View kanguru bilsem 3 flipbook flipbook.
33 İçindekiler Önsöz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Bellek Kullanımı . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Kavram İlişkisi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 Görsel Bağıntılar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Test 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Parça-Bütün İlişkisi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Şekil-Gölge İlişkisi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Üç Boyutlu Düşünme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Test 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Şifre Çözme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Sözel Dikkat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Test 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Test 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 Test 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Test 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 Resim Atölyesi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 Cevap Anahtarı . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
44 Önsöz Sevgili Öğrenciler, Değerli Veliler ve Öğretmenler, Her çocuk farklı düşünür, farklı öğrenir ve dünyayı kendine özgü bir bakış açısıyla keşfeder. Eğitimde önemli olan yalnızca çocuğun ne bildiğini görmek değil; nasıl düşündüğünü, ilişkileri nasıl fark ettiğini, karşılaştığı bir problemi nasıl analiz ettiğini ve çözüm için hangi yolları geliştirdiğini de keşfetmektir. Kanguru BİLSEM, öğrencilerin BİLSEM sürecine hazırlanırken yalnızca soru çözmelerini değil; düşünmelerini, dikkat etmelerini, ilişki kurmalarını, analiz etmelerini, akıl yürütmelerini ve farklı çözüm stratejileri geliştirmelerini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır., Kitapta; bellek kullanımı, kavram ilişkisi, görsel bağıntılar, parça-bütün ilişkisi, şekil-gölge ilişkisi, üç boyutlu düşünme, şifre çözme ve sözel dikkat gibi farklı zihinsel becerilere yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Ayrıca Resim Atölyesi bölümüyle öğrencilerin görsel anlatım ve yaratıcılıklarını kullanabilecekleri çalışmalara da yer verilmiştir. Bu becerilerin önemli bir bölümü aynı zamanda matematiksel düşünmenin temelini oluşturur. Matematik yalnızca sayılarla işlem yapmak değildir. Örüntüleri fark etmek, parçalar arasındaki ilişkiyi görmek, benzerlik ve farklılıkları karşılaştırmak, şekilleri zihinde döndürmek, bir problemi parçalara ayırmak, verilen bilgilerden sonuç çıkarmak ve belirli bir kurala göre ilerlemek de matematiksel düşünmenin önemli parçalarıdır. Örneğin görsel bağıntı ve kavram ilişkisi çalışmaları; öğrencinin örüntüleri, kuralları ve değişimleri keşfetmesine yardımcı olur. Kitaptaki görsel bağıntı sorularında şekillerin dönme, yansıma, birleşme, büyüme, yer değiştirme ve renk değiştirme gibi özelliklerinin fark edilmesi beklenmektedir. Bu değişimlerin belirli bir sıra veya kurala bağlı olup olmadığını anlamak ise doğrudan matematiksel ve mantıksal akıl yürütmeyle ilişkilidir. Parça-bütün ilişkisi ve şekil-gölge çalışmaları, geometrik algıyı ve bir bütünü oluşturan parçalar arasındaki ilişkileri görme becerisini destekler. Üç boyutlu düşünme çalışmalarında ise küpler ve farklı geometrik yapılar üzerinden perspektif, yön, döndürme, yansıma, büyüklük ve uzamsal ilişkiler üzerinde düşünülür. Bunlar öğrencinin ilerleyen yıllarda karşılaşacağı geometri ve uzamsal düşünme problemlerinin de temelini oluşturur. Kitapta üç boyutlu düşünmenin görsel ve uzamsal zekâyla ilişkisi özellikle vurgulanmaktadır. Şifre çözme çalışmaları ise bir