View ANG MINA FINAL LAYOUT (2) flipbook.
MNCHS, MAGKAKAROON NG BAGONG COVERED COURT; LUGAR, PINAPATAG NA MOGPOG, MARINDUQUE MNCHS, MAGKAKAROON NG BAGONG COVERED COURT; LUGAR, PINAPATAG NA MOGPOG, MARINDUQUE MNCHS, MAGKAKAROON NG BAGONG COVERED COURT; LUGAR, PINAPATAG NA MOGPOG, MARINDUQUE MNCHS, MAGKAKAROON NG BAGONG COVERED COURT; LUGAR, PINAPATAG NA MOGPOG, MARINDUQUEEDITORYALEDITORYALEDITORYALISPORTSISPORTSISPORTSBALITABALITABALITANILALAMANLATHALAINLATHALAINLATHALAINSA WAKAS, MAY JOLLIBEE NA NGANI! MATAGAL NA ‘KAILAN KAYA?’ NASAGOT NA SA WAKAS, MAY JOLLIBEE NA NGANI! MATAGAL NA ‘KAILAN KAYA?’ NASAGOT NA ANGANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLIsinasagawa na ang paghahanda sa isang bahagi ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) para sa planong pagtatayo ng covered court na magsisilbing bagong lugar para sa pagsasanay ng mga manlalaro at iba' t ibang aktibidad ng paaralan. Makikita sa lugar ang paggamit ng mabibigat na makinarya upang patagin at ayusin ang lupa bilang paghahanda sa proyekto.Sinasagawa rin ang pagsesemento ng lugar upang magkaroon ng mas matibay, pantay, at maayos na sahig na maaaring gamitin sa iba' t ibang gawain. Malaking tulong ang bagong covered court para sa mga student-athlete ng paaralan. Magkakaroon sila ng mas angkop na lugar para sa regular na pagsasanay sa basketball , volleyball , badminton, at iba pang palakasan. Bukod sa sports, maaari rin itong gamitin para sa iba' t ibang school activities tulad ng mga programa , paligsahan, pagtatanghal , seminar, pagpupulong. orientation, intramurals, at iba pang pagtitipon ng mga mag-aaral .Maaari rin itong maging lugar para sa mga aktibidad ng mga organisasyon at club ng paaralan. Mahalaga rin ang pagkakaroon ng covered na pasilidad dahil maaari itong magamit kahit umulan o maging mainit ang panahon. Dahil dito, mas magiging tuloy-tuloy ang mga aktibidad ng paaralan at hindi agad maaantala dahil sa kondisyon ng panahon. Para sa mga manlalaro, magiging malaking oportunidad ang pagkakaroon ng mas maayos na lugar para mapaunlad ang kanilang kasanayan, disiplina , teamwork , at kumpiyansa sa kanilang napiling sports. Maaari rin itong magsilbing lugar kung saan makapaghahanda ang mga atleta bago sumabak sa mga paligsahan sa loob at labas ng paaralan. Samantala , makikinabang din ang ibang mag-aaral dahil magkakaroon sila ng mas malawak na espasyo para sa mga aktibidad na nangangailangan ng malaking lugar.Maaari itong magsilbing sentro ng mga programa na naglalayong pagsama- samahin ang mga mag-aaral at palakasin ang kanilang pakikilahok sa mga gawain ng paaralan. Ang pagpapatag at pagsesemento ng lugar ay nagsisilbing unang hakbang tungo sa pagkakaroon ng mas maayos na pasilidad. Inaasahang makatutulong ang proyekto sa pagpapabuti ng kapaligiran at mga pasilidad na ginagamit ng mga mag-aaral at guro. Habang nagpapatuloy ang paghahanda sa lugar, inaabangan naman ng mga mag-aaral ang pagkumpleto ng proyekto. BOAC, MARINDUQUE Matapos ang matagal na paghihintay, opisyal nang binuksan ang unang sangay ng Jollibee sa Marinduque noong Agosto 28, 2026, na nagdala ng saya at excitement sa mga residente ng lalawigan.Matagal nang hinihintay ng ilang Marinduqueño ang pagkakaroon ng Jollibee sa kanilang lugar. Bago ito dumating, kailangan pang bumiyahe palabas ng lalawigan ang mga nais kumain sa sikat na fast-food chain.Sa pagbubukas ng Jollibee Boac, mas madali na para sa mga residente na makabili ng kanilang mga paboritong pagkain. Naging magandang pagkakataon din ito para sa mga pamilya , magkakaibigan, at mga estudyante na magkaroon ng bagong lugar para sa pagkain at bonding.Bukod sa dagdag na pagpipilian para sa mga mamimili, inaasahang makatutulong din ang bagong sangay sa pagbibigay ng mga oportunidad sa trabaho para sa mga lokal na residente. Maaari rin itong makatulong sa pag- unlad ng negosyo at komersiyo sa Boac.Kapansin-pansin din ang interes ng mga residente sa bagong bukas na establisimyento. Marami ang sabik na bisitahin ito upang maranasan ang pagkakaroon ng Jollibee sa kanilang sariling lalawigan.Para sa mga Marinduqueño, ang pagbubukas ng Jollibee Boac ay hindi lamang pagdating ng isang bagong fast-food restaurant . Isa rin itong katuparan ng matagal nang hinihintay ng maraming residente.I- scan ang QR code upang ma- access ang Facebook Page ng “ The Mangroves & Ang Mina” para sa mga update!VOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 MINAMINAMINAPAHINA 1-4PAHINA 5-8PAHINA 9-12PAHINA 17-20Larawan Mula sa Marinduwue NewsPAHINA 10-16AG-TEKAG-TEKAG-TEKLarawan Ikinuha ni Michael Labaguis
KALIGTASAN ANG PANGUNAHIN: MNCHS, NAGSAGAWA NGSHOOTINGSIMULATION KALIGTASAN ANG PANGUNAHIN: MNCHS, NAGSAGAWA NGSHOOTINGSIMULATION KALIGTASAN ANG PANGUNAHIN: MNCHS, NAGSAGAWA NGSHOOTINGSIMULATION TUBIG ANG KALABAN, SOLUSYON ANG KAILANGAN FLOOD-CONTROL PROJECTS, ISINUSULONG TUBIG ANG KALABAN, SOLUSYON ANG KAILANGAN FLOOD-CONTROL PROJECTS, ISINUSULONG TUBIG ANG KALABAN, SOLUSYON ANG KAILANGAN FLOOD-CONTROL PROJECTS, ISINUSULONGMANILA, PHILIPPINES- Patuloy na isinusulong ng pamahalaan ang mga hakbang para mapabuti ang flood-control systems sa bansa, kasunod ng matinding pagbaha na nakaapekto sa ilang komunidad. Sa panukalang 2027 national budget, pinag-aaralan ng Senado ang muling paglalaan ng pondo para sa flood-control projects. Gayunman, nais ng Senate finance committee na unahin ang pagkumpleto sa mga nasimulan o hindi pa natatapos na proyekto bago magdagdag ng mga bagong proyekto. Layunin ng mga flood-control project na mabawasan ang panganib ng pagbaha sa mga komunidad sa pamamagitan ng pagpapabuti ng drainage systems, pagtatayo at pagkukumpuni ng mga flood- control structures, at iba panghakbang sa pamamahala ng tubig Iminungkahi rin ang paggamit ng mas malawak na river-basin approach, kung saan tinitingnan ang mga sanhi at daloy ng tubig sa isang buong river basin sa halip na pagtuunan lamang ng pansin ang isang partikular na lugar. Sa ganitong paraan, maaaring mas maayos na matukoy kung saan dapat ilagay ang mga flood control measures. Kasabay nito, pinag-aaralan din ang mga paraang maaaring makatulong sa pansamantalang pag-iimbak ng tubig-ulan, tulad ng mga pasilidad na maaaring magsilbing imbakan ng tubig at mga disenyo ng lungsod na mas nakahandang sumipsip ng ulan. Para sa mga komunidad namadalas makaranas ng pagbaha, mahalaga ang maayos na pagpaplano at wastong pagpapatupad ng mga proyekto. Hindi lamang dami ng pondo ang kailangan, kundi mga proyektong ligtas, epektibo, at tunay na makatutulong sa mga residente. Habang patuloy na hinahanap ang pangmatagalang solusyon sa pagbaha, nananatiling hamon sa pamahalaan ang pagtiyak na ang bawat flood-control project ay maayos na napaplano, naipatutupad, at napapakinabangan ng mga mamamayan. Sa laban kontra baha, hindi sapat ang mabilis na aksyon kailangan ang tamang solusyon.MOGPOG, MARINDUQUE Nagsagawa ng shooting simulation ang Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) bilang bahagi ng paghahanda ng mga mag-aaral, guro, at kawani sa posibleng emerhensiya sa loob ng paaralan. Layunin ng gawain na sanayin ang mga kalahok kung paano manatiling kalmado at ligtas sakaling magkaroon ng banta sa paaralan. Sa pamamagitan ng simulation, naipakita sa mga mag-aaral ang wastong pagkilos, pakikinig sa mga tagubilin, at pagsunod sa mga itinakdang pamamaraan sa panahon ng emerhensiya. Bago isagawa ang simulation, ipinaalam sa mga kalahok na ito ay isang pagsasanay lamang. Naging mahalaga ito upang maiwasan ang panic at matiyak na nauunawaan ng lahat ang layunin ng aktibidad. Sa oras ng simulation, isinagawa ng mga mag-aaral at guro ang mga hakbang na itinuro ng paaralan para sa ganitong uri ng sitwasyon. Pinangunahan naman ng mga awtoridad at school personnel ang pagmomonitor upang matiyak ang kaayusan at kaligtasan ng lahat ng kalahok. Bukod sa pagsasanay sa agarang pagtugon, binigyang-diin din ang kahalagahan ng komunikasyon. Kailangang malinaw ang mga tagubilin at mabilis na maiparating ang mahahalagang impormasyon upang maiwasan ang kalituhan sa panahon ng aktuwal na emerhensiya.Mahalaga rin ang ganitong pagsasanay dahil nakatutulong ito upang matukoy ng paaralan ang mga bahagi ng kanilang emergency plan na maaaring pang pagbutihin. Sa pamamagitan ng regular na pagsasanay, maaaring maging mas handa ang mga guro at mag-aaral sa iba't ibang uri ng panganib. Para sa mga mag-aaral, nagsilbing paalala ang simulation na ang kaligtasan sa paaralan ay responsibilidad ng buong komunidad. Ang pakikinig sa guro, pagsunod sa mga alituntunin, at pagpapanatili ng kalmado ay ilan sa mga mahahalagang hakbang kapag may emergency. Hindi lamang layunin ng simulation na matutunan ang tamang pagtugon, kundi upang palakasin din ang kamalayan ng bawat isa tungkol sa kahalagahan ng kahandaan. Sa huli, ipinakita ng MNCHS na ang kahandaan at tamang kaalaman ay mahalagang bahagi ng pagpapanatili ng ligtas na paaralan. Sa pamamagitan ng patuloy na pagsasanay at pagtutulungan, mas magiging handa ang buong komunidad ng paaralan sa anumang emerhensiyang maaaring dumating. -Yendy Nagutom ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 2 BALITABALITABALITA PAMAMARIL SA PAARALAN SA TACLOBAN: HUSTISYA PARASAMGABIKTIMA,HINAHANAP PAMAMARIL SA PAARALAN SA TACLOBAN: HUSTISYA PARASAMGABIKTIMA,HINAHANAP PAMAMARIL SA PAARALAN SA TACLOBAN: HUSTISYA PARASAMGABIKTIMA,HINAHANAPTACLOBAN CITY, Patuloy na isinasagawa ang imbestigasyon at legal na proseso kaugnay ng pamamaril sa San Jose National High School sa Tacloban City noong Hu
