Created in Canva
L I H I ML I H I ML I H I ML I H I MA G O S T O 2 0 2 6A S S H - 1 0 1ISYU 01: ANGISYU 01: ANGISYU 01: ANG LIHIM NGLIHIM NGLIHIM NG NAKARAANNAKARAANNAKARAAN ISYU 01: ANG LIHIM NG NAKARAANMga bakas na naiwan ng nakaraang henerasyon. Pagpupugay sa mga boses na tumangging malimutan ng kasaysayan. Mga bakas na naiwan ng nakaraang henerasyon. Pagpupugay sa mga boses na tumangging malimutan ng kasaysayan.
PAG-ULONG TUDLINGNang una naming simulang buuin ang magasin na ito, ang aming hangarin ay hindi lamang ang pagsasaulo ng mga petsa at personalidad ng nakaraan, kundi ang maghanap ng paraan upang buhayin ang kasaysayan at bigyang-galang ang mga taong humubog dito. Ang pagsusuri sa kasaysayan ay hindi lamang simpleng pagtingin sa nakaraan at pag-aanalisa ng impormasyon. Bagkus, ang paglingon sa nakaraan ay tumutulong sa atin upang pahalagahan ang pinagmulan ng lahat ng bagay sa ating paligid ngayon. Ang mga kalayaang mayroon tayo, ang mga prosesong pinagdaraanan natin, at ang mgaPAGBUKLAT NG UNANG PAHINAAng paggawa sa isyung ito ay naging isang napakahalagang karanasan para sa aming buong koponan. Bilang mga taga pag- tudling, manunulat, at tagadisenyo, nagawa naming magtulungan upang makabuo ng nilalamang mas malalim pa sa mga simpleng katotohanan at datos.Makakakita kayo rito ng maraming kwento ng paglaban, pakikibaka, at pag-unlad na hindi dapat hayaang malimutan ng panahon. Nais namin na ang pahayag na ito ay magsilbi hindi lamang bilang gabay, kundi bilang paalala rin kung gaano kahalagang ingatan ang ating sama- samang alaala sa mga ganitong panahon. Nawa'y maging masaya ang inyong pagbabasa sa isyung ito at sa inyong pagsama sa aming paglalakbay sa kasaysayan.
ComfortWomen“Ang kaniyang katotohanan, ang kaniyang kwento““Ang kaniyang katotohanan, ang kaniyang kwento“
TALAAN NG NILALAMANANO ANG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG? ANG PILIPINAS SA PANAHON NG WWII SINO ANG MGA COMFORT WOMEN? PERSONAL NA MGA KWENTO (UNANG BAHAGI) PERSONAL NA MGA KWENTO (IKALAWANG BAHAGI) NAANTALANG HUSTISYA MGA SAMAHANG LUMALABAN PARA SA HUSTISYA PAGNINILAY SA KASAYSAYAN0303030303030303
TALAAN NG NILALAMANANG NAKARAAN SA KASALUKUYAN GALERYA NG SINING KOLAHI NG MGA LARAWAN IMPORMATIBONG DISENYO ALAM MO BA? MAIKLING LARO / PALAISIPAN MGA KASAGUTAN AT KARAGDAGANG KAALAMAN MGA BOSES NG KASALUKUYAN0303030303030303
TALAAN NG NILALAMANPANAWAGAN SA PAG-ALALA TAMPOK NA SINING MGA KASAPI NG GRUPO AT PASASALAMAT MGA SANGGUNIAN03030303
PAANO BINAGO NG DIGMAAN ANG TAKBO NG KASAYSAYANAng Ikalawang Digmaang Pandaigdig (1939-1945) ay itinuturing na isa sa mga pinakamapaminsalang tunggalian sa kasaysayan, na kumitil sa buhay ng 60 hanggang 75 milyong tao at kinasangkutan ng 100 milyong indibidwal mula sa 30 iba't ibang bansa. Nagsimula ang digmaan noong Setyembre 1, 1939, bunsod ng pagsalakay ng Nazi sa Poland; pinagharap nito ang Allied forces (sa pangunguna ng Estados Unidos, Great Britain, at U.S.S.R.) at ang Axis powers (Nazi Germany, Japan, at Italy).Nagdala ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ng mga bagong teknolohiyang militar, malawakang pagbobomba mula sa himpapawid, at mga kakila-kilabot na kalupitan—kabilang ang Holocaust, kung saan humigit- kumulang anim na milyong Judio ang sistematikong pinaslang ng Nazi Germany. Nagwakas ang digmaan noong 1945 matapos sumuko ang Germany noong Mayo at ang Japan noong Setyembre, kasunod ng paggamit ng mga bombang atomiko sa Hiroshima at Nagasaki.
