥स् वधम च चाले सदा उत्त माचा। जग धन् य तो दास सव त्त माचा॥४८॥ सदा बोलण् यासा रखे चालताहे। अनेक सदा एक देवा स पाहे॥ सगूणी भजे लेश नाही भ्र माचा। जग धन् य तो दास सव त्त माचा॥४९॥ नसे अंतरी काम नाना वकारी। उदासीन जो तापसी ब्रह्म चारी॥ नवाला मन लेश नाही तमाचा। जगी धन् य तो दास सव त्त माचा॥५०॥ मद मत् सर सां डली स् वाथ बु । प्र पंचीक नाह जयात उपाधी॥ सदा बोलणे नम्र वाचा सुवाचा। जगी धन् य तो दास सव त्त माचा॥५१॥क्र मी वेळ जो तत्त् व च तानुवादे। न ल पे कदा दंभ वादे ववादे॥ करी सुखसंवाद जो उगमाचा। जगी धन् य तो दास सव त्त माचा॥५२॥ सदा आज वी प्र ीय जो सव लोक । सदा सव दा सत् यवाद ववेक ॥ न बोले कदा मथ् य वाचा वाचा। जगी धन् य तो दास सव त्त माचा॥५३॥ सदा से व आरण् य तारुण् यकाळ । मळेना कदा कल् पनेचे न मेळ ॥ चळेना मन नश्च यो दृ ढ ज् याचा। जग धन् य तो दास सव त्त माचा॥५४॥ नसे मानस नष्ट आशा दु राशा। वसे अंतर प्रे मपाशा पपाशा॥ ऋणी देव हा भ भावे जयाचा। जगी धन् य तो दास सव त्त माचा॥५५॥
दनाचा दयाळू मनाचा मवाळू। स् नेहाळू कृपाळू जन दासपाळू॥ तया अंतरी ोध संताप क चा। जग धन् य तो दास सव त्त माचा॥५६॥ जग होइजे धन् य या रामनामे। या भ ऊपासना नत् य नेमे॥ उदासीनता तत्त् वता सार आहे। सदा सव दा मोकळ वृ त्त राहे ॥५७॥ नको वासना वीषय वृ त्तरु प । पदाथ जडे कामना पूव पाप ॥ सदा राम नष् काम च तीत जावा। मना कल् पनालेश तो ह नसावा॥५८॥ मना कल् पना क ल् पतां कल् पकोट । नव् हे रे नव् हे सव था रामभेट ॥ मन कामना राम नाही जयाला। अती आदरे ीती नाही तयाला॥५९॥ मना राम कल् पतरु कामधेनु। नधी सार च तामणी काय वानूं॥ जयाचे न योगे घडे सव सत्त ा। तया साम् यता कायसी कोण आतां॥६०॥ उभा कल् पवृ ातळ दु :ख वाहे। तया अंतर सव दा ते च आहे॥ जनी सज्ज नी वाद हा वाढवावा। पुढ मागता शोक जीव धरावा॥६१॥ नजध् यास तो सव तुटो न गेला। बळ अंतर शोक संताप ठेला॥ सुखानंद आनंद भेद बुडाला। मना नश्च यो सव खेदे उडाला॥६२॥ घरी कामधेनू पुढ ताक माग । हरीबोध सांडो न वेवाद लागे॥ करी सार च तामणी काचखंडे। तया मागतां देत आहे उदंडे॥६३॥
अती मूढ त् या दृ ढ बु असेना। अती काम त् या राम च ी वसेना॥ अती लोभ त् या ोभ होइल जाणा। अती वीषयी सव दा दैन् यवाणा॥६४॥ नको दैन् यवाण जणे भ ऊणे। अती मुख त् या सव दा दु :ख दू णे॥ धर रे मना आदर प्र ी त रामी। नको वासना हेमधाम वराम ॥६५॥ नव् हे सार संसार हा घोर आहे। मना सज्ज ना सत् य शोधु न पाहे॥ जन वीष खातां पुढे सूख कैचे। कर रे मना ध् यान या राघवाच ॥६६॥ घनश् याम हा राम लावण् यरु पी। महाधीर गंभीर पूण प्र तापी॥ करी संकट सेवकांचा कुडावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥६७॥ बळ आगळा राम कोदंडधारी। महाकाळ व ाळ तोही थरारी॥ पुढे मानवा क करा कोण केवा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥६८॥ सुखानंदकारी नवारी भयात । जन भ भावे भजावे तयात ॥ ववेके त् यजावा अनाचार हेवा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥६९॥ सदा रामनामे वदा पुण काम । कदा बा धजेना ऽऽ पदा नत् य नेम ॥ मदालस् य हा सव सोडो न ावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७०॥ जयाचे न नाम महादोष जाती। जयाचे न नाम गती पा वजेती॥ जयाचे न नाम घडे पुण् यठेवा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७१॥
न वेचे कदा ंथ च अथ काही। मुखे नाम उ ा रतां कष्ट नाह ॥ महाघोर संसारश ु जणावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७२॥ देहेदंडणेचे महादु :ख आहे। महादु :ख त नाम घेता न राहे॥ सदाशीव च तीतसे देवदेवा। प्र भाते मन राम च तीत जावा॥७३॥ बहु तांपरी संकटे साधनांची। व्र ते दान उ ापने ती धनाची॥ दनाचा दयाळू मनी आठवावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७४॥ समस् तामधे सार साचार आहे। कळेना तरी सव शोधुन पाहे॥ जवा संशयो वाउगा तो त् यजावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७५॥ नव् हे कम ना धम ना योग कांही। नव् हे भोग ना त् याग ना सांग पाह ॥म् हणे दास व ास नामी धरावा। प्र भाते मनी राम च तीत जावा॥७६। करी काम नष् काम या राघवाचे। करी रु प स् वरु प सवा जवांचे॥ क र छंद नद्व द्व हे गुण गातां। हरीक त नी वृ व ास होतां॥७७॥ अहो ज् या नरा राम व ास नाह । तया पामरा बा धजे सव कांही॥ महाराज तो स् वा म कैवल् यदाता। वृथा वाहण देहसंसार च ता॥७८॥ मना पावना भावना राघवाची। धरी अंतर सो ड च ता भवाची॥ भवाची जवा मानवा भू ल ठेली। नसे वस् तु च धारणा व्य थ गेली॥७९॥
धरा ीवरा त् या हरा अंतराते। तरा दुस् तरा त् या परा सागराते॥ सरा वीसरा त् या भरा दु भ राते। करा नीकरा त् या खरा मत् सराते॥८०॥ मना मत् सरे नाम सांडूं नको हो। अती आदरे हा नजध् यास राहो॥ समस् तांमधे नाम हे सार आहे। दु जी तूळणा तू ळतांही न साहे॥८१॥ बहु नाम या रामनामी तुळेना। अभाग् या नरा पामरा हे कळ ना॥ वषा औषधा घेतले पाव तीशे। जवा मानवा क करा कोण पुसे॥८२॥ जेणे जा ळला काम तो राम ध् यातो। उमेसी अती आदर गूण गातो॥ बहु ान वैराग् य साम य जेथ । परी अंतरी नाम वश्व ास तेथ ॥८३॥ वठोने शरी वा हला देवराणा। तया अंतरी ध् यास रे त् या स नेणा॥ नवाला स् वये तापसी चंद्र मौळ । जवा सोडवी राम हा अंतकाळ ॥८४॥ भजा राम व ाम योगेश्व रांचा। जपू ने मला नेम गौरीहराचा॥स् वये नीववी तापसी चंद्र मौळ । तुम् हां सोडवी राम हा अंतकाळ ॥८५॥ मुखी राम व ाम तेथे च आहे। सदानंद आनंद सेवो न आहे॥ तयावीण तो शीण संदेहकारी। नजधाम हे नाम शोकापहारी॥८६॥ मुखी राम त् या काम बाधुं शकेना। गुणे इष्ट धा रष्ट त् याचे चुकेना॥ हरीभक्त तो शक्त कामास भारी। जग धन् य तो मारु ती ब्रह्म चारी॥८७॥