worker. Bagama’t natapos na ang outbreak sa Uganda, patuloy pa ring nagbabantay ang mga health authorities dahil nagpapatuloy ang Ebola outbreak sa Democratic Republic of the Congo.ANG MINAMINAMINAVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 3BALITABALITABALITA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLSS MALAWAKANG SUNOG SA KAGUBATAN NG INDONESIA, NAGDULOT NG MAPANGANIB NA USOKJAKARTA, Indonesia — Patuloy na lumalala ang malawakang sunog sa kagubatan at lupain sa Indonesia, na nagdulot ng makapal at mapanganib na haze o usok na kumalat hindi lamang sa loob ng bansa kundi maging sa mga karatig-bansa sa Timog- Silangang Asya. Ayon sa mga ulat, malaking bahagi ng mga sunog ay matatagpuan sa mga lugar ng Kalimantan at Sumatra, kung saan mabilis na kumalat ang apoy dahil sa matinding init at tuyong kondisyon ng panahon. Ang malakas na epekto ng El Niño ay nagpalala sa tagtuyot, dahilan upang maging mas madaling magliyab at kumalat ang apoy. Noong Hulyo 2026, tinatayang halos 95,000 ektarya ng lupain ang nasunog sa Indonesia. Sa kabuuan, mahigit 202,000 ektarya na ang naapektuhan ng mga sunog mula Enero hanggang Hulyo ng taong ito, ayon sa datos na iniulat ng forestry ministry ng bansa. JAKARTA, Indonesia — Patuloy na lumalala ang malawakang sunog sa kagubatan at lupain sa Indonesia, na nagdulot ng makapal at mapanganib na haze o usok na kumalat hindi lamang sa loob ng bansa kundi maging sa mga karatig-bansa sa Timog- Silangang Asya. Ayon sa mga ulat, malaking bahagi ng mga sunog ay matatagpuan sa mga lugar ng Kalimantan at Sumatra, kung saan mabilis na kumalat ang apoy dahil sa matinding init at tuyong kondisyon ng panahon. Ang malakas na epekto ng El Niño ay nagpalala sa tagtuyot, dahilan upang maging mas madaling magliyab at kumalat ang apoy. Noong Hulyo 2026, tinatayang halos 95,000 ektarya ng lupain ang nasunog sa Indonesia. Sa kabuuan, mahigit 202,000 ektarya na ang naapektuhan ng mga sunog mula Enero hanggang Hulyo ng taong ito, ayon sa datos na iniulat ng forestry ministry ng bansa.Bukod sa pagkasira ng kagubatan at lupain, malaking problema rin ang makapal na usok na nalilikha ng mga sunog. Kumalat ang haze patungo sa ibang bahagi ng Timog-Silangang Asya, kabilang ang Malaysia at maging ang ilang bahagi ng Pilipinas. Ang maruming hangin ay maaaring magdulot ng panganib sa kalusugan, lalo na sa mga taong sensitibo sa polusyon sa hangin. Mas mahirap kontrolin ang ilan sa mga sunog dahil nagaganap ang mga ito sa peatlands o lupang may makapal na organikong materyal, kung saan maaaring magpatuloy ang apoy sa ilalim ng lupa. Dahil dito, nangangailangan ng mas malawak at mas matagal na operasyon ang mga awtoridad upang tuluyang mapatay ang apoy. Ayon naman sa mga opisyal ng Indonesia, malaking hamon ang patuloy na paglala ng El Niño at ang mas mainit at tuyong anahon. Iniulat din Bukod sa pagkasira ng kagubatan at lupain, malaking problema rin ang makapal na usok na nalilikha ng mga sunog. Kumalat ang haze patungo sa ibang bahagi ng Timog-Silangang Asya, kabilang ang Malaysia at maging ang ilang bahagi ng Pilipinas. Ang maruming hangin ay maaaring magdulot ng panganib sa kalusugan, lalo na sa mga taong sensitibo sa polusyon sa hangin. Mas mahirap kontrolin ang ilan sa mga sunog dahil nagaganap ang mga ito sa peatlands o lupang may makapal na organikong materyal, kung saan maaaring magpatuloy ang apoy sa ilalim ng lupa. Dahil dito, nangangailangan ng mas malawak at mas matagal na operasyon ang mga awtoridad upang tuluyang mapatay ang apoy. Ayon naman sa mga opisyal ng Indonesia, malaking hamon ang patuloy na paglala ng El Niño at ang mas mainit at tuyong anahon. Iniulat dinng pamahalaan na maraming forest at land fires ay may kaugnayan sa gawain ng tao, kabilang ang sinasadyang pagsusunog ng lupain. Patuloy ang mga hakbang ng pamahalaan upang mabawasan ang pagkalat ng apoy, kabilang ang paggamit ng mga firefighting aircraft at iba pang paraan upang makatulong sa pag-apula ng sunog. Gayunpaman, inaasahang mananatiling malaking hamon ang sitwasyon habang nagpapatuloy ang tuyong panahon. Ang malawakang sunog sa Indonesia ay nagpapakita ng malaking epekto ng matinding tagtuyot, pagbabago ng klima, at gawain ng tao sa kapaligiran. Habang nagpapatuloy ang mga operasyon upang makontrol ang apoy, nananawagan ang mga awtoridad ng mas mahigpit na pangangalaga sa kagubatan at pakikiisa ng publiko upang maiwasan ang karagdagang pagkasira ng kalikasan at panganib sa kalusugan ng mga mamamayan. -Yendy Nagutom MALAKAS NA LINDOL YUMANIG SA DAVAO AT KARATIG NA LUGAR MALAKAS NA LINDOL YUMANIG SA DAVAO AT KARATIG NA LUGAR MALAKAS NA LINDOL YUMANIG SA DAVAO AT KARATIG NA LUGARDAVAO CITY, Philippines — Niyanig ng isang malakas na magnitude 7.8 na lindol ang ilang bahagi ng Mindanao, kabilang ang Davao Region, noong umaga ng Hunyo 8, 2026, na nagdulot ng pangamba at paglikas ng mga residente. Ayon sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), naganap ang lindol bandang 7:37 ng umaga. Naitala ang
ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 4 BALITABALITABALITA MMATINDING BAHA SA NEPAL, MAHIGIT 1,200 PATAY; LIBO-LIBO PA ANG NAWAWALA MMATINDING BAHA SA NEPAL, MAHIGIT 1,200 PATAY; LIBO-LIBO PA ANG NAWAWALAKATHMANDU, Nepal-Mahigit 1 , 200 katao ang nasawi habang libo -libo pa ang nawawala matapos ang mapaminsalang pagbaha na tumama sa Nepal noong Agosto 26, 2026.Ayon sa mga ulat , nagsimula ang sakuna matapos ang pagbagsak ng bahagi ng glacier at mga bato sa bulubunduking bahagi ng Himalayas malapit sa hangganan ng Nepal at China . Nagdulot ito ng malakas na pagragasa ng tubig, putik , bato, at debris na rumagasa sa mgaAyon sa pinakahuling ulat , mahigit 4,000 katao ang nananatiling nawawala . Kabilang dito ang mga residente, manggagawa , at ilang dayuhang turista .upang makatulong sa paghahanap ng mga nawawala at pagbibigay ng humanitarian assistance sa mga survivor. Bukod sa pagkawala ng buhay, libo-libong pamilya ang nawalan ng tahanan. Tinatayang humigit- kumulang 20,000 bahay ang kailangang muling itayo o ayusin matapos masira o maging hindi na ligtas tirhan dahil sa sakuna. Maraming pamilya ang nananatili sa mga temporary shelter at umaasa sa pagkain, malinis na tubig, gamot, at iba pang tulong.komunidad sa kahabaan ng mga ilog. Malawakang nasira ang mga tahanan, gusali, kalsada, tulay, at iba pang mahahalagang imprastraktura. Ilang buong komunidad ang halos nabura ng malakas na baha, habang maraming residente ang napilitang lumikas at manatili sa mga evacuation at relief centers.Tinatayang daan- daang manggagawa rin ang pinangangambahang na-trap sa mga tunnel ng mga hydropower project na naapektuhan ng baha . Patuloy ang paghahanap sa kanila habang nagsisikap ang mga rescue team na makarating sa mga lugar na natabunan ng putik at debris.Mahigit 9,000 miyembro ng Nepalese Army at iba pang rescue personnel ang tumutulong sa search and rescue operations.Nakikipagtulungan din ang mga international rescue teams at eksperto mula sa iba' t ibang bansa IMPEACHMENT NI VP SARA DUTERTE, TULOY: SENADO, PATULOY SAPAGLILITIS IMPEACHMENT NI VP SARA DUTERTE, TULOY: SENADO, PATULOY SAPAGLILITIS IMPEACHMENT NI VP SARA DUTERTE, TULOY: SENADO, PATULOY SAPAGLILITISMANIL A , Patuloy ang impeachment trial ni Vice President Sara Duterte sa Senado habang sinusuri ng mga senador ang mga alegasyon laban sa ikalawang pinakamataas na opisyal ng bansa . Nagsimula ang kasalukuyang proseso matapos magsampa ng ilang impeachment complaint laban kay Duterte noong Pebrero 2026. Kabilang sa mga alegasyon ang umano’y maling paggamit ng pondo, hindi maipaliwanag na yaman, at iba pang usaping may kaugnayan sa kanyang panunungkulan. Nauna nang nagkaroon ng malaking legal na usapin ang impeachment matapos ideklara ng Korte Suprema noong Hulyo 2025 na labag sa Konstitusyon ang isang naunang impeachment complaint labankay Duterte. Ayon sa Korte Suprema , nilabag nito ang isang-taong pagbabawal sa paulit-ulit na impeachment complaint at ang karapatan sa due process. Gayunman, nagkaroon ng panibagong mga reklamo noong 2026 at umusad ang kasalukuyang impeachment proceedings. Patuloy na naglalahad ang panig ng mga tagausig ng kanilang mga ebidensya at testigo sa Senado na nagsisilbing impeachment court . Isa sa mga kasalukuyang isyu sa paglilitis ay ang umano’y hindi maipaliwanag na yaman. Noong Setyembre 3, sinabi ng House prosecution panel na natanggap nito mula sa Senado ang mga tala ng bangko at buwis na maykaugnayan kay Duterte, sa kanyang asawa , at sa kanilang mga kumpanya . Ayon sa prosecution panel , mahalaga ang mga dokumentong ito sa kanilang paghahanda para sa naturang alegasyon Samantala , patuloy ding pinaplano ng Senate impeachment court ang iskedyul ng mga pagdinig. Dahil marami pang ebidensya at testigo ang kailangang dinggin, pinag-uusapan ang mas mahabang oras ng paglilitis upang mapabilis ang proseso. Noong Setyembre 4, sinuportahan din ng ilang miyembro ng House impeachment team ang panukalang muling pag-aralan ang bilang ng boto na kinakailangan upang mahatulan si Duterte. Gayunman, sinabi nilang dapat pa ring Korte Suprema ang magpasya kung naaayon sa Konstitusyon ang anumangpagbabago sa naturang pamantayan. Kasabay ng impeachment trial , nahaharap din si Duterte sa hiwalay na kasong kriminal . Noong Setyembre 4, naglabas ang isang korte sa Quezon City ng warrant of arrest laban sa kanya kaugnay ng tatlong bilang ng grave threats. Ang kasong ito ay hiwalay sa impeachment proceedings at dadaan sa sarili nitong proseso sa korte. Habang nagpapatuloy ang paglilitis, nakatuon ang atensyon ng publiko sa magiging resulta ng kaso at sa epekto nito sa pamahalaan at politika ng bansa . Sa huli, ang magiging desisyon ay nakasalalay sa proseso ng impeachment court at sa pagsusuri nito sa mga ebidensyang ihaharap ng magkabilang panig.Larawan Mula sa FoxWeather.com
SEGURIDAD LABAN SA DIGNIDAD: ANG DEPEKTO SA LIKOD NG PATAKARAN NG TRANSPARENT BAGS SA PAARALANIsipin mong ikaw ay isang manggagawa sa isang cafe o restawran at malapit nang matapos ang iyong shif t nang biglang magdagsaan ang mga customer, kaya sa halip na makapagpahinga , nagtatrabaho ka pa rin — ito ang nararamdaman ng ilang mag-aaral bago matapos ang isang term; mga deadline, pagsusulit , pagtatanghal , at mga proyektong kailangang ipasa kinabukasan man o sa susunod na linggo. Tinatawag itong “culmination” ng mga guro habang kaligtasan o survival naman ang tawag dito ng mga mag-aaral . Ngunit ang madalas na ituring ng mga paaralan bilang natural na indayog ng buhay-akademiko ay, sa katotohanan, isang sistematikong kabiguan sa pagpaplano, na nagtutulak sa mga mag-aaral sa sukdulan sa halip na iangat sila tungo sa paglago. Hindi ang mga aktibidad mismo ang problema . Ang mga pagtatasa (assessments), presentasyon, at pagtatanghal ay mahalaga . Sinusukat ng mga ito ang natutunan, ipinagdiriwang ang pag-unlad, at naghuhubog ng mga kasanayan. Ang problema ay ang pagkakapatong- patong ng mga ito. Kapag ang lahat ng guro sa bawat asignatura , maging ang mga organisasyon o club, ay sabay- sabay na nagbibigay ng kanilang mga gawain, ang kinalabasan ay hindi kahusayan, kundi labis na pagkapagod. May ilang nagpapanindigan na inihahanda nito ang mga mag-aaral para sa " totoong mundo" kung saan normal lamang ang sabay- sabay na paggampan sa mga tungkulin (multitasking) at mga deadline. Ngunit may pagkakaiba ang pagbuo ng katatagan (resilience) sa sadyang paglikha ng labis na pagkapagod o burnout . Ang pagiging handa sa totoong mundo ay kinabibilangan ng pag-aaral na mamahala ng oras, oo, ngunit kasama rin dito ang pagtatrabaho sa mga kapaligiran kung saan ang mga pinuno ay nag-uusap, nagtutulungan, at gumagalang sa limitasyon ng tao. Ang solusyon ay hindi ang pagbabawas ng kalidad ng pag-aaral , kundi ang pagkakaroon ng mas magandang indayog o ritmo. Maaaring magbigay ang mga paaralan ng mga pangunahing pagtatasa ilang araw bago ang mga pinal na pagsusulit dahil dapat nilang kilalanin na ang isang mag-aaral na labis na nabe-burden sa mga malalaking gawaing kailangang ipasa nang maaga ay hindi magiging mahusay sa alinman sa mga ito. Ang pagtatapos ng isang term ay dapat na isang sandali ng katuparan at mga tagumpay, hindi isang pagsubok sa tatag ng loob.Sa mga nagdaang taon, maraming insidente ng pamamaril ang naganap na naging dahilan sa pagdami ng mga paaralang nagpapatupad ng paggamit ng mga transparent na bag. Ang pangunahing layunin nito ay ang kaligtasan at seguridad ng mga mag-aaral , at upang mas madaling makita ang mga ipinagbabawal na bagay. Bagaman ito ay isang praktikal na solusyon, ang mungkahi na ito ay nag-iiwan ng malalim na alalahanin hinggil sa pagkapribado at tiwala . Ipinaglalaban ng