Pagkasunod-sunodPangyayaring mga
1939 - 1945September 1-3, 1939 - Sinakop ng Germany ang Poland; nagdeklara ng digmaan ang Britain at France laban sa Germany. April 9, 1940- Sinakop ng Germany ang Poland at Norway. May 10, 1940 - Sinakop ng Germany ang Belgium, Netherlands, at France. July 10, 1940 - Nagsimula ang Labanan sa Britanya, na pumigil sa Germany na sakupin ang United Kingdom. June 22, 1941- Sinakop ng Germany ang Soviet Union (Operation Barbarossa).December 7-8, 1941- Inatake ng Japan ang Pearl Harbor. Nagdeklara ng digmaan ang Estados Unidos laban sa Japan, habang sinakop naman ng Japan ang Pilipinas.June 4-7, 1942 - Ang Labanan sa Midway ay naging isang mahalagang punto ng pagbabago sa Pasipiko.
February 2, 1943 - Natalo ng Unyong Sobyet ang Alemanya sa Labanan sa Stalingrad.May 1943 - Nagkamit ang mga Alyado ng malalaking tagumpay sa Hilagang Aprika at Italya.June 6, 1944- Lumapag sa Normandy, France ang mga puwersang Alyado. Nagsimula ang pagpapalaya sa Kanlurang Europa.May 8, 1945 - Sumuko ang Germany (Araw ng Tagumpay sa Europa).August 6-9, 1945- Hinulugan ng mga bombang atomiko ang Hiroshima at Nagasaki.September 2, 1945- Opisyal na sumuko ang Japan, na nagtapos sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Ang pananakop ng mga Hapones ay nagdulot ng matinding paghihirap sa mga mamamayang Pilipino. Ang mga paaralan, negosyo, at mga tanggapan ng gobyerno ay muling inorganisa sa ilalim ng kontrol ng mga Hapones. Hinikayat ang mga mamamayan na sundin ang mga kaugalian at wikang Hapones, habang ang mga pahayagan at mga brodkast sa radyo ay mahigpit na sinensura. Lumala ang mga kondisyon sa ekonomiya dahil sa kakulangan ng pagkain at mga mahahalagang produkto. Lumala ang implasyon dahil sa malawakang paggamit ng perang inilabas ng mga Hapones, na karaniwang tinatawag na "Mickey Mouse money," na mabilis na nawalan ng halaga. Sa kabila ng mga hamong ito, nanatiling malakas ang paglaban ng mga Pilipino. Ang mga mandirigmang gerilya ay nag- operate sa buong bansa, lalo na sa mga bundok at rural na lugar, tinutulungan ang mga puwersang Alyado sa pamamagitan ng pagsabotahe sa mga operasyon ng mga Hapones at pangangalap ng impormasyon.ANG PANANAKOP NG HAPON SA PILIPINAS
Ang katagang "Comfort Women" ay direktang salin mula sa salitang Hapones na ianfu (慰安婦). Bagama't ang karamihan sa mga naging biktima ay mula sa Korea, ang sistemang ito ay nambiktima rin ng mga kababaihan at kabataan mula sa Tsina, Pilipinas, Indonesia, Taiwan, Burma, at maging ng mga mamamayang Dutch na naninirahan sa Timog-Silangang Asya. Tinitiyak ng mga kasaysayan na humigit kumulang 200,000 na kababaihan at kabataan, at maaaring mas marami pa ang nabiktima at naipit sa sistemang ito sa pagitan ng taong 1932 at 1945.Alam Mo Ba?