sistemin arkasındaki kuralı keşfetme, semboller arasında ilişki kurma ve bilinmeyene ulaşma becerilerini geliştirir. Bu düşünme biçimi matematikteki değişken, eşleştirme, algoritma ve problem çözme yaklaşımının erken yaşlardaki karşılığı olarak düşünülebilir. Bellek ve sözel dikkat çalışmaları da matematik problemlerinde verilen bilgileri doğru takip etme, gerekli bilgiyi ayırt etme ve çok aşamalı işlemleri zihinsel olarak sürdürebilme becerilerini destekler. Bu nedenle Kanguru BİLSEM’i yalnızca bir BİLSEM sınavına hazırlık kitabı olarak değil; matematiksel düşünme, mantık, dikkat, görsel-uzamsal algı, problem çözme ve yaratıcılığı birlikte geliştirmeyi amaçlayan bir yetenek gelişim kitabı olarak değerlendirebilirsiniz. Çocuklarımızın karşılarına çıkan bir soruda hemen cevabı aramalarından çok; “Burada nasıl bir ilişki var?”, “Bu şekil neden değişti?”, “Bir sonraki adım ne olabilir?”, “Başka bir çözüm yolu bulabilir miyim?” diye düşünmelerini istiyoruz. Çünkü matematiğin ve öğrenmenin özü, yalnızca doğru cevabı bulmak değil; merak etmek, ilişki kurmak, akıl yürütmek, denemek ve keşfetmektir. Tüm öğrencilerimize meraklarını kaybetmedikleri, düşünmekten ve keşfetmekten keyif aldıkları başarılı bir öğrenme yolculuğu diliyoruz. Kanguru Matematik
BBeelllleekk KKuullllaannıımmıı
1111 Bellek Kullanımı 5.5. 6.6. TEST 1TEST 1 Bu şekillere iyi bak. Daha sonra arka sayfada aynısını bul. Bu şekillere iyi bak. Daha sonra arka sayfada aynısını bul.
2626AABBCCDDAABBCCDD Bellek Kullanımı 3.3. 4.4. TEST 3TEST 3 Hangi kaktüslere bakmıştık? Biraz önce hangi şekillere bakmıştık?
Kavram İlişkisi
3535AABBCCDDAABBCCDD Kavram İlişkisi ? ? 5.5. 6.6. TEST 1TEST 1 Anlam bozulmaması için boş yere ne gelmeli? Anlam bozulmaması için boş yere ne gelmeli?
3636AABBCCDDAABBCCDD Kavram İlişkisi Hangisi yandaki görselle en az ilişkiye sahiptir? Hangisi yandaki görselle en az ilişkiye sahiptir? 7.7. 8.8. TEST 1TEST 1
Görsel Bağıntılar
5050 Görsel Bağıntılar Bu bölüm öğrencinin görsel yetenekleri hakkında en çok bilgi toplanabilecek bölümdür. Matris, örüntü, tablo şeklindeki sorularla öğrencinin görsel algısı analiz edilebilir. Şekillerin dönme yansıma, birleşme, büyüme, yer değiştirme, renk değiştirme gibi birçok görsel durum değişimlerinin öğrenci tarafından fark edilmesi beklenir. Öğrencinin bu değişimlerin bir kural, sıra veya sürece göre olup olmadığına yönelik bağıntıları fark edebilme becerisine göre matematiksel, aritmetik veya mantık yeteneği hakkında bilgi edinmek amaçlanır. Şekil değişimleri ile değişim kuralları sürekli bir ilişki içerisindedir. Sol taraftaki tabloda ise yukarıdaki iki şeklin yatay çizgiye göre simetrisi ok yönünde verildiği anlaşılıyor. Buna göre aynı kuralı üçüncü şekil olan kırmızı oka da uygulamamız gerektiği anlaşılmaktadır.? Yan taraftaki 1. soruda bir örüntü verilmiştir. Öğrenciden bu örüntü içindeki şeklin her adımda nasıl bir değişim geçirdiğini anlaması ve bu kuralın bir sonraki adımda nasıl uygulanacağına karar verebilmesi beklenir Yan taraftaki 2. soruda bir matris verilmiştir. Öğrenciden bu matris içindeki satırlarda veya sütunlarda belli bir kurala göre değişim olup olmadığını anlaması beklenir. Burada birinci satırda altıgenin her adımda saat yönünde eşit derece döndüğü görülmektedir. İkinci satır incelendiğinde buradaki karenin de her adımda eşit açılarla saat yönünde döndüğü anlaşılır. Böylece örüntülerin satırlar üzerinde olduğunu ve nasıl bir kurala göre devam edeceğini anlamış olduk. Sırada bu kuralın üçüncü satıra nasıl uygulanacağı var. Bu satır içinde de kuralın ilk adımı uygulanmış olduğundan geriye sadece bir sonraki yani son adımı atmak kalıyor.