mga sumusuporta na ang mga transparent na bag ay nagpapataas ng seguridad sa pamamagitan ng pagpapahintulot sa mga kawani na suriin kung may mga sandata at hindi aw torisadong kagamitan o aparato, na maaaring magpababa ng panganib sa mga paaralan. Sumasang-ayon ako na ang mga transparent na bag ay malaki ang maitutulong sa kaligtasan ng bawat mag-aaral . Subalit , bagaman totoo na tinitiyak nito ang kaligtasan ng lahat , ang pagpilit sa mga mag-aaral na magdala ng mga malinaw na bag ay nagpapahiwatig ng mensahe na hindi sila pinagkakatiwalaan at itinuturing silang banta sa halip na mga responsableng mag-aaral . Ang patuloy na kawalan ng pagkapribado ay maaaring magdulot ng pagkabalisa at matinding pakiramdam na palaging binabantayan, na nagpapahina sa ligtas at mapagkalingang kapaligiran na dapat ay mayroon ang mga paaralan. Bukod dito, hindi nito ginagarantiya ang kaligtasan dahil maaari pa ring itago ng mga mag-aaral ang mga bagay sa kanilang damit o iba pang lalagyan, na lumilikha lamang ng huwad na pakiramdam ng seguridad. Mayroon ding mga pinansyal na suliranin hinggil sa usaping ito dahil hindi lahat ng pamilya ay may kakayahang bumili ng mga ganitong uri ng bag. Ang mga transparent na bag ay maaaring magmukhang simpleng solusyon, ngunit ipinagpapalit nito ang tiwala para sa isang ilusyon ng seguridad, kaligtasan, at kontrol . Ang isang ligtas na paaralan ay hindi sinusukat sa kung ang mga bag ng mag-aaral ay nakalantad, kundi sa isang kapaligiran kung saan ang ugnayan, respeto, at responsibilidad ang siyang nangunguna . Ang seguridad ay hindi dapat isakripisyo kapalit ng dignidad. -Allyza Jade Mangui MGA KOSTUMER NA NAGDAAGSAAN BAGO MATAPOS ANG SHIFT MGA KOSTUMER NA NAGDAAGSAAN BAGO MATAPOS ANG SHIFT MGA KOSTUMER NA NAGDAAGSAAN BAGO MATAPOS ANG SHIFT MENSAHE PARA SA EDITORS a E d i t o r, S u m u l a t a k o u p a n g b i g y a n g - p a n s i n a n g t o x i c n a k o m p e t i s y o n a t m a t i n d i n g p r e s s u r e s a a k a d e m y a n g a y o n . N a k a l u l u n g k o t n a a n g p a a r a l a n n a d a p a t a y l u g a r p a r a s a p a g k a t u t o a y n a g i g i n g a r e n a n a n g w a l a n
ANG MINAMINAMINA6 ONLINE HARRASMENT: ISANG PROBLEMA SA DIGITALNA MUNDO ONLINE HARRASMENT: ISANG PROBLEMA SA DIGITALNA MUNDO ONLINE HARRASMENT: ISANG PROBLEMA SA DIGITALNA MUNDOVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 EDITORYALEDITORYALEDITORYALANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLSa panahon ngayon, malaking bahagi na ng ating buhay ang social media at internet . Dito tayo nakikipag-usap, nagbabahagi ng opinyon, at kumokonekta sa ibang tao. Ngunit kasabay ng pag-unlad ng teknolohiya ay ang pagdami rin ng online harassment , isang uri ng pang- aabuso na maaaring makasakit sa isang tao kahit hindi sila magkaharap. Ang online harassment ay maaaring kabilang ang pang-iinsulto, pananakot, pagpapakalat ng maling impormasyon, pangungutya, at paulit-ulit na pagpapadala ng masasamang mensahe. Minsan, nagsisimula lamang ito sa isang biro o komento, ngunit maaari itong lumala at magkaroon ng malaking epekto sa taong pinupuntirya.Hindi dapat maliitin ang epekto nito. Ang taong nakakaranas ng online harassment ay maaaring mawalan ng tiwala sa sarili, matakot gumamit ng social media, o umiwas sa pakikipag- ugnayan sa ibang tao. Para sa ilan, ang masasakit na salita na nakikita online ay maaaring manatili sa kanilang isip nang matagal.Mas nagiging seryoso ang problema dahil madaling magtago sa likod ng pekeng account o anonymous profile ang ilang nangha-harass. Dahil dito, iniisip ng iba na wala silang pananagutan sa kanilang ginagawa . Ngunit ang pagiging nasa likod ng screen ay hindi nangangahulugang walang epekto ang kanilang mga salita at kilos. Bilang mga gumagamit ng internet, mayroon tayong responsibilidad na gamitin ito nang maayos. Bago mag-post o magkomento, dapat nating isipin kung makatutulong ba ito o makasasakit lamang sa iba. Kapag nakaranas naman tayo o nakakita ng online harassment, mahalagang huwag itong palampasin. Maaaring i- block at i-report ang nangha-harass at humingi ng tulong sa magulang, guro, o ibang taong pinagkakatiwalaan. Ang internet ay ginawa upang paglapitin ang mga tao, hindi upang maging lugar ng takot at pang- aabuso. Ang bawat click, comment, at post ay may epekto. Gamitin natin ang ating boses upang magpalaganap ng respeto, hindi poot.KALINISANG HINDI DAPAT ISINASANTABIAng comfort room ay dapat lugar na nagbibigay ng kaginhawaan. Ngunit kapag nagkaroon ng problema sa kalinisan at septic tank , maaari itong maging sanhi ng hindi komportableng pakiramdam at pag- aalala sa mga mag-aaral .Araw-araw na nararanasan ng mga estudyante ang epekto ng hindi maayos na sanitasyon. Ang maruming paligid at mga pasilidad na hindi napapanatili nang maayos ay maaaring magdulot ng discomfort at makaapekto sa kanilang atensyon sa klase. Higit sa lahat , hindi dapat ituring na maliit na problema ang kalinisan, lalo na sa isang paaralang daan- daang mag-aaral ang pumapasok araw- araw. Hindi rin dapat hintayin na lumala ang problema sa septic tank bago ito aksyunan. Mahalaga ang regular na inspeksyon, tamang maintenance, at agarang pagresolba upang maiwasan ang mas malalang problema sa hinaharap.Kasabay nito, may responsibilidad din ang mga mag-aaral . Dapat gamitin nang maayos ang comfort room at iwasang magtapon ng mga bagay na hindi dapat inilalagay sa inodoro. Ang pag-iwan ng maruming pasilidad ay maaari ring makadagdag sa problema sa sanitasyon. Responsibilidad ng pamunuan ng paaralan na panatilihing maayos ang mga pasilidad, ngunit responsibilidad din ng bawat mag-aaral na gamitin at alagaan ang mga ito nang tama.Ang malinis at maayos na comfort room ay hindi isang pribilehiyo. Ito ay isang pangangailangan. Ang problema sa sanitasyon ay hindi dapat basta-basta hinahayaan o “i-flush” at kalimutan. Kailangan itong bigyang- pansin, aksyunan, at panatilihing maayos para sa kaligtasan at kapakanan ng buong komunidad ng paaralan.Noong una , parang magandang idea ang three-term system. Mas maikli ang bawat term, kaya akala ng iba mas kaunti ang kailangang pagdaanan. Pero habang tumatagal , doon mo mapapansin na hindi pala ganoon kadali. Sa umpisa, kaya pang sabayan ang mga lessons at activities. Pero kapag nagsimula nang magsabay- sabay ang projects, performance tasks, quizzes, at exams, doon na nagiging stressful. Minsan, kakapasa mo pa lang ng isang requirement, may panibago na namang kailangang gawin. Parang walang katapusan. THREE-TERM: AKALA MADALI, PAHIRAP NANG PAHIRAP PALA!! THREE-TERM: AKALA MADALI, PAHIRAP NANG PAHIRAP PALA!! THREE-TERM: AKALA MADALI, PAHIRAP NANG PAHIRAP PALA!!Hindi naman ibig sabihin na pangit ang three-term system. May mga advantage din ito, lalo na dahil mas maikli ang bawat grading period.Sa huli, ang three-term system ay napakadali lamang ito. pero habang tumatagal , saka mo marerealize na pahirap nang pahirap pala .Pero para sa ilang estudyante, mabilis din ang pacing kaya kailangan talagang makasabay. Kapag may naiwan kang lesson o requirement , mas mahirap itong habulin dahil tuloy-tuloy agad ang susunod. Sa tingin ko, hindi dapat isipin na dahil t
MGA INSIDENTE NG PAMAMARIL NA KAUGNAY NG ONLINE NA LAROSinabi pa ni Remulla na ang parehong insidente ay nagpapakita kung paano unti-unting naipapakilala ang mga kabataan sa karahasan sa pamamagitan ng mga online platforms. Ang mga ganitong laro ay madalas na nagpapakita ng pamamaril, paggamit ng sandata, at walang habas na pananakit na tila isang laro lamang walang sakit, walang kamatyan, walang totoomg epekto.Ngunit para sa ilang kabataan na hindi pa ganap na nakabubuo ng pag-unawa sa tama at mali, maaaring maging Malabo ang hangganan ng laro at katotohanan.WALANG LISENSYA, WALANG SAKAY – ANG PANGANIB NG MGA MAG-AARAL NA NAGMAMANEHO NANG WALANG PAHINTULOT WALANG LISENSYA, WALANG SAKAY – ANG PANGANIB NG MGA MAG-AARAL NA NAGMAMANEHO NANG WALANG PAHINTULOT WALANG LISENSYA, WALANG SAKAY – ANG PANGANIB NG MGA MAG-AARAL NA NAGMAMANEHO NANG WALANG PAHINTULOTSa bawat umaga at hapom, nakikita natin sa labas ng ating paaralan ang iba’ t ibang uri ng sasakyan kabilang ang mga motorsiklong pinapatakbo ng mga kapwa natin mag-aaral . Ngunit sa likod ng pag-aakalang mas madali ang pagbiyahe, may nakakubling panganib na hindi lamang nakakapinsala sa kanila , kundi pati narin sa ibang tao: ang pagmamaneho nang walang lisensya .Maraming mag-aaral ang nagmamaneho ng motorsiklo papasok at pauwi ng paaralan kahit wala pa sila sa tamang edad, kaalaman, o opisyal na lisensya mula sa Land Transportation Of fice (LTO). Para sa iba , ito ay palamuti lamang para ipakita na malaya na sila ngunit ang katotohanan ay sadyang mapanganib. Ang lisensya ay hindi lamang piraso ng papelito ay patunay na ang isang tao ay dumaan sa tamang pagsasanay, nauunawaan ang batas trapiko, at may kakayahang humarap sa mga biglaang pangyayari sa kalsada . Kapag wala nito, para tayong nagtutulot sa isang taong hindi marunong lumangoy na sumabak sa malalim na dagat .Ayon sa datos ng LTO at PNP- Highway t Patrol Group, malaking bahagi ng mga aksidente sa kalsada na kinasasangkutan ng mga kabataan ay dulot ng kawalan ng lisensya at sapat na kasanayan. Kapag nadisgrasya mapapahamak hindi lamang ang nagmamaneho kundi pati narin ang pasahero at mga taong nasa paligid. Walang segurado, walang proteksyon, at ang bigat ng pananagutanay babagsak sa kanilang mga magulang. Kaya naman ang panawagang “Walang Lisensya, Walang Sakay” ay hindi paghihigpit ito ay pag- iingat. Tungkulin ng paaralan na siguraduhing ligtas ang bawat mag-aaral sa pagpasok at pag-uwi. Dapat magkaroon ng malinaw na patakaran: hindi papayagang pumasok sa pasilidad ng paaralan o iparada sa loob ang motorsiklo ng sinumang mag- aaral na hindi makapagpakita ng wastong lisensya at kinakailangang dokumento. Ang mga guro at administrasyon ay dapat makipagtulungan sa mga magulang ipaliwanag na ang pagbibigay ng motosiklo sa anak na hindi pa handa ay hindi tulong, kundi panganib.Sa ating mga kapwa mag- aaral: huwag nating isipin na ang pagmamaneho nang walang lisensya ay tanda ng pagiging matapng o mlaya . Ang tunay na katapangan ay ang pagkilala sa ating limitasyon at paghihintay sa tamang panahon. Ang pagiging responsible ay nagsismula sa pagsunod ng batas bago pa mannumandar ang makina . Ang kaligtasan ay mas mahalaga kaysa sa anumang pagmamadali o pagyayabang. Huwag nating hintayin na may masaktan bago tayo kumilos. Ipinapatupad natin ang “Walang Lisensya, Walang Sakay” hindi lamang bilang patakaran ng paaralan, kundindigan para sa ating kinabukasan.Ang paglalaro ng online games ay karaniwang libangan ng maraming kabataan ngayon isang paraan upang magpahinga , makipag-ugnayan sa iba , at magpalipas ng oras. Ngunit sa likod ng mga makukulay na larawan at kapanapanabik na labanan sa screen, may banta sna unti-unting lumalapit sa ating mga paaralan: ang paghahalo ng marahas na laro at totoong karahasan na nagtapos sa trahedya .Una , noong Hunyo 22 sa Tacloban City: Sa loob ng San Jose National High School , dalawang mag-aaral na may edad na 14 at 15 ang pumasok sa silid aralan at namaril .Tatlong mag-aaral ang nasawi at mahigit dalawampu pa ang nasugatan.Ayon sa imbestigasyon, ang mga susupek ay labis na nahuhumaling sa larong GoreBox isang larong puno ng karahasan at paggamit ng sandata . Dahil dito, pansamantlang ipinagbawal ng pamahalaan ang nasabing laro upang suriin ang epekto nito sa mga kabataan.Pangalawa , noong Agosoto 18 sa Zamboanga City: Isang Grade 8 na mag-aaral ang pumasok sa Ataneo de Zamboanga University at namaril . Isang mag-aaral ang nasawi, at ang suspek ay nagtapos din ng sariling buhay. Ayon kay DILG Secretary Jonvic Remulla , ang suspek ay labis na naimpluwensyahan ng larong Roblox , at ang pag-atake ay sinasabing isinahin pa nang live sa internet gamit ang nakakabit na kamer.ANG MINAMINAMINAVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 7EDITORYALEDITORYALEDITORYAL ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLIginuhit ni: Trisha LiveloIginuhit ni: Trisha Livelo