Maikling Laro / Palaisipan
Mga Boses ngkasalukuyanAng isa sa pinakamahalagang aspeto ng kasaysayan ay ang pagtuturo nito sa atin ng mga mahahalagang aral mula sa nakaraan. Sinasabing ang mga hindi natututo sa kasaysayan ay nakatakdang ulitin ito—isang kasabihang nagpapatunay kung gaano kahalaga ang pag- aaral ng mga pangyayaring nagdaan. Sa pagsusuri sa mga tagumpay at pagkakamali ng mga lipunan, pamahalaan, at indibidwal noon, nakakakuha tayo ng mga kaalamang gumagabay sa atin sa paggawa ng tamang desisyon sa kasalukuyan.Ang kasaysayan ay hindi lamang guro ng mga praktikal na aral, kundi tagapangalaga rin ng ating pagkakakilanlan at pamana ng kultura. Ipinapakita nito ang pinagmulan ng iba’t ibang lipunan at bansa, at nagbibigay-liwanag sa mga tradisyon, pagpapahalaga, at paniniwalang bumubuo sa kanilang pagkatao. Ang pagkilala sa sariling kasaysayan ay nagpapatibay ng pakiramdam ng pagiging kabilang at dangal, at nag-uugnay sa mga tao sa kanilang pamana. Ipinapaalala rin nito ang kahalagahan ng pagrespeto at pag-iingat sa kultural na pamana ng lahat, upang mapalago ang isang lipunang bukas at nagkakaisa.Huli sa lahat, ang kasaysayan ay hindi lamang bagay na nakalipas na; ito ay isang buhay na gabay sa ating kasalukuyan at hinaharap. Nagtuturo ito sa atin, nag-uugnay sa ating pinagmulan, nagbibigay-linaw sa mundo, nagpapanatili ng ating alaala, nagpapatalas ng ating pag-iisip, at nagbibigay-kakayahan sa atin na hubugin ang mas magandang bukas. Habang tinatahak natin ang mga komplikasyon ng makabagong panahon, tandaan natin na ang kasaysayan ay hindi lamang asignaturang nasa loob ng aklat; ito ay isang kompas na tumutulong sa atin na harapin ang mga hamon atf pagkakataon sa ating buhay. Kaya’t yakapin natin ang pag-aaral nito, dahil sa mga pahina nito matatagpuan ang susi sa mas maliwanag na kinabukasan at sa pagpapabuti ng kalagayan ng sangkatauhan. https://humanists.intern ational/blog/unlocking- the-past-then-enduring- relevance-of-history/
PANAWAGAN SAPAG ALALA Ang kasaysayan ng mga Comfort Women ay hindi lamang kuwento ng pagdurusa, kundi isang testamento ng katatagan ng espiritu ng tao. Upang matiyak na hindi na muling mauulit ang mga karahasang ito, mahalagang panatilihing buhay ang kanilang alaala sa pamamagitan ng mga sumusunod: Edukasyon sa mga Kabataan: Isama ang diskurso tungkol sa mga comfort women sa kurikulum ng kasaysayan sa mga paaralan. Ang pag-unawa sa konteksto ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay dapat may kasamang pagkilala sa mga biktima ng gender-based violence. Dokumentasyon at Arkibo: Suportahan ang paglikha ng mga digital archive kung saan nakatala ang mga testimonya, litrato, at liham ng mga biktima. Ang mga primaryang sanggunian ay nagsisilbing matibay na ebidensya laban sa historical revisionism. Suporta sa mga Surviving Victims: Ang pagbibigay ng kalinga at pagkilala sa mga natitirang Lolas ay isang direktang paraan ng pagpapatunay na hindi sila nakalimutan ng lipunan. Taunang Paggunita: Pagdaraos ng mga programa tuwing International Women's Day o sa mga anibersaryo ng pagwawakas ng digmaan upang bigyang-pugay ang kanilang tapang. Pagtatayo ng mga Monumento: Ang paglalagay ng mga estatwa o markers sa mga pampublikong lugar na nagpapaalala sa mundo tungkol sa kanilang sakripisyo at sa panawagan para sa katarungan. Sining at Panitikan: Pagsulat ng mga tula, pagpipinta, at paggawa ng mga dula na nakatuon sa kanilang karanasan upang maiparating ang emosyonal na bigat ng kanilang pinagdaanan sa mas malawak na madla.
TAMPOK NA SINING(Imahinasyon: Ang artwork ay nagpapakita ng isang kulubot ngunit matatag na kamay na humahawak sa isang puting liryo, habang sa background ay may anino ng mga babaeng naglalakad patungo sa liwanag.)Ang Tinig sa Likod ng Katahimikan Sa loob ng maraming dekada, ang mga kuwento ng ating mga Lolas ay nanatiling nakakulong sa apat na sulok ng kanilang mga silid, nababalot ng hiya, takot, at hapdi. Sila ang mga anino ng digmaan—mga babaeng ninakawan ng kabataan, dignidad, at kapayapaan. Ngunit sa kabila ng pilit na pagbura ng kasaysayan, nanaig ang kanilang tinig. Ang kanilang pag-amin at pagtayo sa harap ng mundo ay hindi lamang paghingi ng paumanhin, kundi isang radikal na pag- aaklas laban sa pagkalimot. Ang bawat kulubot sa kanilang mga balat ay mapa ng isang madilim na nakaraan, ngunit ang kanilang mga mata ay naglalayong magsilbing sulo para sa susunod na henerasyon. Hindi natin maaaring ibalik ang kanilang nakaraan, ngunit maaari nating tiyakin na ang kanilang sakit ay hindi mawawalan ng saysay. Sa pag-alala, binibigyan natin sila ng katarungan. Sa pagkilala, binibigyan natin sila ng dangal. Nawa'y ang kanilang mga luha ay maging binhi ng isang mundong wala nang babaeng magiging biktima ng digmaan, at ang kanilang katahimikan ay mapalitan ng isang malakas na sigaw para sa permanenteng kapayapaan.