बहू चांगले नाम या राघवाचे। अती सा जरे स् वल् प सोपे फुकाचे॥ करी मूळ नमू ळ घेता भवाचे। जवां मानवां ह च कैवल् य साच ॥८८॥ जन भोजनी नाम वाचे वदाव । अती आदरे गद्य घोषे म् हणावे॥ हरी च तने अन्न सेवीत जावे। तरी ीहरी पा वजेतो स् वभाव ॥८९॥ न ये राम वाणी तया थोर हाणी। जन व्य थ ाणी तया नाम कोणी॥ हरीनाम ह वेदशास्त्र पुराण । बहू आगळे बो लली व्य ासवाणी॥९०॥ नको वीट मानूं रघुनायकाचा। अती आदरे बो लजे राम वाचा॥ न व चे मुखी सांपडे रे फुकाचा। कर घोष त् या जानक वल् लभाचा॥९१॥ अती आदर सव ही नामघोषे। गरीकंदरी जाइजे दू र दोष ॥ हरी तष्ठ तू तोषला नामघोष । वशेष हरामानस रामपीस ॥९२॥ जग पाहतां देव हा अन्न दाता। तया लागली तत्त् वता सार च ता॥ तयाचे मुखी नाम घेता फुकाचे। मना सांग पां रे तुझे काय व चे॥९३॥ तन् ही लोक जाळुं शके कोप येतां। नवाला हरु तो मुखे नाम घेतां॥ जपे आदर पाव ती वश्व माता। म् हणोनी म् हणा त च हे नाम आतां॥९४॥ अजामेळ पापी वदे पुत्र कामे। तया मु नारायणाचे न नाम ॥ शुकाकारणे कुंटणी राम वाणी। मुख बोलतां ख् या त जाली पुराण ॥९५॥
महाभक्त प्रल् हाद हा दैत् यकूळ । जपे रामनामावळ नत् यकाळ ॥ पता पापरु पी तया देखवेना। जनी दैत् य तो नाम मुखे म् हणेना॥९६॥ मुखी नाम नाह तया मु क्त क ची। अहंतागुणे यातना ते फुकाची॥ पुढे अंत येईल तो दैन् यवाणा। म् हणो न म् हणा रे म् हणा देवराणा॥९७॥ हरीनाम नेमस् त पाषाण तारी। बहु तारीले मानवी देहधारी॥ तया रामनाम सदा जो वकल् पी। वदेना कदा जीव तो पापरू पी॥९८॥ जग धन् य वाराणसी पुण् यराशी। तयेमा ज आतां गत पूव जांसी॥ मुखे रामनामावळ नत् य काळ । जवा हत सांगे सदा चंद्र मौळ ॥९९॥ यथासांग रे कम त ह घडेना। घडे धम त पुण् य गांठ पडेना॥ दया पाहतां सव भुत असेना। फुकाचे मुखी नाम त ही वसेना॥१००॥ जया नावडे नाम त् या यम जाची। वकल् पे उठे तक त् या नक ची ची॥म् हणो न अती आदरे नाम घ् यावे। मुखे बोलतां दोष जाती स् वभाव ॥१०१॥ अती लीनता सव भावे स् वभाव । जना सज्ज नाला ग संतोषवावे॥ देहे कारण सव लावीत जाव । सगूण अती आदरेसी भजाव ॥१०२॥ हरीक त न प्र ी त राम धरावी। देहेबु नीरू पण वीसरावी॥ परद्रव्य आणीक कांता परावी। यदथ मना सां ड जीव करावी॥१०३॥
येवीण नानापरी बो लज ते। परी चत्त दु ीत त लाजवीत ॥ मना कल् पना धीट सैराट धांवे। तया मानवा देव कैसे न पावे॥१०४॥ ववेके या आपुली पालटावी। अती आदरे शुद्ध या धरावी॥ जन बोलण् यासा रखे चाल बापा। मना कल् पना सो ड संसारतापा॥१०५॥ बरी स् नानसंध् या करी एक न ा। ववेके मना आवरी ानभ्रष्ट ा॥ दया सव भुत जया मानवाला। सदा ेमळू भ भावे नवाला॥१०६॥ मना कोपआरोपणा ते नसावी। मना बु द्ध हे साधुसंगी वसावी॥ मना नष्ट चांडाळ तो संग त् याग । मना होइ रे मोक्ष भागी वभागी॥१०७॥ मना सव दा सज्ज नाचे न योग । या पालटे भ भावाथ लागे॥ येवीण वाचाळता ते नवारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१०८॥ जन वादवेवाद सोडू न ावा। जन वादसंवाद सूखे करावा॥ जग तो च तो शोकसंतापहारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१०९॥ तुटे वाद संवाद त् याते म् हणाव । ववेके अहंभाव यात जणाव ॥ अहंतागुणे वाद नाना वकारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥११०॥ हताकारणे बोलणे सत् य आहे। हताकारणे सव शोधु न पाह ॥ हतकारणे बंड पाखांड वारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥१११॥
जन सांगतां ऐकता जन् म गेला। परी वादवेवाद तैसा च ठेला॥ उठे संशयो वाद हा दंभधारी। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी॥११२॥ जनी हीत पंडीत सांडीत गेले। अहंतागुणे ब्रह्म राक्ष स जाले॥ तयाहू न व्युत् पन्न तो कोण आहे। मना सव जाणीव सांडु न राहे॥११३॥ फुकाचे मुखी बोलतां काय वेचे। दसंद स अभ् यंतरी गव सांचे॥ क्र येवीण वाचाळता व्य थ आहे। वचारे तुझा तूं च शोधु न पाहे॥११४॥ तुटे वाद संवाद तेथ करावा। व वके अहंभाव हा पालटावा॥ जन बोलण् यासा रखे आचराव । क्र यापालटे भ क्त पंथे च जावे॥११५॥ बहू शा पता कष्ट ला अंबऋषी। तयाचे स् वये ीहरी जन् म सोशी॥ दला क्ष ीर स धु तया ऊपमानी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥११६॥ धुरू लेकरु बापुडे दैन् यवाणे। कृपा भा कतां द धली भेट जेणे॥ चरंजीव तारांगणी ेमखाणी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥११७॥ गज दु महासंकट वास पाहे। तयाकारणे ीहरी धांवताहे॥ उडी घातली जाहला जीवदानी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥११८॥ अजामेळ पापी तया अंत आला। कृपाळूपणे तो जन मुक्त केला॥ अनाथा स आधार हा चक्र पाणी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥११९॥
वधीकारणे जाहला मत्स् य वेग । धरी कूम रु पे धरा पृष्ठ भागी। । जना रक्ष णाकारणे नीच योनी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥१२०॥ महाभक्त प्रल् हाद हा कष्ट वीला। म् हणोनी तयाकारणे स ह जाला॥ न ये ज् वाळ वीशाळ संन ध कोणी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥१२१॥ कृपा भा कता जाहला वज्र पाणी। तया कारण वामनू चक्र पाणी॥ जांकारणे भाग वू चापपाणी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥१२२॥ अहल् येसतीलागी आरण् यपंथे। कुडावा पुढे देव बंद तयांते॥ बळे सो डतां घाव घाल नशाणी। नुपेक्ष ी कदा राम दासा भमानी॥१२३॥ तये ौपद कारणे लागवेगे। त् वरे धांवतो सव सांडू न माग ॥ कळ ला ग जाला असे बौद्ध मौनी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥१२४॥ अनाथां दनांकारणे जन् मताहे। कलंक पुढे देव होणार आहे॥ तया व ण ता शीणली वेदवाणी। नुपेक्ष ी कदा देव भक्त ा भमानी॥१२५॥ जनांकारणे देव लीलावतारी। बहु तांपरी आदर वेषधारी॥ तया नेणती ते जन पापरू पी। दु रात् मे महानष्ट चांडाळ पापी॥१२६॥ जग धन् य तो रामसूख नवाला। कथा ऐकतां सव तल् लीन जाला॥ देहेभावना रामबोधे उडाली। मनोवासना रामरू प बुडाली॥१२७॥