usapin ng kaginhawaan at malayang pagpapahayag ng sarili. Ganoon din ang prinsipyo sa gupit ng buhok . Nararapat lamang na magkaroon ng konsiderasyon ang mga paaralan para sa mga LGBTQ+ students na nagpapahaba ng buhok dahil malaking bahagi ito ng kanilang kumpiyansa at self- expression. Mahalaga ang disiplina sa loob ng akademya . Ngunit ang tunay na disiplina ay hindi nangangahulugan ng bulag na pagsunod; dapat ay palaging kalakip nito ang paggalang at pag-unawa sa pagkakakilanlan ng bawat mag-aaral .PASADYA ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 8 OPINYONOPINYONOPINYONJeremi LacernaPANAWAGAN HINDI NABABAWASAN ANG TALINO AT ABILIDAD NG ISANG ESTUDYANTE SA HABA NG KANYANG BUHOK O SA TABAS NG KANYANG UNIPORME. ANG EDUKASYON AY PARA SA LAHAT, ANUMAN ANG KASARIAN.May iba’ t iba tayong pananaw, ngunit sa usapin ng school uniform at haircut ng mga mag-aaral na LGBTQ+, nararapat lamang na nasa estudyante ang pagpapasya kung anong kasuotan ang mas komportable para sa kanila— basta’ t naaayon pa rin sa pangkalahatang tuntunin ng paaralan. Sa personal na karanasan, mas mainam na iangkop ang kasuotan sa kasalukuyang pisikal na kaanyuan. Halimbawa , kapag mas mahaba na ang buhok at may pemininong hitsura na ang isang mag-aaral , mas lohikal at komportableng piliin ang uniporme ng kababaihan kung ipahihintulot . Hindi ito pagsuway sa patakaran o pagiging rebelde; ito ay ANG ISYU NG LGBTQ+ SA PAGPILI NG KOMPORTABLENG UNIPORME AT GUPIT NG BUHOK"Para sa akin, nasa estudyante dapat ang desisyon kung anong uniform ang mas comfortable sa kanila , as long as pasok pa rin sa school rules.True! Lalo na kung may pagka-feminine na ang appearance mo, mas okay mag-girl's uniform. Hindi ito pagsuway, kundi pagiging comfortable lang.Sana magkaroon din ng konsiderasyon sa haircut . Discipline is important , pero sana may kasabay na respect at understanding sa identity ng bawat isa .Eljay LogmaoRobert MalvarMULA SA CHAT BOXMark Joseph Mangana DIGITAL NA TULAY SA KAMPUS: WI-FI PARA SA AKADEMIKONG PAG-UNLADSa pagpasok ng modernong panahon ng edukasyon, unti-unti nang nagiging pangunahing pangangailangan ang teknolohiya sa loob ng silid- aralan. Kaya naman, para sa akin, dapat lamang na magkaroon ng libreng Wi-Fi sa loob ng paaralan. Ang proyektong ito ay isang malaking tulong upang mas mapadali, mapagaan, at mapagbuti ang pang-araw- araw na pag-aaral ng mga estudyante. Maraming gawain sa paaralan ngayon ang lubos na nangangailangan ng koneksyon sa internet upangmaisagawa nang maayos. Isang malinaw na halimbawa nito ay ang pagsasagawa ng pananaliksik para sa paghahanda ng mga presentasyon sa klase at iba pang ulat . Sa pamamagitan ng libreng internet sa kampus, nagkakaroon ang mga mag-aaral ng mabilis na akses sa mga impormasyon at datos na kailangan nila upang maging produktibo sa kanilang mga asignatura . Malaking tulong ang libreng Wi-Fi sa mga ganitong akademikong gawain dahil sa usaping pinansyal . Hindi naman lihim na hindi lahat ng estudyante ay may sapat naload o sariling internet sa kanilang mga tahanan. Kaya naman, para sa akin, maganda ang pagkakaroon ng libreng Wi-Fi dahil nabibigyan nito ngpantay na pagkakataon ang bawat mag-aaral na makasabay sa mga aralin nang walang naiiwan dahil lamang sa kakulangan sa badyet . Ngunit , kaakibat ng libreng serbisyong ito ang hamon ng responsableng paggamit . Dapat ding masiguro ng pamunuan na magagamit ito nang wasto at para lamang sa pang-akademikong gawain. Sa pamamagitan ng pagpapatupad ng maayos na patakaran at mga teknikal nalimitasyon, maiiwasan ang paggamit ng Wi-Fi sa ano mang mga laro o online games na maaaring magdulot lamang ng distraksyon sa loob ng klase. IBA’T IBANG KULAY NG KARUNUNGAN: BAKIT NAPAPANAHON NA ANG PAG-ALIS SA ACADEMIC RANKING IBA’T IBANG KULAY NG KARUNUNGAN: BAKIT NAPAPANAHON NA ANG PAG-ALIS SA ACADEMIC RANKING IBA’T IBANG KULAY NG KARUNUNGAN: BAKIT NAPAPANAHON NA ANG PAG-ALIS SA ACADEMIC RANKINGSa loob ng mahabang panahon, ang sistema ng edukasyon ay nakakulong sa tradisyon ng pagmamarka at pagraranggo kung saan ang silid-aralan ay tila naging isang malaking karera . Mula sa Unang Karangalan hanggang sa pinakahuling pwesto, ang halaga ng isang mag-aaral ay madalas na idinidikta ng mga numero sa kaniyang kard. Ngunit sa pagbabago ng panahon, lumalakas ang panawagan na wakasan na ang academic ranking sa mga paaralan. Ito ay isang matapang at makataong hakbang upang ibalik ang tunay na diwa ng pagkatuto, kung saan ang layunin ay matuto at hindi lang makipagunahan. Ang pagbuwag sa tradisyunal na ranking ay isang malaking tulong upang maprotektahan ang mental na kalusugan ng mga kabataan na unti- unting sinusupil ng matinding pressure. Ang bigat ng ekspektasyon mula sa pamilya at lipunan, kasabay ng takot na mapag-iwanan sa listahan, ay nagdudulot ng matinding anxiety at depresyon sa maraming mag-aaral . Sapag-alis ng sistemang ito, nababawasan ang takot na magkamali—na isa sanang na
HIGIT SA HANGGANAN NG SILID ARALAN:ANG KAHANGA-HANGANG HUBOG NG PAMUMUNO AT TALINO NI MICO ADRIAN POSTRADOSa loob ng kampus, kilala si Mico bilang isang maasahan at dedikadong lider. Bilang Pangulo ng Supreme Secondary Learner Government (SSLG), pasan niya ang responsibilidad na maging tinig at gabay ng kanyang mga kapwa mag- aaral. Ngunit hindi dito nagtatapos ang kanyang paglilingkod. Ipinapakita rin niya ang kanyang husay sa pangangalaga sa kalikasan bilang kinatawan ng Youth for Environment in Schools Organization (YES-O). Bukod sa pagiging boses ng mag- aaral, si Mico ay may puso rin sa sining at media. Bilang Direktor ng Labatiba Production Team, ipinamalas niya ang kanyang galing sa pamumuno sa likod ng kamera, kung saan ginagabayan niya ang kanyang koponan upang lumikha ng mga makabuluhang kwento at sining. Kung ang pamumuno ang kanyang puso, ang pamamahayag at pagsusulat naman ang kanyang kaluluwa. Si Mico ang kasalukuyang Editor-in-Chief ng Mangroves, ang opisyal na pahayagang pampaaralan ng MNCHS. Sa pamamagitan ng kanyang panulat, pinapanatili niyang gising at mulat ang komunidad ng paaralan. Ipinatunayan din niya na hindi lang sa papel matalas ang kanyang isipan kundi maging sa aktuwal na palitan ng kuro-kuro. Noong nakaraang Agosto 18, matagumpay na dinala ni Mico at ng kanyang koponan ang pangalan ng MNCHS nang tanghalin sila bilang 1st Runner Up sa isang matinding Debate Competition. Ang silid-aralan at ang bayan ng Mogpog ay tila naging masyadong maliit para sa nag-aalab na pagnanasa ni Mico na matuto at lumago. Bunsod ng kanyang hilig sa pagsusulat, pamumuno, at sining, buong lakas niyang nirerepresenta ang kanyang paaralan sa iba't ibang pandaigdigang kompetisyon. Kabilang sa mga prestihiyosong sinalihan at nilalahukan niya ay angmga sumusunod: Cambridge Re:Think Essay Competition (Cambridge Center for International Research) Photography Competition (Royal Society of Biology) FORGE Essay Competition (Career Discovery) International Essay Competition (John Locke Institute) ASEAN Youth Speech Contest 2026 Poem Writing Competition and Co-Authorship (New Delhi, India) Poem Writing Competition (Blue Star Publications) Harvard International Review Academic Writing Contest Ang paglahok sa mga patimpalak na ito na pinangungunahan ng mga sikat na unibersidad sa mundo tulad ng Harvard at Cambridge ay patunay ng kanyang mataas na kalidad ng talino at hindi matitinag na determinasyon.Ang kwento ni Mico Adrian Postrado ay isang paalala na ang tunay na edukasyon at paglago ay hindi lamang nakukuha sa apat na sulok ng silid-aralan o sa panahon ng klase. Ang kanyang pagpili na lumago, makipagkompetensya, at matuto sa gitna ng bakasyon ay nagpapakita ng isang tunay na tatak-MNCHS—may dedikasyon, may paninindigan, at may pusong palaban. Habang patuloy siyang naglalakbay bitbit ang panulat, kamera, at ang kanyang galing sa pagtatalumpati, isang bagay ang tiyak: si Mico ay isang lider ngayon na humuhubog ng mas maliwanag na bukas, hindi lang para sa kanyang sarili, kundi para sa buong bansa -Trisha LiveloNagningning ang gabi ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) noong Agosto 14 sa pagdaos ng Search for Mr. and Ms. Intramurals. Bitbit ang temang “Sports for All: Discipline, Unity, and Transformation,” ipinakita ng mga mag-aaral na ang intrams ay hindi lamang para sa palakasan, kundi isang entablado rin para sa paghubog ng karakter at kumpiyansa sa sarili. Umapaw ang hiyawan at enerhiya sa buong pasilidad habang iwinagayway ng bawat baitang ang kanilang mga kulay at bandila bilang suporta sa kani-kanilang mga pusta. Ang bawat pagrampa at pagsagot ng mga kalahok ay naging patunay na ang tunay na lakas ng isang Comprehensian ay hindi lamang nasusukat sa pisikal na laro, kundi pati na rin sa talas ng isip at lakas ng loob na harapin ang anumang hamon sa loob at labas ng court. Ipinamalas ng mga kandidato ang perpektong timpla ng tikas, talino, at isportsmansip. Sa huli, itinanghal na bagong Mr. and Ms. Intramurals sina Floricel Morong at Mark Joseph Mangana matapos pukawin ang puso ng mga hurado sa kanilang natatanging karisma at galing. Hindi rin nagpahuli sa bakbakan ng ganda at talino sina Alliyah Lexa Ramos at Martin Boras na masungkit ang titulong 1st Runner-Up. Samantala, itinanghal naman sina Rhealee Yacap at Arwenn Lantita bilang 2nd Runner-Up. Higit sa mga korona at parangal, matagumpay na naitanim ng patimpalak ang tunay na diwa ng intrams: ang pagkakaisa at pagbabago ng bawat Comprehensian tungo sa mas disiplinadong kinabukasan. -Trisha Livelo Nagningning ang gabi ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) noong Agosto 14 sa pagdaos ng Search for Mr. and Ms. Intramurals. Bitbit ang temang “Sports for All: Discipline, Unity, and Transformation,” ipinakita ng mga mag-aaral na ang intrams ay hindi lamang para sa palakasan, kundi isang entablado rin para sa paghubog ng karakter at kumpiyansa sa sarili. Nagningning ang gabi ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) noong
ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 10 LATHALAINLATHALAINLATHALAINBAGONG PAMUMUNO, BAGONG DIREKSYON BAGONG PAMUMUNO, BAGONG DIREKSYON BAGONG PAMUMUNO, BAGONG DIREKSYONANG PAGBABAGO AY KADALASANG SIMULA NG ISANG BAGONG BAGAY. SA MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOL, OPISYAL NANG NAGSIMULA ANG PANIBAGONG KABANATA SA KASAYSAYAN NG PAARALAN SA PAGKAKATALAGA KAY G. ROLANDO P. PELOBELLO BILANG BAGONG SECONDARY PRINCIPAL I.Ang kanyang pagdating ay nagdadala ng panibagong sigla, pag-asa, at positibong pananaw sa buong komunidad ng paaralan. Sa pagsisimula niya sa kanyang bagong tungkulin, bahagi na rin siya ng mga kuwento, tagumpay, at pangarap na bumubuo sa MNCHS bilang tahanan ng mga mag-aaral at guro.Sa likod ng bawat matagumpay na paaralan ay isang pinunong tumutulong na pag-isahin ang lahat. Ang isang punong-guro ay hindi lamang nangangasiwa sa mga gawain ng paaralan; tumutulong din siyang lumikha ng isang kapaligiran kung saan mas maayos na nagagampanan ng mga guro ang kanilang tungkulin at mas nahihikayat ang mga mag- aaral na matuto.Para kay G. Pelobello, ang bagong posisyong ito ay isang pagkakataong makipagtulungan sa buong komunidad ng MNCHS upang makamit ang mga layunin ng paaralan at higit pang mapalakas ang kanilang pangako sa dekalidad na edukasyon.Ngunit ang pamumuno ay hindi isang paglalakbay na ginagawa nang mag-isa. Mahalaga ang papel ng mga guro, mag-aaral, magulang, at kawani sa pagbuo ng isang mas maayos na paaralan. Sa pamamagitan ng pagtutulungan at bukas na komunikasyon, ang mga hamon ay maaaring maging oportunidad, at ang mga ideya ay maaaring maging makabuluhang aksyon.Para sa mga mag-aaral ng MNCHS, ang bagong pamumuno ay maaari ring magdala ng mga bagong karanasan atoportunidad. Ang kanilang mga boses, talento, at pangarap ay nananatiling mahalagang bahagi ng kinabukasan ng paaralan. Sa gabay ng mga pinuno ng paaralan at suporta ng kanilang mga guro, patuloy nilang matutuklasan ang kanilang kakayahan at maihahanda ang kanilang sarili sa mga hamon sa labas ng silid-aralan.Sa pagsisimula ni G. Pelobello ng kanyang paglalakbay bilang punong-guro, buong pag- asa at pananabik na nakatingin sa hinaharap ang pamilya ng MNCHS. Ang kanyang pagkakatalaga ay hindi lamang pagdating ng isang bagong administrador, kundi simula ng panibagong kuwentong sama-samang isusulat ng buong paaralan.MNCHS TAEKWONDO, PATULOY NA HUMAHASA SA LABAN AT DISIPLINA MNCHS TAEKWONDO, PATULOY NA HUMAHASA SA LABAN AT DISIPLINA MNCHS TAEKWONDO, PATULOY NA HUMAHASA SA LABAN AT DISIPLINAMOGPOG, MARINDUQUE — Patuloy na. pinauunlad ng mga mag-aaral ng Mogpog National. Comprehensive High School (MNCHS) ang kanilang kakayahan sa Taekwondo, isang larangang hindi lamang nakatuon sa pakikipaglaban kundi pati na rin sa disiplina, tiyaga, at tiwala sa sarili.Sa bawat ensayo, unti-unting nahahasa ng mga manlalaro ang kanilang mga sipa, galaw, bilis, at teknik. Higit pa sa pisikal na lakas, mahalaga rin sa Taekwondo ang pagiging disiplinado at determinado upang harapin ang mga hamon sa training at kompetisyon.Para sa mga atleta, hindi laging madali ang bawat ensayo. May mga pagkakataong nakakapagod ang paulit- ulit na pagsasanay at may pressure bago ang isang laban. Gayunpaman, nagsisilbing inspirasyon ang bawat pagkakamali at pagkatalo upang mas pagbutihin pa ang kanilang kakayahan.Bukod sa kanilang indibidwal na pagsisikap, mahalaga rin ang suporta ng kanilang mga coach, guro, pamilya, at kapwa mag-aaral. Sa pamamagitan ng kanilang gabay at paghikayat, mas nagkakaroon ng kumpiyansa ang mga atleta na ipakita ang kanilang kakayahan at ipagmalaki ang paaralan.Ang Taekwondo ay nagsisilbi ring paraan upang matutunan ng mga kabataan ang kahalagahan ng respeto, disiplina, at pagpipigil sa sarili. Sa bawat ensayo at laban, hindi lamang medalya ang kanilang hinahabol, kundi pati ang pagiging mas mahusay at mas responsable bilang isang atleta at mag-aaral.Habang patuloy na nagsasanay ang MNCHS Taekwondo team, dala nila ang layuning pagbutihin ang kanilang sarili at katawanin ang paaralan nang may dangal. Sa huli, ang tunay na tagumpay ay hindi lamang nasusukat sa dami ng medalya, kundi sa tapang na bumangon, disiplina na magpatuloy, at determinasyong lumaban para sa pangarap.Larawan Mula sa MNCHS FB PageLarawan Mula sa MNCHS FB Page
ARAL PROGRAM, HATID DAGDAG-GABAY SA MGA MAG-AARAL NG MNCHS ARAL PROGRAM, HATID DAGDAG-GABAY SA MGA MAG-AARAL NG MNCHS ARAL PROGRAM, HATID DAGDAG-GABAY SA MGA MAG-AARAL NG MNCHSMOGPOG, MARINDUQUE Ipinatutupad sa Mogpog National Comprehensive High School MNCHS ang Academic Recovery and Accessible Learning ARAL Program upang mabigyan ng dagdag na academic support ang mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong sa kanilang pag-aaral.Sa pamamagitan ng programa, nabibigyan ng karagdagang learning sessions at gabay ang mga piling mag-aaral upang mapalakas ang kanilang mga kasanayan at makahabol sa mga araling hindi nila lubos na naunawaan. Kabilang sa mga pangunahing layunin ng ARAL Program ang pagtulong sa mga mag-aaral na mapaunlad ang kanilang kakayahan sa mga mahahalagang larangan tulad ng pagbasa at matematika. Sa tulong ng mga guro at tutors, nagkakaroon sila ng mas maraming pagkakataon na magsanay, magtanong, at balikan ang mga paksang nangangailangan ng dagdag na pag-unawa. Para sa ilang mag-aaral, malaking tulong ang pagkakaroon ng karagdagang oras para matuto. Sa halip na manatiling tahimik sa tuwing may hindi nauunawaan, nagkakaroon sila ng pagkakataong humingi ng gabay at matuto sa paraang mas angkop sa kanilang pangangailangan. Mahalaga rin ang papel ng mga guro sa pagpapatupad ng programa. Bukod sa pagtuturo, nagsisilbi silang gabay at katuwang ng mga mag-aaral sa kanilang learning recovery journey. Samantala, mahalaga rin ang suporta ng mga magulang at guardians upang maipagpatuloy ang mga natutuhan ng mga mag-aaral kahit sa labas ng paaralan. Sa patuloy na pagpapatupad ng ARAL Program sa MNCHS, layunin nitong matulungan ang mga mag-aaral na hindi lamang makahabol sa kanilang mga aralin kundi maging mas kumpiyansa rin sa kanilang kakayahang matuto. Sa huli, ang bawat dagdag na oras ng pagtuturo at bawat pagkakataong matuto ay hakbang tungo sa isang layuning mahalaga sa paaralan—ang matiyak na walang mag-aaral ang maiiwan. “BAWAT MAG-AARAL AY MAY KAKAYAHANG MATUTO. KAILANGAN LAMANG NILA NG TAMANG GABAY, SAPAT NA ORAS, AT TAONG HANDANG TUMULONG.” HIGIT PA SA ISANG COURT: PUNDASYON NG MGA PANGARAP HIGIT PA SA ISANG COURT: PUNDASYON NG MGA PANGARAP HIGIT PA SA ISANG COURT: PUNDASYON NG MGA PANGARAPAng isang bakanteng espasyo ngayon ay maaaring maging pinakamaingay na bahagi ng Mogpog National Comprehensive High School. Isang lugar kung saan maririnig ang sigawan at palakpakan, kung saan hahabulin ng mga manlalaro ang bawat bola, at kung saan matututunan ng mga batang atleta na ang bawat puntos ay nagsisimula sa tapang na sumubok.Sa pamumuno ni Principal I Mr. Rolando Pellobello, isinasagawa ng MNCHS ang konstruksyon ng isang bagong volleyball court—isang proyektong hindi lamang nagbibigay sa mga estudyante ng lugar para maglaro. Nagbibigay rin ito ng espasyo kung saan maaaring linangin ang talento, patatagin ang pagkakaibigan, at unti-unting hubugin ang mga pangarap.Para sa maraming student- athletes, ang volleyball ay hindi lamang larong nilalaro pagkatapos ng klase. Ito ay nagsisilbing paraan upang maibsan ang pressure, hamunin ang sarili, at matutunan ang kahalagahan ng disiplina at tiyaga. Bawat serve, receive, at spike ay nangangailangan ng pokus, habang ang bawat pagkakamali ay nagiging panibagong aral na dapat matutunan.Ang bagong court ay sumisimbolo rin sa patuloy na pagsisikap ng paaralan na makapagbigay ng mga oportunidad sa mga estudyante na higit pa sa loob ng silid- aralan. Mahalaga ang akademikong tagumpay, ngunit ang sports ay nagtuturo ng mga aral na hindi palaging makikita sa mga libro—kung paano makipagtulungan sa iba, kung paano bumangon matapos matalo, at kung paano magpatuloy kahit hindi pabor ang laro.Kapag natapos na ang konstruksyon, ang court ay hindi na lamang isang proyektong ginagawa. Ito ay magiging entablado ng hindi mabilang na ensayo, laban, tagumpay, at pagkatalo. At kahit matapos ang bawat laro, mananatili sa mga estudyanteng minsang tumapak dito ang mga aral na kanilang natutunan.Sapagkat kung minsan, ang isang court ay hindi lamang lugar kung saan nilalaro ang isang laro. Ito rin ay lugar kung saan nagsisimulang mabuo ang isang pangarap. Sapagkat kung minsan, ang isang court ay hindi lamang lugar kung saan nilalaro ang isang laro. Ito rin ay lugar kung saan nagsisimulang mabuo ang isang pangarap. Sapagkat kung minsan, ang isang court ay hindi lamang lugar kung saan nilalaro ang isang laro. Ito rin ay lugar kung saan nagsisimulang mabuo ang isang pangarap. Sapagkat kung minsan, ang isang court ay hindi lamang lugar kung saan nilalaro ang isang laro. Ito rin ay lugar kung saan nagsisimulang mabuo ang isang pangarap.BAWAT PISO, SULIT SA DALIBAWAT PISO, SULIT SA DALIBAWAT PISO, SULIT SA DALISa Mogpog, kung saan abala ang mga tao sa pamamalengke, pang-araw- araw na gawain, at mabilisang pamimili, naging pamilyar nang puntahan ng marami ang DALI Supermarket. Para sa mga naghahanap ng pagkain at iba pang pangangailangan na pasok sa kanilang badyet, isa itong lugar na maaarin
Sa huli, ang tunay na sukatan ng kahandaan ay hindi kung gaano kabilis matapos ang isang drill, kundi kung paano kumikilos ang bawat isa kapag hindi na ito pagsasanay. Ang kaligtasan ay nabubuo sa maliliit ngunit tuloy-tuloy na gawain: pag- alam sa tamang impormasyon, paggalang sa mga tagubilin, pagiging alerto sa paligid, at pag-iisip sa kapakanan ng iba. Kapag naging bahagi na ito ng pang-araw-araw na asal,ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 12 LATHALAINLATHALAINLATHALAIN SHOT IN, SHOT OUT ISANG SEGUNDO BAGO ANG GULOSHOT IN, SHOT OUT ISANG SEGUNDO BAGO ANG GULOSHOT IN, SHOT OUT ISANG SEGUNDO BAGO ANG GULOMay nalaglag na kuwaderno, may tumatawag sa pangalan ng kaibigan, at patuloy ang karaniwang ingay sa campus. Ngunit isipin na lamang kung biglang maputol ang lahat ng ito. Sa sandaling iyon, hindi na ang susunod na asignatura ang mahalaga— kundi kung alam ba ng mga estudyante kung paano ligtas na tumugon.Para sa maraming mag-aaral, pamilyar na ang mga emergency drill sa paaralan. Pansamantalang humihinto ang mga klase, nagbibigay ng mga tagubilin, at isinasagawa ng mga estudyante ang mga pamamaraang dapat nilang sundin. Bagama’t maaaring tingnan ito ng ilan bilang paulit-ulit na gawain, layunin ng mga drill na mapataas ang kamalayan at gawing mas madaling maalala ang mga tamang hakbang kapag nasa ilalim ng matinding stress.Gayunpaman, ang pag-alam sa mga pamamaraan ay simula pa lamang. Sa oras ng isang seryosong emergency, kailangang iwasan ng mga estudyante ang padalos-dalos na pagkilos o paglapit sa pinagmumulan ng panganib. Dapat nilang pakinggan ang mga guro, kawani ng paaralan, at mga awtorisadong responder at sundin ang mga tiyak na tagubiling ibinibigay. Depende sa sitwasyon, maaaring kailanganin nilang lumikas o manatili sa isang ligtas na lugar.Matao ang pasilyo, kakarinig lamang ng bell, at nagmamadali ang mga estudyante patungo sa kanilang susunod na klase. Matao ang pasilyo, kakarinig lamang ng bell, at