5757AABBCCDDAABBCCDD Görsel Bağıntılar Kurala göre boş olan yere ne gelmelidir? Kurala göre boş olan yere ne gelmelidir? 5.5. 6.6. Sarı Mavi Kırmızı ? Sarı MaviMaviYeşil ? TEST 2TEST 2
6060AABBCCDDAABBCCDD Görsel Bağıntılar 3.3. 4.4. ? ? TEST 3TEST 3 Kurala göre boş olan yere ne gelmelidir? Kurala göre boş olan yere ne gelmelidir?
Parça-Bütün İlişkisi
8484AABBCCDDAABBCCDD Parça-Bütün İlişkisi 7.7. 8.8. TEST 3TEST 3 Bu resim hangisi ile tamamlanır? Bu resim hangisi ile tamamlanır?
8787AABBCCDDAABBCCDD Parça-Bütün İlişkisi 5.5. 6.6. TEST 4TEST 4 Bu resim hangisi ile tamamlanır? Bu resim hangisi ile tamamlanır?
Şekil-Gölge İlişkisi
9898AABBCCDDAABBCCDD 7.7. Yanda hangi resmin gölgesi var? 8.8. Gölgesi olmayan şekli bul. TEST 2TEST 2
104104AABBCCDDAABBCCDD 3.3. 4.4. Şekillere ait olmayan gölge hangisi? Hangi gölge yandaki şekillerden birine ait? TEST 4TEST 4
Üç Boyutlu Düşünme
108108 Üç Boyutlu Düşünme Üç boyutlu düşünebilme yeteneği görsel ve uzamsal zekanın bir göstergesidir. Görsel Sanatlar alanında özel yetenekli olan öğrencileri tespit etmek için önemli kriterlerdendir. Bu yetenekler doğuştan gelmektedir. Bu bölümde öğrencilerin üç boyutlu düşünebilme yeteneklerini ölçmek amaçlanmaktadır. Küpler ise bu tarz bilmeceler oluşturma konusunda çok kullanışlı objelerdir. Küplerle üç boyutlu düşünebilmeyi ölçmeye yönelik problemler oluşturulabileceği gibi farklı birçok açıdan problemler oluşturulabilir. Küpleri kullanarak hazırlamış olduğumuz testlerle, öğrencilerin görsel zekalarıyla bağlantılı olan yansıma, perspektif, döndürme, miktar, yön ve büyüklük gibi birçok yönden becerileri hakkında fikir sahibi olabiliriz. İlk soru çeşidi, yüzeyleri farklı renklerde olan bir küpün yerden kaldırılmadan üç ayrı yönden görüntüsünü verip dördüncüsünü öğrenciden istemek. Bir başka soru çeşidi, farklı renkte küp bloklardan oluşturulmuş üç boyutlu bir şeklin yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünün istenmesi.Burada öğrencinin perspektif becerisi hakkında bilgi edinilmiş olur. İBir diğer soru çeşidi, farklı renkte küp bloklardan oluşturulmuş üç boyutlu bir şeklin farklı bir yönden görüntüsünü farklı şekiller arasından seçmesini istemektir. Burada verilen seçeneklerin yönlendirmesine göre öğrencinin simetri, yön, döndürme, perspektif, sıralama miktar gibi bir çok becerisi ölçülebilmektedir. İFarklı diğer bir soru çeşidi de, karton kutu gibi düşünülen küplerin açılmış hali verilerek bunun hangi küp olduğu seçenekler arasından istenmesidir. Hazırlanan sorularda küpün üzerindeki şeklin ya da şıkların seçimi sorunun zorluk seviyesinde çok belirleyicidir. Örneğin bu küpte 5 rakamının hangi yönde olması gerektiğini çok az öğrenci düşünebilmektedir.