मना वासना वासुदेव वस दे। मना कामना कामसंगी नसो दे॥ मना कल् पना वाउगी ते न क जे। मना सज्ज ना सज्ज नी व स् त क जे॥१२८॥ गतीकारणे संगती सज्ज नाची। मती पालटे सूमती दु ज नाची॥ रतीना यकेचा पती नष्ट आहे। म् हणोनी मनाऽतीत होवो न राहे॥१२९॥ मना अल् प संकल् प तोही नसावा। सदा सत् यसंकल् प च वसावा॥ जन जल् प वीकल् प तोही त् यजावा। रमाकांत एकान् तकाळ भजावा॥१३०॥ भजाया जन पाहतां राम एकू। करी बाण एकू मुखी शब् द एकू॥ या पाहतां उद्ध रे सव लोकू। धरा जानक नायकाचा ववेकू॥१३१॥ वचारू न बोले ववंचू न चाले। तयाचे न संतप् त तेही नवाले॥ बर शोधल् यावीण बोलो नको हो। जनी चालणे शुद्ध नेमस् त राहो॥१३२॥ हरीभक्त वीरक्त व ानराशी। जेणे मानसी ा पल नश्च यासी॥ तया दश ने स्प श ने पुण् य जोडे। तया भाषण नष्ट संदेह मोडे॥१३३॥ नसे गव आंगी सदा वीतरागी। क्ष मा शां त भोगी दयादक्ष योगी॥ नसे लोभ ना क्ष ोम ना दैन् यवाणा। इह लक्ष णी जा णजे यो गराणा॥१३४॥ धर रे मना संगती सज्ज नाची। जेण वृ हे पालटे दु ज नाची॥ बळे भाव स द्ध सन् माग लागे। महा ुर तो काळ व ाळ भंगे॥१३५॥
भय ा पले सव ब्र ांड आहे। भयातीत त संत आनंत पाहे॥ जया पाहतां ैत कांही दसेना। भयो मानस सव थाही असेना॥१३६॥ जवां ेष्ठ ते स्पष्ट सांगो न गेले। परी जीव अ ान तैसे च ठेले॥ देहेबु च कम खोट टळेना। जुने ठेवण मीपण आकळेना॥१३७॥भ्र मे नाढळे वत्त त गुप् त जाले। जवा जन् मदा र ्य ठाकु न आले॥ देहेबु चा नश्च यो ज् या टळेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१३८॥ पुढ पाहता सव ही क दलेस । अभाग् यास ह दृश् य पाषाण भासे॥ अभावे कदा पुण् य गांठ पडेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१३९॥ जयाचे तया चूकले ाप् त नाह । गुणे गो वले जाहले ःख देह ॥ गुणावेगळ वृ त्त ते ह वळेना। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना॥१४०॥म् हणे दास सायास त् याचे करावे। जन जाणता पाय त् याचे धरावे॥ गुरू अंजनेवीण त आकळेना। जुने ठेवणे मीपणे ते कळेना॥१४१॥ कळेना कळेना कळेना कळेना। ढळे नाढळे संशयोही ढळेना॥ गळेना गळेना अहंता गळेना। बळ आकळेना मळेना मळेना॥१४२॥ अ व ागुणे मानवा उमजेना। भ्र मे चुकले हीत ते आकळेना॥ परी े वणे बांधले दृ ढ नाण । परी सत् य मथ् या अस कोण जाण ॥१४३॥
जगी पाहतां साच ते काय आहे। अती आदरे सत् य शोधुन पाहे॥ पुढे पाहतां पाहतां देव जोडे। भ्र म भ्र ां त अ ान ह सव मोडे॥१४४॥ सदा वीषयो च ततां जीव जाला। अहंभाव अ ान जन् मास आला॥ ववेके सदा स् वस् वरु पी भरावे। जवा ऊगमी जन् म नाही स् वभाव ॥१४५॥ दसे लोचनी ते नसे कल् पकोडी। अकस् मात आकारले काळ मोडी॥ पुढे सव जाईल कांही न राहे। मना संत आनंत शोधु न पाहे॥१४६॥ फुटेना तुटेना चळेना ढळेना। सदा संचले मीपणे ते कळेना॥ तया एकरू पा स दू जे न साहे। मना संत आनंत शोधु न पाह ॥१४७॥ नराकार आधार ब्र ा दकांचा। जया सांगतां शीणली वेदवाचा॥ ववेके तदाकार होऊ न राह । मना संत आनंत शोधु न पाहे॥१४८॥ जगी पाहतां चम ल ी न ल े। जगी पाहता ानच ी नर े॥ जन पाहता पाहणे जात आहे। मना संत आनंत शोधु न पाहे॥१४९॥ नसे पीत ना ेत ना श् याम कांही। नसे व्यक्त अव्यक्त ना नीळ नाह ॥म् हणे दास व ासतां मु क्त लाहे। मना संत आनंत शोधु न पाहे॥१५०॥ खर शो धतां शो धतां शो धताहे। मना बो धता बो धता बो धताहे॥ परी सव ही सज्ज नाचे न योगे। बरा नश्च यो पा वजे सानुरागे॥१५१॥
बहू तांपरी कूसरी तत्त् वझाडा। परी अंतरी पा हजे तो नवाडा॥ मना सार साचार ते वेगळे रे। समस् तांमधे एक ते आगळे रे॥१५२॥ नव् हे प ड ाने नव् हे तत्त् व ाने । समाधान कांही नव् हे तानमाने॥ नव् हे योगयाग नव् हे भोगत् याग । समाधान ते सज्ज नाचे न योगे॥१५३॥ महावाक् य तत्त् वा दके पंचकण । खुणे पा वजे संतसंगे ववण ॥ तीये स संकेत जो दा वजेतो। तया सांडुनी चंद्र मा भा वजेतो॥१५४॥ दसेना जनी ते च शोधु न पाहे। बरे पाहता गूज तेथे च आहे॥ करी घेउ जाता कदा आढळेना। जनी सव क दाटले ते कळेना॥१५५॥म् हणे जाणता तो जनी मूख पाहे। अतका स तक असा कोण आहे॥ जन मीपणे पाहता पाहवेना। तया ल तां वेगळे राहवेना॥१५६॥ बहू शास्त्र धुंडाळता वाड आहे। जया नश्च यो येक तोही न साहे॥ मती भांडती शास्त्र बोधे वरोध । गती खुंटती ानबोधे प्र बोधे॥१५७॥ ुती न् याय मीमांसके तक शास्त्रे । स् मृती वेद वेदान् तवाक् ये व चत्रे ॥स् वये शेष मौनावला ीर पाहे। मना सव जाणीव सांडून राहे॥१५८॥ जेणे म का भ ली जा णवेची। तया भोजनाची रु ची प्र ाप् त कैची॥ अहंभाव ज् या मानसीचा वरेना। तया ान हे अन्न पोट जरेना॥१५९॥
नको रे मना वाद हा खेदकारी। नको रे मना भेद नाना वकारी॥ नको रे मना शीकवूं पू ढलांसी। अहंभाव जो रा हला तूजपासी॥१६०॥ अहंतागुणे सव ही ःख होते। मुखे बो लले ान ते व्य थ जाते॥ सुखी राहता सव ही सूख आहे। अहंता तुझी तुं च शोधुन पाहे॥१६१॥ अहंतागुणे नी त सांडी ववेक । अनीतीबळे ाघ् यता सव लोक ॥ परी अंतरी अव ही साक्ष येते। प्र माणांतरे बु सांडू न जाते॥१६२॥ देहेबु चा नश्च यो दृ ढ जाला। देहातीत ते हीत सांडीत गेला॥ देहेबु ते आत् मबु करावी। सदा संगती सज्ज नाची धरावी॥१६३॥ मन क ल् पला वीषयो सोडवावा। मन देव नगू ण तो ओळखावा॥ मन क ल् पता कल् पना ते सरावी। सदा संगती सज्ज नाची धरावी॥१६४॥ देहाद क प्र पंच हा च तयेला। परी अंतरी लोभ न श्च त ठेला॥ हरी च तने मु कांता करावी। सदा संगती सज्ज नांची धरावी॥१६५॥ अहंकार वस् तारला या देहाचा। स्त्र यापुत्र मत्र ा दके मोह त् यांचा॥ बळे ां त ह जन् म च ता हरावी। सदा संगती सज्ज नांची धरावी॥१६६॥ बरा नश्च यो शाश्व ताचा करावा। म् हणे दास संदेह तो वीसरावा॥ घडीने घडी साथ काची धरावी। सदा संगती सज्ज नांची धरावी॥१६७॥