nagmamadali ang mga estudyante patungo sa kanilang susunod na klase. Matao ang pasilyo, kakarinig lamang ng bell, at nagmamadali ang mga estudyante patungo sa kanilang susunod na klase.May isa pang responsibilidad na nagsisimula sa kagamitang hawak ng halos bawat estudyante—ang cellphone. Kapag may emergency, mabilis mapuno ng mga tanong, tsismis, at hindi beripikadong impormasyon ang mga group chat. Ang pagbabahagi ng impormasyon nang hindi muna sinusuri ay maaaring magdulot ng higit na takot at kalituhan. Makakatulong ang mga estudyante sa pamamagitan ng pag-asa sa mga opisyal na anunsyo at pag-iwas sa mga post na maaaring makaistorbo sa mga isinasagawang hakbang para sa kaligtasan.Ang “Shot In, Shot Out” ay paalala na ang kaligtasan ay hindi lamang dapat iniisip tuwing may drill. Dapat itong maging bahagi ng pang-araw-araw na kultura ng paaralan—sa pag-alam sa emergency plan, pakikinig sa mga tagubilin, at pag-unawa na mahalaga ang paghahanda bago pa man dumating ang isang krisis.Maaaring ang tunog ng bell ay hudyat lamang ng pagsisimula ng panibagong klase, ngunit ang pagiging handa ay isang aral na dapat dalhin ng bawat estudyante saan man sila dalhin ng araw ng kanilang pag-aaral.mas nagiging matatag ang buong paaralan sa harap ng anumang pagsubok. Kaya sa susunod na tumunog ang bell, huwag lamang isipin ang susunod na klase o ang oras ng uwian. Isipin din ang kahalagahan ng pagiging handa. Dahil sa isang emergency, maaaring ilang segundo lamang ang pagitan ng pagkalito at kaligtasan—at ang wastong kaalaman ay maaaring maging pinakamahalagang baon ng bawat estudyante. HIGIT PA SA BAGONG POSISYON: ANG KUWENTO SA LIKOD NG RECLASSIFICATION NG MGA GURO HIGIT PA SA BAGONG POSISYON: ANG KUWENTO SA LIKOD NG RECLASSIFICATION NG MGA GURO HIGIT PA SA BAGONG POSISYON: ANG KUWENTO SA LIKOD NG RECLASSIFICATION NG MGA GUROSa loob ng silid-aralan, tila karaniwan lamang ang lahat—pisarang puno ng mga aralin, hanay ng mga upuan, at mga estudyanteng handang matuto. Ngunit sa likod ng pamilyar na tagpong ito ay mga gurong may dalang maraming taon ng karanasan, responsibilidad, at pangarap na patuloy na umunlad sa kanilang propesyon.Para sa mga guro, bawat school year ay hindi lamang tungkol sa mga bagong estudyante at bagong aralin. Ito rin ay pagkakataon upang matuto, magpakahusay, at lumago bilang isang propesyonalIsa sa mga oportunidad na ito ay ang teacher reclassification—isang proseso na nagbibigay-daan sa mga kwalipikadong guro na umangat sa mas mataas na posisyon batay sa kanilang mga kwalipikasyon, kakayahan, at karanasan. Sa ilalim ng Expanded Career Progression System ng Department of Education, nagkakaroon ng pagkakataon ang mga guro na umunlad sa kanilang karera nang hindi kinakailangang iwan ang kanilang silid- aralan.Ngunit para sa isang guro, ang pag-angat sa mas mataas na posisyon ay hindi nangyayari sa isang iglap.Sa likod nito ay maraming taon ng pagsisikap—pagpaplano ng mga aralin hanggang gabi, pagdalo
research, innovation, at mga trabahong nangangailangan ng teknikal na kasanayan. Maaari rin nitong palakasin ang kakayahan ng Pilipinas na makilahok sa pandaigdigang technology supply chain sa halip na manatiling tagagamit lamang ng makabagong teknolohiya. Gayunpaman, hindi sapat ang pagkakaroon ng makabagong teknolohiya kung hindi naman ito magiging kapaki-pakinabang at accessible sa mga ilang mamamayan. Ang pagbuo ng high- tech industries ay nangangailangan ng sapat na skilled workers, imprastraktura, enerhiya, at iba pang resources. Kung hindi mapag-iisipan nang maayos, maaaring ang teknolohikal na pag- unlad ay mapunta lamang sa iilang sektor at maging perwisyo pa ito na magiging dahilan upang napag-iwanan ang ibang komunidad. Bukod dito, hindi dapat ihiwalay ang teknolohiya sa responsibilidad sa kalikasan. Ang semiconductor manufacturing at iba pang advanced industries ay nangangailangan ng malaking halaga ngDahil sa pagtaas ng mga kaso ng leptospirosis, pinaalalahanan ng DOH ang publiko na mag-ingat at manatiling alerto. Pinayuhan nito ang mga tao na iwasang lumusong sa baha kung maaari. Kung hindi ito maiiwasan, dapat magsuot ng bota, agad na hugasan ang katawan pagkatapos ma-expose sa baha, at linisin nang maayos ang anumang sugat. Sa bawat hamon at sakuna, ang paghahanda ay maaaring makapagliligtas ng buhay. Pagdating sa ating kalusugan, mas mabuting umiwas kaysa magsisi. Ang ating kalusugan ang isa sa pinakamahalagang kayamanan, at responsibilidad nating lahat ang pangalagaan ito. Manatiling alerto, manatiling ligtas, at tandaan: ang pag-iwas ay nagsisimula sa atin.southwestern Uganda. Kilala ito sa mga endangered mountain gorilla at tahanan din ng humigit-kumulang 120 species ng mammal at 350 uri ng ibon, bukod sa daan-daang uri ng halaman. Sa paligid ng parke ay may mga tao at livestock, dahilan upang magkaroon ng posibilidad ng spillover o ang paglipat ng pathogens mula sa isang species patungo sa iba. Sa pamamagitan ng AI models, maaaring masubaybayan ang pag-usad ng mga sakit na kumakalat sa pagitan ng tao at hayop. Dahil dito, nagiging mahalagang teknolohiya ang AI sa pag-aaral ng zoonotic diseases at sa pag-unawa sa kanilang pagkalat. Sa panahon ng mabilis na pag-unlad ng teknolohiya, maaaring magsilbing bagong “detective” ang AI sa pagsubaybay sa mga sakit ngunit nananatiling mahalaga ang siyentipikong pag-aaral upang higit na maunawaan ang mga panganib na dulot ng zoonotic diseases.Detective AI: Zoonotic Disease, May Tsansang Madetech Detective AI: Zoonotic Disease, May Tsansang Madetech Detective AI: Zoonotic Disease, May Tsansang Madetech PAK NA PAK SA PAX SILICA May Benepisyo o Perwisyo? PAK NA PAK SA PAX SILICA May Benepisyo o Perwisyo? PAK NA PAKPAK NA PAK SA PAXSA PAX SILICASILICA May Benepisyo o Perwisyo? May Benepisyo o Perwisyo?ISINULAT NI SHANELLE LACERNAISINULAT NI SHANELLE LACERNAISINULAT NI SHANELLE LACERNASa panahon ng mabilis na pag-unlad ng teknolohiya, hindi na lamang produkto ng mga bansang nangunguna sa inobasyon ang Pilipinas. Sa pamamagitan ng Pax Silica, layunin nitong mailapit ang bansa sa pandaigdigang industriya ng semiconductors, artificial intelligence (AI), at advanced manufacturing, mga larangang mahalaga sa pagbuo ng mga makabagong kagamitan na ginagamit sa araw-araw. Ngunit kasabay ng pagpasok sa high-tech na mundo ang tanong: paano masisiguro na ang teknolohikal na pag-unlad ay tunay na makatutulong sa mga mamamayang Pilipino? Malaki ang potensyal ng teknolohiyang hatid ng proyekto. Ang pagpapalakas sa semiconductor industry ay maaaring magbukas ng mas maraming oportunidad para sa high-tech manufacturing, research, innovation, at mga trabahong nangangailangan ng teknikal na kasanayan. Maaari rin nitong palakasin ang kakayahan ng Pilipinas na makilahok sa pandaigdigang technology supply chain sa halip na manatiling tagagamit lamang ng makabagong teknolohiya.resources at maaaring makalikha ng industrial waste. Kaya naman, dapat kasabay ng technological advancement ang wastong waste management, episyenteng paggamit ng resources, at mga hakbang upang mabawasan ang environmental impact. Sa huli, ang tunay na sukatan ng isang high-tech na bansa ay hindi lamang kung gaano karaming makabagong industriya ang naitatayo, kundi kung paano ginagamit ang teknolohiya upang mapabuti ang buhay ng bawat tao. Ang Pax Silica ay maaaring maging hakbang tungo sa mas teknolohikal na Pilipinas, ngunit sa pag- unlad ay dapat kaangkop ang pagiging responsable, inklusibo, at napapanatili. Kung teknolohiya ang nagsisilbing daan tungo sa kinabukasan, siguraduhing hindi lamang tayo mabilis sumabay sa mundo kundi dapat marunong din tayong gumamit ng teknolohiya para sa kapakinabangan ng tao at kalikasan. Biglaang Pagtaas ng Kaso ng Leptospirosis sa 6,253, Iniulat ng DOH Biglaang Pagtaas ng Kaso ng Leptospirosis sa 6,253, Iniulat ng DOH Biglaang Pagtaas ng Kaso ng Leptospirosis sa 6,253, Iniulat ng DOHNaitala ng Department of Health (DOH) ang 6,253 kaso ng leptospirosis hanggang Agosto 28
ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 14 AG-TEKAG-TEKAG-TEK SA ISLANG LIBLIB, MAY BAGONG PENGUIN NA NAKAKABILIBIsipin ang mga batang nagtataka kung ano ang itsura ng mundo sa paningin ng isang hayop. Kahanga-hanga kung makikita rin natin ang mundo sa paraan kung paano ito nakikita ng ibang mga hayop. Ang dating tila isang panaginip ay unti-unti nang nagiging posible dahil gumagamit ang mga siyentipiko ng artificial intelligence (AI) at mga satellite image upang mas maunawaan ang mundo ng mga higanteng panda. Gumamit ang mga siyentipiko mula sa University of Twente ng AI upang makita ang mga halamang kawayan na nakatago sa ilalim ng mga puno sa kagubatan. Dahil halos kawayan lamang ang kinakain ng mga higanteng panda, mahalagang malaman kung saan tumutubo ang mga ito upang mas maunawaan ang kanilang tirahan. Ngunit may isang nakakagulat na natuklasan ang pag-aaral: hindi lamang pagkain ang mahalaga sa mga panda. Ang mga gawain ng tao, tulad ng paggawa ng mga kalsada at paggamit ng lupa para sa pagsasaka, ay maaaring magkaroon ng mas malaking epekto sa kung saan naninirahan ang mga panda. Ibig sabihin, kahit maraming kawayan sa isang kagubatan, maaaring hindi pa rin ito maging magandang tirahan ng mga panda kung maraming gawain ng tao sa paligid. Sa tulong ng AI, mas marami pang natutuklasan ang mga siyentipiko tungkol sa hindi nakikitang mundo ng mga panda. Ipinapakita rin nito kung paano makatutulong ang teknolohiya sa pagprotekta sa mga hayop na kasama natin sa mundo.Ano Nga Ba ang Nakikita ng Panda?Sa isang liblib na isla na halos hindi naaabot ng tao, isang penguin ang natuklasan ng mga eksperto. Sa Kerguelen Islands na kilala rin sa tawag na "Desolation Island" ay natukoy ng mga siyentipiko ang isang bagong species ng gentoo penguin na matagal nang namumuhay na tila kapareho lamang ng iba nitong kauri. Sa pamamagitan ng pagsusuri sa kanilang genetic information, natuklasan na ang dating itinuturing na isang malawak na species ng gentoo penguin ay binubuo pala ng apat na magkakaibang species. Tatlo sa mga ito ay dati lamang kinikilalang subspecies.Pinangalanang Pygoscelis kerguelensis, ang bagong species ay tinatawag na cryptic species dahil halos walang kapansin-pansing pagkakaiba sa itsura nito kumpara sa ibang gentoo penguin. Gayunpaman, malinaw ang pagkakaiba sa kanilang genes. Mayroon ding ilang pagkakaiba sa laki ng katawan at vocalizations. Ang pagtuklas na ito ay naging mahalaga dahil ipinapakita nitong hindi sapat ang pisikal na anyo lamang upang matukoy ang pagkakaiba ng ilang species. Sa tulong ng genetics, maaaring matuklasan ang biodiversity na matagal nang hindi napapansin.Gayunpaman, hindi lamang bagong kaalaman ang dala ng pagtuklas. Maaaring maapektuhan ng climate change ang mga gentoo penguin at ang kanilang mga tirahan sa Antarctic at sub-Antarctic regions. Sa isang mundong patuloy na nagbabago, ang pagkilala sa isang bagong species ay unang hakbang upang mas maunawaan at maprotektahan ito. Sa isang islang malayo sa kabihasnan, isang munting penguin ang nagpaalala sa mundo na ang isang simpleng pagkakaiba sa genes ay maaaring magbukas ng malaking