110110AABBCCDDAABBCCDD Üç Boyutlu Düşünme 3.3. 4.4. Bu şeklin farklı bir görüntüsü hangisidir? Bu şeklin farklı bir görüntüsü hangisi? TEST 1TEST 1
118118AABBCCDDAABBCCDD Üç Boyutlu Düşünme 3.3. 4.4. Bu şeklin farklı bir görüntüsü hangisidir? Bu şeklin farklı bir görüntüsü hangisidir? TEST 3TEST 3
125125AABBCCDDAABBCCDD Üç Boyutlu Düşünme 1.1. 2.2. Bu küplerin üstten görüntüsü hangisidir? TEST 5TEST 5 Üç tarafı görünen bu küp diğer taraftan nasıl görünür?
Şifre Çözme
131131AABBCCDDAABBCCDD Şifre Çözme 1.1. Sayılarla harfler eşleşmiş durumda. Hadi isteneni bul? SÖZCÜKLER 2.2. TEST 1TEST 1 SÖZCÜKLER SAYISAL EŞLEŞTİRME (KARIŞIK) İSTENİLEN SÖZCÜK Sayılarla harfler eşleşmiş durumda. Hadi isteneni bul? 4682 4628 8264 6428 753 357 537 375
134134AABBCCDDAABBCCDD Şifre Çözme 7.7. 8.8. TEST 1TEST 1 Şekilleri incele şifreyi çöz Şekilleri incele şifreyi çöz
144144AABBCCDDAABBCCDD Şifre Çözme SAYILAR 291 219 912 129 HARFSEL EŞLEŞTİRME (KARIŞIK) İSTENİLEN SAYI 219 3.3. 4.4. NEB BNEENB BEN SAYILAR 509 590 905 059 HARFSEL EŞLEŞTİRME (KARIŞIK) İSTENİLEN SAYI 5059 GACA ACAGAGAC CAGA TEST 4TEST 4 EBN NEB BEN BNE ACG AGC GAC CGA Her rakam bir harfle eşleştirildi. Hadi isteneni bul? Her rakam bir harfle eşleştirildi. Hadi isteneni bul?
Sözel Dikkat
150150AABBCCDDAABBCCDD Sözel Dikkat Toplam kaç adet yuva yapıldı? Yuva yapma fikri ilk kimin aklına geldi? 2.2. 3.3. Efe Ulvi Elif Zeynep TEST 1TEST 1
153153AABBCCDDHikayeyi dikkatli oku. Bakalım soracaklarımı bilecek misin? Sözel Dikkat Akif ve Kerim ilkokula giden iki kardeştir. Akif okulun 4-B sınıfında, Kerim ise 3-C sınıfındadır. Bir akşam televizyonda gördükleri orman yangını haberine çok üzülürler. Çokça fidan dikmeleri gerektiğini düşünürler. Bunu tek başlarına yapamayacaklarına, sınıf arkadaşlarından destek almaları gerektiğine karar verirler. Bunun için öğretmenlerinden yardım isterler. Böylece iki sınıf birlikte bir sabah erkenden üç minibüsle yola çıkarlar. En yakın orman kenarına fidan dikmeye giderler. Her sınıf kendi fidanlarının etrafına çit yapıp üzerine sınıflarının ismi olan tabela yerleştirirler. Kerimlerin sınıfının çitini yeşil, diğerini ise sarı renkte seçerler. Dikilen fidanlara can suyu dökerlerken yağmur yağmaya başlayınca hemen araçlara binip okula dönerler. 1.1. TEST 2TEST 2 Öğrenciler fidan dikmeye ne zaman gitmişlerdir?