करी वृ ी जो संत तो संत जाणा। दु राशागुणे जो नव् हे दैन् यवाणा॥ उपाधी देहेबु ते वाढवीते। परी सज्ज ना के व बाधु शके ते॥१६८॥ नसे अंत आनंत संता पुसावा। अहंकार वस् तार हा नीरसावा॥ गुणेवीण नगु ण तो आठवावा। देहेबु चा आठवु नाठवावा॥१६९॥ देहेबु हे ानबोधे त् यजावी। ववेके तये वस् तुची भेट घ् यावी॥ तदाकार हे वृ नाही स् वभावे। म् हणोनी सदा ते च शोधीत जावे॥१७०॥ असे सार साचार त चोरलेसे। इह लोचनी पाहता दृश् य भासे॥ नराभास नगु ण त आकळेना। अहंतागुणे क ल् पताही कळेना॥१७१॥ ुरे वीषयी कल् पना ते अ व ा। ुरे ब्रह्म रे जाण माया सु व ा॥ मुळ कल् पना दो रु प ते च जाली। ववेके तरी स् वस् वरु पी मळाली॥१७२॥स् वरु पी उदेला अहंकार राहो। तेणे सव आ ा दले ोम पाहो॥ दशा पाहतां ते नशा वाढताहे। ववेके वचारे ववंचु न पाहे॥१७३॥ जया चक्षु ने ल क्ष ता लक्ष वेना। भवा भ क्ष ता र क्ष ता रक्ष वेना॥क्ष यातीत तो अक्ष यी मोक्ष देतो। दयादक्ष तो सा क्ष ने पक्ष घेतो॥१७४॥ वधी न म ती ली हतो सव भाळ । परी ली हता कोण त् याचे कपाळ ॥ हरू जा ळतो लोक संहारकाळ । परी शेवट शंकरा कोण जाळ ॥१७५॥
जगी ादशा दत् य हे रुद्र अ ा। असंख् यात संख् या करी कोण श ा॥ जगी देव धुंडा ळता आढळेना। जगी मुख् य तो कोण कैसा कळेना॥१७६॥ तुटेना फुटेना कदा देवराणा। चळेना ढळेना कदा दैन् यवाणा॥ कळेना कळेना कदा लोचनासी। वसेना दसेना जगी मीपणासी॥१७७॥ जया मानला देव तो पु जताहे। परी देव शोधु न कोणी न पाहे॥ जगी पाहता देव को ानुकोट । जया मानली भ क्त जे ते च मोठ ॥१७८॥ तन् ही लोक जेथू न नमा ण झाले। तया देवराया स कोणी न बोले॥ जग थोरला देव तो चोरलासे। गुरू वीण तो सव थाही न द से॥१७९॥ गुरु पाहता पाहता लक्ष कोट । बहू साल मं ावळ श क्त मोठ ॥ मनी कामना चेटके धातमाता। जनी व्य थ रे तो नव् हे मु क्त दाता॥१८०॥ नव् हे चेटक चाळकू द्रव्य भ दु । नव् हे न दकू मत् सरू भ क्त मंदू ॥ नव् हे उन् मतू वेसनी संगबाधू। जनी ा नया तो च साधु अगाधू॥१८१॥ नव् हे वाउगी चाहु ट काम पोट । येवीण वाचाळता ते च मोठ ॥ मुखे बो लल् यासा रखे चालताहे। मना स रु तो च शोधु न पाहे॥१८२॥ जनी भक्त ानी ववेक वरागी। कृपाळु मनस् वी क्ष मावंत योगी॥प्र भु दक्ष व्युत् पन्न चातुय जाणे। तयाचे न योगे समाधान बाणे॥१८३॥
नव् हे तो च जाले नसे ते च आले। कळो लागले सज्ज नाचे न बोले॥ अ नवा च् य ते वाच् य वाचे वदावे। मना संत आनंत शोधीत जावे॥१८४॥ लपावे अ त आदरे रामरु पी। भयातीत नश्च ीत ये स् वस् वरु पी॥ कदा तो जनी पाहतांही दसेना। सदा ऐक् य तो भन्न भावे वसेना॥१८५॥ सदा सव दा राम सन्न ीध आहे। मना सज्ज ना सत् य शोधुन पाहे॥ अखंडीत भेट रघूराजयोगू। मना सांड रे मीपणाचा वयोगू॥१८६॥ भुते प ड ब्रह्म ांड हे ऐक् य आहे। परी सव ही स् वस् वरु पी न साहे॥ मना भासले सव काही पहावे। परी संग सोडु न सुखी रहावे॥१८७॥ देहेभान हे ानशस् े खुडावे। वदेहीपणे भ माग च जावे॥ वर बळे न द्य सव त् यजावे। परी संग सोडु न सुखी रहावे॥१८८॥ मही न म ली देव तो ओळखावा। जया पाहतां मोक्ष तत् काळ जीवा॥ तया नगु णालागी गूणी पहावे। परी संग सोडु न सुखे रहावे॥१८९॥ नव् हे काय कता नव् हे सृ भता । पुरेहू न पता न ल पे ववता ॥ तया न व कल् पा स क ल् पत जावे। प र संग सोडु न सुखे रहावे॥१९०॥ देहेबु चा नश्च यो ज् या ढळेना। तया ान कल् पांतकाळ कळेना॥ परब्रह्म त मीपणे आकळेना। मनी शून् य अ ान हे मावळेना॥१९१॥
मना ना कळे ना ढळे रु प ज् याचे। दु जेवीण त ध् यान सव त्त माचे॥ तया खुण ते हीन दृ ांत पाहे। तेथे संग नःसंग दोन् ही न साहे॥१९२॥ नव् हे जाणता नेणता देवराणा। न ये व ण ता वेदशास् ा पुराणा॥ नव् हे दृश् य अदृश् य साक्ष ी तयाचा। ुती नेणती नेणती अंत त् याचा॥१९३॥ वसे हृ दयी देव तो कोण कैसा। पुसे आदरे साधकू प्रश्न ऐसा॥ देहे टा कता देव कोठे पहातो । प र मागुता ठाव कोठे रहातो॥१९४॥ बसे हृ दयी देव तो जाण ऐसा। नभाचेपरी व्य ापकू जाण तैसा॥ सदा संचला येत ना जात कांही। तयावीण कोठे रता ठाव नाही॥१९५॥ नभी वावरे जा अणुरेणु काही। रता ठाव या राघवेवीण नाही॥ तया पाहता पाहता तो च जाले। तेथे लक्ष आलक्ष सव बुडाले॥१९६॥ नभासा रखे रु प या राघवाचे। मनी च तता मूळ तुटे भवाचे॥ तया पाहता देहबु उरेना। सदा सव दा आत पोट पुरेना॥१९७॥ नभे व्य ा पले सव सृ ीस आहे। रघूनायका ऊपमा ते न साहे॥दु जेवीण जो तो च तो हा स् वभावे। तया व्य ापकू व्य थ कैसे म् हणावे॥१९८॥ अती जीण वस् तीण ते रु प आहे। तेथे तक संपक तोही न साहे॥ अती गुढ ते दृश् य तत् काळ सोपे। दु जेवीण जे खुण स् वा मप्र तापे॥१९९॥
कळे आकळे रु प ते ान होता। तेथे आटली सव साक्ष ी अव ा॥ मना उन् मनी शब् द कुंठ त राहे। तो रे तो च तो राम सव त्र पाहे॥२००॥ कदा ओळखीमा ज दू जे दसेना। मनी मानसी ैत काही वसेना॥ बहू ता दसा आपली भेट जाली। वदेहीपणे सव काया नवाली॥२०१॥ मना गुज रे तूज हे ाप् त झाले। परी अंतरी पा हजे यत् न केले॥ सदा श्र वणे पा वजे नश्च यासी। धरी सज्ज नसंगती धन् य होसी॥२०२॥ मना सव ही संग सोडू न ावा। अती आदरे सज्ज नाचा धरावा॥ जयाचे न संगे महा ःख भंगे। जनी साधनेवीण सन् माग लागे॥२०३॥ मना संग हा सव संगास तोडी। मना संग हा मोक्ष तात् काळ जोडी॥ मना संग हा साधना शीघ्र सोडी। मना संग हा ैत नःशेष मोडी॥२०४॥ मनाची शते ऐकता दोष जाती। मतीमंद ते साधना योग् य होती॥ चढे ान वैराग् य साम य अंगी। म् हणे दास व ासत मु भोगी॥२०५॥ ॥ जय जय रघुवीर समथ ॥
मराठ भ क्त परंपरेचा हा संकलन ंथ आपणा सवा साठ — घरातील नत् योपासना, सण-उत् सव, नामस् मरण आ ण दैनं दन भक्त साठ एक उपयुक्त साथी. व वध देवतांच् या आरत् या, ोक, स् तो े आ ण ाथ ना एका ठकाणी संक लत करू न भक्त चा हा अमूल् य ठेवा सव भक्त ांसाठ सम प त. ॥ ी गणेशाय नमः ॥ संकलनकता : हेमंत लेले