kuwento sa siyensya. Mula sa Simpleng Orasan Patungo sa Smartwatch Para sa Kalusugan Mula sa Simpleng Orasan Patungo sa Smartwatch Para sa Kalusugan Mula sa Simpleng Orasan Patungo sa Smartwatch Para sa KalusuganMula sa pagsukat ng oras hanggang sa pagsukat ng pulso, ang mga smartwatch ay naging higit pa sa simpleng gamit para malaman ang oras. Maaari na rin itong makatulong sa pagsubaybay ng ating pulso. Ayon sa Harvard Health, gumagamit ang mga smartwatch ng mga sensor sa pulso upang masukat ang tibok ng puso at galaw ng katawan. Maaari ring magbigay ng babala ang heart-rate feature kapag masyadong mababa o mataas ang tibok ng puso habang hindi aktibo ang isang tao. Marami ring smartwatch ang may electrocardiogram (ECG), isang mabilis na pagsusuri na nagtatala ng mga electrical signal na dumadaloy sa puso. Makakatulong ito sa mga taong may atrial fibrillation o AFib, isang kondisyon kung saan hindi regular at kadalasang napakabilis ang tibok ng puso. Maaari rin itong makatulong sa mga taong paminsan-minsang nakararanas ng mabilis o hindi regular na tibok ng puso dahilmaaaring maitala ang isang maikling ECG na maaaring ibahagi sa doktor. May ilang smartwatch din na maaaring magbigay ng babala tungkol sa problema sa paghinga habang natutulog. Ang mga pagkaantala sa paghinga ay maaaring senyales ng obstructive sleep apnea, isang kondisyon na may kaugnayan sa mga problema sa puso. Isa pang bagong feature na binanggit ng Harvard Health ay ang “loss of pulse” detection. Sa Google Pixel 3 smartwatch, gumagamit ito ng mga sensor upang matukoy kung maaaring tumigil ang pagtibok ng uso. Kung walang tugon matapos angmaikling pagsusuri, maaaring magpatunog ng alarma ang relo apt makipag-ugnayan sa emergency services gamit ang nakakonektang cellphone o cellular function ni
Alam Mo Ba? Ang mga puno ay maaaring makipag-ugnayan sa mga kalapit na halaman sa pamamagitan ng mga network ng fungi sa ilalim ng lupa na nag-uugnay sa kanilang mga ugat. Mito vs. Katotohanan MITO: Hindi kailanman magiging mas mabilis magyelo ang mainit na tubig kaysa malamig na tubig KATOTOHANAN: Sa ilang partikular na kondisyon, maaaring mas mabilis magyelo ang mainit na tubig. Tinatawag itong Mpemba effect. Mga Kamangha-manghang Katotohanan na Magpapasiklab ng Iyong Kuryosidad 1. Ang Pilipinas ay isa sa mga biodiversity hotspots ng mundo. 2. Ang Philippine Eagle ay isa sa pinakamalalaking agilang naninirahan sa kagubatan sa mundo. 3. Ang Philippine Deep ay isa sa pinakamalalalim na bahagi ng karagatan sa mundo. 4. Mahigit 99% ng masa ng Solar System ay nagmumula sa Araw. 5. Mas mahaba ang isang araw sa Venus kaysa sa isang taon nito. 6. Mas marami ang mga bituin sa observable universe kaysa sa mga butil ng buhangin sa mga dalampasigan ng mundo. 7. Mas naunang lumitaw sa Daigdig ang mga pating kaysa sa mga puno. 8. Maaaring mabuo ang mga diyamante sa kailaliman ng Daigdig. Satellite Data, Gagamitin sa Disaster Preparedness ng Marinduque Sinanay ng Philippine Space Agency (PhilSA) ang mga lokal na opisyal ng Marinduque sa paggamit ng satellite data para sa disaster risk reduction and management (DRRM) noong Hunyo 2–4, 2026. Itinuro sa pagsasanay ang Geographic Information System (GIS), isang uri ng computer-based na sistema na ginagamit sa pagkolekta, pag- iimbak, pagsusuri, ng impormasyong may kaugnayan sa lokasyon o heograpiya, at gayudin ang remote sensing. Kabilang rin ang paggamit ng satellite images para sa flood mapping at pagsusuri ng mga lugar na maaaring maapektuhan ng sakuna. Ayon sa PhilSA, makatutulong ang teknolohiyang ito sa damage assessment, disaster-response planning, at pagbuo ng mas maayos na plano para sa kaligtasan ng mga komunidad. Bahagi ang programa ng PhilSA Integrated Network for Space- Enabled Actions towards Sustainability (PINAS) project, na naglalayong palawakin ang paggamit ng space data sa lokal na disaster management -Shanelle Lacerna ALAM MO BA?ALAM MO BA?ALAM MO BA?ALAM MO BA?Ang mga pugita ay may tatlong puso at asul na dugo. ANG MINAMINAMINAVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 15AG-TEK ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLMga Larawan Iginawa sa Goodle Gemini
Sa paglipas ng panahon, patuloy na lumilikha ang sangkatauhan ng mga bagong bagay na nagbibigay sa atin ng mas maginhawang pamumuhay — ito ang tinatawag na pag-unlad ng teknolohiya. Ang mga simpleng imbensyon ay unti-unting nagiging malaking bahagi at may malaking epekto sa ating teknolohiya. Isa sa mga halimbawa nito na mabilis na ginagamit ngayon ay ang Artipisyal na Katalinuhan o AI (Artificial Intelligence). Noong 1950, inilathala ng matematikong si Alan Turing ang kanyang mahalagang akda, kung saan ipinakilala niya ang "Imitation Game" — na kilala ngayon bilang Turing Test — isang paraan upang malaman kung ang isang makina ay may kakayahang magpakita ng katalinuhang katulad ng sa tao. Pagkatapos nito, ang siyentipiko sa larangan ng kompyuter na si John McCarthy ang unang gumamit ng katagang "Artificial Intelligence" noong 1955. Isang taon pagkatapos, noong 1956, naganap ang tanyag na kumperensiya sa Dartmouth College. Sa pangunguna nina John McCarthy, Marvin Minsky, Nathaniel Rochester, at Claude Shannon, pormal na kinilala ang AI bilang isang larangan ng pananaliksik. Sa panahong iyon rin, ipinakita nina Allen Newell, Herbert Simon, at J.C. Shaw ang unang gumaganang software ng AI na tinawag na Logic Theorist.ANG ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2 MINASEPTEMBER 5, 202616 AG-TEK RASONQUE: BAGONG GAMOT, BAGONG PAG-ASA LABAN SA PANCREATIC CANCERSa kasalukuyang panahon — sa loob lamang ng nakalipas na limang taon — lumago ang AI mula sa isang bihirang teknolohiya tungo sa isang malaking pandaigdigang merkado na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $539.5 bilyon noong 2026, at halos 90% ng mga negosyo at organisasyon ay gumagamit na nito sa kanilang operasyon. Ayon sa International Energy Agency, ang halaga ng mga kumpanyang nakatuon sa AI sa S&P 500 ay tumaas ng humigit-kumulang $1 trilyon mula noong 2022. Inaasahan ng mga eksperto na patuloy itong lalago at maaaring umabot sa halagang $3.5 trilyon pagdating ng 2033. Ayon sa pagsisiyasat ng McKinsey Global, 99% ng malalaking kumpanya ay gumagamit na ng AI sa kanilang buong organisasyon — mula sa 38% noong nakaraang tatlong taon, at ngayon ay umabot na sa 53%. Halos 77% ng mga elektronikong kagamitan na ibinebenta ngayon ay may nakalagay nang software ng AI. .Sa huli, ang anumang bagay na nagsimula sa maliit ay maaaring lumago at maging isang malaking pandaigdigang teknolohiya — tulad ng kasabihan: "Ang malalaking bagay ay nagmumula sa simpleng simula." Nagsimula ang AI bilang isang simpleng eksperimento, ngunit sa paglipas ng panahon ay naging isa na sa pinakamataas na antas ng teknolohiya. Ngayon, kahit tayo ay mga karaniwang tao, mayroon na ring pagkakataong lumikha ng bagong kaalaman at magsagawa ng pananaliksik sa tulong ng teknolohiyang ito. -Richmer Livelo ANG PAG-USBONG NG PAG-UNLAD NG TEKNOLOHIYANoong Agosto 26, 2026, inaprubahan ng United States Food and Drug Administration (FDA) ang isang bagong gamot na tinatawag na Rasonque (daraxonrasib). Isa itong bagong paggamot para sa mga nakatatandang may metastatic pancreatic cancer, isang malubhang uri ng cancer na nagsisimula sa pancreas at kumakalat sa iba pang bahagi ng katawan. Ito rin ang pinakakaraniwang uri ng pancreatic cancer. Ang gamot ay ginawa ng Revolution Medicines, Inc., na nakabase sa Redwood City, California. Ang Rasonque ay isang tablet na iniinom isang beses bawat araw. Tinatarget nito ang mga RAS protein na maaaring makatulong sa paglaki ng mga cancer cell sa pancreas. Ang pag-apruba sa gamot ay batay sa isang pag-aaral na kinasasangkutan ng 500 nakatatandang nakatanggap na ng naunang paggamot. Ipinakita sa pag-aaral na ang mga pasyenteng uminom ng Rasonque ay may median survival na 13.2 buwan, kumpara sa 6.7 buwan para sa mga pasyenteng tumanggap ng karaniwang chemotherapy. Ibig sabihin nito, sa pag-aaral, mas matagal na nabuhay ang mga pasyenteng ginamot ng Rasonque kumpara sa mga tumanggap ng karaniwang chemotherapy.Inaprubahan ng FDA ang gamot matapos suriin ang resulta ng pag-aaral. Nagbibigay ito ng isa pang opsyon sa paggamot para sa mgataong may advanced pancreatic cancer. Gayunpaman, maaaring magdulot ang Rasonque ng mga side effect tulad ng pantal sa balat, pagtatae, pagduduwal, pagkapagod, pagsusuka, pananakit ng tiyan, at pagkawala ng gana sa pagkain. Ang bagong gamot na ito ay nagbibigay ng panibagong pag-asa sa mga taong lumalaban sa pancreatic cancer. Habang patuloy na nagsasaliksik at nagpapahusay ng mga paggamot laban sa cancer ang mga siyentipiko, maaaring magbigay ang mga gamot tulad ng Rasonque ng mas maraming opsyon sa mga pasyente at makatulong sa pagpapahaba ng kanilang buhay. -Shanelle LacernaMAYNILA — Isang bagong katuwang ang sumasailalim ngayon sa pagsasanay ng mga eksperto upang baguhin ang mukha ng medisina sa bansa: ang Artificial Intelligence (AI). Mula sa simpleng pag-asiste sa mga gawaing pang-opisina, pumasok na rin ang AI sa mga laboratoryo at operating room upang maging mas mabilis, tumpak, at maaga
ALEXA EALAALEXA EALAALEXA EALATULOY TULOY ANG KANYANG PANALO SA US OPENMuling ipinakita ni Alex Eala ang kanyang galing sa tennis matapos niyang makapasok sa third round ng 2026 US Open. Tinalo niya si Oleksandra Oliynykova ng Ukraine sa second round sa iskor na 6-1, 6-4. Sa buong laro, makikita ang kanyang determinasyon at focus para makuha ang panalo kay Oleksandra Oliynykiva. Hindi naging madali ang laban para kay Eala, lalo na nang dumukit ang laro sa second set. Pero hindi siya nagpaapekto sa pag dikit ng laban niya at patuloy niyang nilabanan ang bawat puntos. Malaking tulong din ang suporta ng mga Pilipinong nanood at sumigaw para sa kanya habang naglalaro. Para sa maraming kababayang Pilipino, malaking bagay na ang tagumpay ni Eala dahil patuloy niyang dala ang pangalan ng Pilipinas sa international tennis. Ang kanyang pag- abante ay nagsisilbing inspirasyon sa mga kabataang gustong sumubok at may mapatunayan sakanilang pangarap na sports. Ipinapakita niya na sa sipag, tiyaga at determinasyon, may posibilidad na makamit ang mga pangarap. Dahil sa dominanteng panalo na ito, mas lalong nabuhayan ang kanyang mga tagasuporta na makita siyang umukit ng kasaysayan sa prestihiyosong Grand Slam tournament. Matapos ang palitan ng malalakas na palo at matatalik na diskarte sa baseline counter- punching laban kay Oliynykova, agad na ibinaling ng 21-anyos na Pinay tennis prodigy ang kanyang atensyon para sa isang mas matinding pagsubok sa susunod na yugto. Sa kasalukuyan, sumasabak si Eala sa isang krusyal na pagtutuos sa third round laban sa pambato ng United States at itinuturing na home favorite na si Iva Jovic. Ang salpukan na ito ay hindi lamang pagsubok ng galing kundi ng emosyon, dahil kilalang matalik na magkaibigan at madalas magkapareha sa doubles ang dalawang magkatunggali. Gaganapin ang kanilang laban sa harap ng naglalakihang mga manonood, kung saan inaasahang masusubok ang mental toughness ng ating