SALAYSAY NG NAKARAAN SALAYSAY NG NAKARAANARIA ROSA HENSONM"SA LOOB NG ISANG LINGGO, ARAW-ARAW AKONG SUMAMA SA AKING MGA TIYUHIN UPANG MAGKOLEKTA NG MGA KAHOY. MASAYA AKO NA MAY PANGGATONG PARA SA PAGLULUTO KAHIT NA NAKAGAT AKO NG MGA LANGGAM AT NAGKA-PASA MULA SA PAGLALAKAD SA MGA TINIK NG PUNO AT DAMO. ISANG ARAW NOONG PEBRERO 1942, BANDANG ALASONSE NG UMAGA, HABANG NAGHAHANDA AKONG ITALI ANG ILANG TUYONG SANGA NA AKING NAKALAP, NAGULAT AKO NANG MAY DALAWANG SUNDALONG HAPON NA HUMAWAK SA BAWAT ISA SA AKING MGA BRASO. NAGSISIGAW AKO, PERO AYAW NILA AKONG BITAWAN. TAPOS NARINIG KONG MAY SUMIGAW, "BAKA!" AKALA KO ANG SALITANG IYON AY NANGANGAHULUGANG BAKA, DAHIL ANG BAKA AY ANG SALITANG TAGALOG PARA SA "COW". NANG MAGLAON KO LANG NALAMAN NA ITO AY ISANG SALITANG PAMBANSANG HAPON NA NANGANGAHULUGANG BOBO. ANG SIGAW AY NAGMULA SA ISA PANG SUNDALONG HAPON NA LUMAPIT SA AMIN AT SINAMPAL ANG DALAWANG SUNDALONG HUMAWAK SA AKIN. MUKHA SIYANG OPISYAL DAHIL MAY DALA SIYANG MAHABANG, KURBADANG PAMALO. AKALA KO ILILIGTAS NIYA AKO, PERO HINILA NIYA AKO MULA SA MGA SUNDALO AT GINAHASA AKO. NANG MATAPOS NA SIYA, IPINASA NIYA AKO SA DALAWANG SUNDALO, NA SALITAN ANG PAG-GAHASA SA AKIN. PAGKATAPOS AY UMALIS NA LAMANG SILA...[PAGLIPAS NG DALAWANG LINGGO] MULI AKONG SUMAMA SA AKING MGA KAPITBAHAY AT MGA TIYUHIN SA PAGKUHA NG KAHOY. "HINDI AKO LALAYO SA AKING MGA TIYUHIN AT KAPITBAHAY," SABI KO SA SARILI KO. PERO NANG MAKARATING KAMI SA LUGAR NA MADALAS NAMING PINUPUNTAHAN, NAKITA NAMIN ANG MGA SUNDALONG HAPON. ISA SA KANILA AY ANG PAREHONG OPISYAL NA NANGHALAY SA AKIN. HINAWAKAN NIYA AKO SA HARAP NG AKING MGA TIYUHIN AT MGA KAPITBAHAY. WALA SILANG MAGAWA DAHIL BAKA MAPATAY SILA. .. MATAPOS AKONG GAHASAIN, BASTA NA LANG UMALIS ANG OPISYAL.
SLAVE OF DESTINYIsang umaga noong Abril 1943, inutusan ako ng mga kasama kong Huk na mangolekta ng ilang sako ng tuyong mais mula sa kalapit na bayan ng Magalang. Sumama ako sa dalawa pang kasama sa isang kariton na hinihila ng kalabaw... Habang papalapit kami sa checkpoint ng mga Hapon malapit sa ospital ng bayan ng Angeles, bumulong ang lalaking katabi ko, "Mag-ingat ka, may mga baril at bala na nakatago sa mga sako ng mais." ... Naging labis akong kinakabahan, natatakot na kung matuklasan ng mga sundalong Hapon ang mga armas, lahat kami ay mapapatay....