pambato laban sa crowd favorite. Anuman ang maging kahihinatnan ng kanyang kampanya sa New York, napatunayan na ng dating US Open Girls' Singles Champion na kaya niyang makipagsabayan sa pinakamahuhusay na manlalaro sa buong mundo. Abangan ang mga susunod na ulat para sa live updates at pinal na resulta ng kapana-panabik na laban na ito ni Alex Eala. TINANGGAP ANG ASIAN GAMES OPPORTUNITY HABANG HINIHINTAY ANG FIBA CALL-UPMANILA, PHILIPPINES — Sa halip na maghintay ng regular na FIBA call-up, tinanggap ni Robert Bolick ang pagkakataong maging bahagi ng Gilas Pilipinas para sa 2026 Asian Games sa Japan. Para sa kanya, mahalagang pagkakataon ito upang makapaglaro at makatulong sa bansa. Matapos ang kanyang naging bahagi sa mga nakaraang kampanya ng Gilas, muling nabigyan ng pagkakataon si Bolick na magsilbi para sa pambansang koponan. Nakikita niya ito bilang pagkakataong maipakita ang kanyang kakayahan sa international competition. Mahalaga rin para sa Gilas ang pagkakaroon ng mga manlalarong handang gumanap ng kanilang tungkulin. Sa pagpasok ng Asian Games, kinakailangan ng koponan ang magandang samahan at pagkakaisa upang maging matagumpay ang kanilang kampanya. Bilang bahagi ng paghahanda, sumabak ang Gilas Pilipinas sa mga tune-up game laban sa South Korea. Layunin ng mga larong ito na masukat ang kahandaan ng koponan at matukoy ang mga aspeto na kailangan pa nilang pagbutihin. Hindi naging pabor sa Gilas ang kanilang unang laban kontra South Korea. Gayunpaman, nagsilbi itong mahalagang karanasan para sa koponan upang makita ang kanilang mga pagkukulang bago ang mas mahalagang laban sa Asian Games. Sa halip na panghinaan ng loob, gagamitin ng Gilas ang pagkatalo bilang aral. Inaasahang pagtitibayin pa ng koponan ang kanilang sistema, komunikasyon, at samahan habang papalapit ang kompetisyon. Para kay Bolick, ang pagkakataong makasama ang Gilas sa Asian Games ay isang bagay na dapat sulitin. Handa siyang gampanan ang kanyang papel at tumulong sa koponan sa anumang paraan na kinakailangan. Malaking hamon para sa Gilas ang kanilang haharapin sa Asian Games dahil makakasagupa nila ang mga malalakas na koponan sa Asya. Dahil dito, mahalaga ang bawat pagsasanay at tune-up game upang maging mas handa sila sa torneo. Sa huli, layunin ni Bolick at ng buong Gilas Pilipinas na gamitin ang pagkakataong ito upang maipakita ang kanilang kakayahan at ipagtanggol ang gintong medalya ng Pilipinas sa Asian Games. ROBERT BOLICKROBERT BOLICKROBERT BOLICKLarawan Mula sa FirstSportz.comLarawan Mula sa FilipiNews.com ANG MINAMINAMINAVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 17ISPORTSISPORTSISPORTS ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOL
MOGPOG COMPREHENSIVE, PASOK SA PROVINCIAL MEET MATAPOS DOMINAHIN ANG MARINDUQUE ACADEMY SA 3X3 BASKETBALLMOGPOG, Marinduque — Selyado na ang tiket ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) sa Provincial Meet matapos nilang pataubin ang Marinduque Academy, 17-11, sa isang kapana-panabik na tapatan sa 3x3 Basketball Girls division na ginanap sa Mogpog Covered Court noong Setyembre 4, 2026. Mula sa pagpito ng reperi sa simula ng laro, agad na nagpakita ng bagsik at agresibong opensa ang MNCHS upang kontrolin ang tempo ng laban. Naging susi sa tagumpay at sa pag-usad sa susunod na antas ng torneo ang chemistry at liksi ng kanilang pambatong lineup na binubuo nina Niña Motar, Zavina Motar, Elaine Lecaros, at Irish Mansalapus. Ang kanilang mabilis na pagpasa at solidong ball movement ang pumilas sa depensa ng Marinduque Academy sa unang bahagi pa lang ng bakbakan. Sinubukan naman ng Marinduque Academy na bumalik sa laro sa pamamagitan ng kanilang perimeter shooting at sunod- sunod na drive upang tapyasin ang bentahe ng MNCHS. Gayunpaman, naging matibay na pader ang depensa nina Motar N. at Motar Z. sa ilalim ng ring, kung saan nagrehistro sila ng mahahalagang blocks at rebounds na naglimita sa puntos ng kalaban. Sa huling dalawang minuto, nang tangkaing mag-rally ng Marinduque Academy, binitawan nina Lecaros at Mansalapus ang mga krusyal na tirada at saksak sa ilalim upang tuluyang putulin ang momentum ng katunggali. Ang kanilang malamig na diskarte sa free-throw line sa mga huling segundo ang tuluyang sumelyo sa anim na puntos na kalamangan ng Mogpog Comprehensive. Dahil sa krusyal na panalong ito, opisyal nang lalakbayin ng MNCHS ang mas matinding hamon sa Provincial Meet. Dito ay makakatapat naman nila ang mga pinakamalakas na koponan mula sa iba't ibang bayan ng lalawigan ng Marinduque upang iangat ang bandera ng kanilang paaralan.COMPREHENSIANS, NASUNGKIT ANG KORONA SA INTER-HIGH SCHOOL BASKETBALL TOURNAMENT COMPREHENSIANS, NASUNGKIT ANG KORONA SA INTER-HIGH SCHOOL BASKETBALL TOURNAMENT COMPREHENSIANS, NASUNGKIT ANG KORONA SA INTER-HIGH SCHOOL BASKETBALL TOURNAMENT ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 18 ISPORTSISPORTSISPORTSMOGPOG, MARINDUQUE — Naghari ang Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) matapos hirangin bilang Kampeon ang kanilang basketball team, ang Comprehensians, sa katatapos lang na Inter-High School Basketball Tournament noong Agosto 16, 2026. Bitbit ang nag-aalab na puso at determinasyon, pinatunayan ng koponan na sila ang pinakamalakas na puwersa sa hardcourt sa taong ito matapos talunin ang kanilang mga mahihigpit na katunggali. Ang matamis na tagumpay na ito ay bunga ng walang humpay na sipag, matinding disiplina, at solidong pagkakaisa ng bawat manlalaro sa buong serye ng kompetisyon. Naging susi rin sa makasaysayang kampanya ng koponan ang gabay at estratehiya ng kanilang coaching staff sa pangunguna ni Head Coach Mr. Michael M. Motar, katuwang si Assistant Coach Mrs. Larylyn J. Motar, na humubog sa galing at mentalidad ng mga manlalaro upang makuha ang pinakamataas na parangal. Ang nasabing torneo ay itinaguyod ng Local Youth Development Office (LYDO) ng Pamahalaang Bayan ng Mogpog bilang isa sa mga pangunahing tampok na programa sa pagdiriwang ng Linggo ng Kabataan 2026. Layunin ng aktibidad na ito na kilalanin at bigyang-halaga ang mahalagang papel at kontribusyon ng mga kabataan sa pagpapaunladng lokal na pamayanan sa pamamagitan ng isports. Lubos naman ang kagalakan at pagkakaisa ng buong komunidad ng MNCHS sa pakikiisa sa Linggo ng Kabataan, kasabay ng pangakong patuloy na bibigyang-puwang at ipagmamalaki ang husay, talento, at potensiyal ng mga kabataang Mogpogueño sa larangan ng palakasan at iba pang makabuluhang gawain.Larawan Mula sa MNCHS FB PageLarawan Mula sa MNCHS FB PageLarawan Mula sa MNCHS FB Page
ANG MINAMINAMINAVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 19ISPORTSISPORTSISPORTS ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLkompetisyon sa torneo. Bahagi ng kanilang training camp ang mga friendly game laban sa mga koponan mula South Korea na nakatakda sa Setyembre 4 at 6. Bukod sa paghahasa ng kanilang mga taktika, magsisilbi rin itong pagkakataon para masubukan ng mga manlalaro kung paano sila makikipagsabayan sa mabilis at pisikal na istilo ng paglalaro. Mahalaga rin ang camp na ito para sa pagbuo ng team chemistry. Sa basketball, hindi lamang talento ng bawat manlalaro ang kailangan upang manalo. Mahalaga rin ang komunikasyon, tiwala sa isa't isa, at pagkakaunawaan sa loob ng court. GILAS SINIMULAN ANG PAGHAHANDA PARA SA ASIAN GAMES SA SOUTH KOREA GILAS SINIMULAN ANGGILAS SINIMULAN ANG PAGHAHANDA PARA SA ASIAN GAMES PAGHAHANDA PARA SA ASIAN GAMES SA SOUTHSA SOUTH KOREAKOREALarawan Mula sa FilipiNews.comSinimulan na ng Gilas Pilipinas ang kanilang masinsinang paghahanda para sa 2026 Asian Games sa pamamagitan ng training camp at mga tune-up game sa South Korea. Layunin ng koponan na mapalakas ang samahan, mapaayos ang sistema ng laro, at maging mas handa bago sumabak sa mas malaking kompetisyon.S a pangunguna ni head coach Tim Cone, bubuo ang Gilas ng isang all-PBA squad na magtatangkang ipagtanggol ang gintong medalya na kanilang napanalunan sa 2022 Hangzhou Asian Games. BMalaking hamon ito para sa koponan dahil inaasahang magiging mas matindi angMatapos ang kanilang paghahanda sa South Korea, tutungo ang Gilas Pilipinas sa Japan para sa kanilang kampanya sa Asian Games. Nakatakdang simulan ng men's basketball team ang kanilang torneo sa Setyembre 11 laban sa Bahrain. Sa nalalapit na kompetisyon, umaasa ang mga tagasuporta ng Gilas na maipagpapatuloy ng koponan ang kanilang magandang momentum at muling maiuwi ang gintong medalya para sa Pilipinas. SUNTOK SA TAGUMPAYSUNTOK SA TAGUMPAYSUNTOK SA TAGUMPAY 4 na Kamao ng MNCHS, Bibitbitin ang Mogpog sa Provincial MeetAng tagumpay nina Dave Milambiling, Zian Nico Moldon, Martin Magante, at Vince Sahul ay nagpatunay sa bagsik at galing ng mga boksingerong Mogpogueño. Nagpakita ang apat ng pambihirang disiplina, puso, at determinasyon sa bawat round ng kompetisyon upang dominahin ang kani-kanilang mga dibisyon at iangat angkarangalan ng kanilang paaralan. Mula sa unang tunog ng kampana hanggang sa huling hatol ng mga reperi, hindi nagpaatras ang apat na mandirigma ng MNCHS. Ginamit nila ang matatalas na kumbinasyon ng mga suntok, bilis ng galaw, at madiskarteng depensa upang isa- isahing pabagsakin at talunin ang kani-kanilang mga kalaban mula sa iba't ibang paaralan sa buong distrito. Dave Milambiling – Nagpakita ng pambihirang talas sa ring at kontrol sa distansya na nag-iwan sa kanyang kalaban na walang maisagot sa kanyang mga counter- punch. Zian Nico Moldon – Umarangkada gamit ang kanyang agresibong istilo at mabibilis na kumbinasyon na tuluyang nagpahirap sa depensa ng kabilang kampo. Martin Magante – Ipinamalas ang tactical maturity at solidong footwork upang biguin ang bawat atake at dominahin ang kabuuan ng laban. Vince Sahul – Nagpakita ng determinasyon at malalakas na patama na siyang sumelyo sa kanyang panalo patungo sa gintong medalya. Ayon sa pamunuan ng koponan, hindi naging madali ang pinagdaanang preparasyonng apat. Sumailalim sila sa ilang buwang matinding ensayo—kabilang ang maagang pagtakbo, mabibigat na conditioning drills, at puspusang sparring sessions—habang pinagkakasya ang oras sa kanilang pag-aaral bilang mga estudyante. Ang lahat ng sakripisyong ito ay nagbunga nang itaas ang kanilang mga kamay bilang mga bagong kampeon ng distrito. Dahil sa kanilang dominanteng pagganap, bitbit nina Milambiling, Moldon, Magante, at Sahul ang karangalan ng buong bayan ng Mogpog sa pag- akyat nila sa mas mataas na antas ng palakasan: ang Provincial Meet. Dito ay makakaharap na nila ang mga pinakamagagaling at pinakapiling boksingero mula sa iba't ibang bayan ng lalawigan ng Marinduque. Inaasahan na lalo pang hihigpitan ng MNCHS boxing stable ang kanilang pagsasanay sa mga susunod na araw upang masiguro na mapapanatili ng apat ang kanilang momentum. Target ng koponan na makuha muli ang ginto upang makatuntong sa Southern Tagalog Regional Association (STRAA) Meet. Malaki ang tiwala ng pamunuan ng paaralan, mga guro, at mga kapwa mag-aaral na kayang-kaya ng apat na boksingero na itaas muli ang bandera ng Mogpog National Comprehensive High School sa susunod na yugto ng tunggalian.Larawan Mula sa MNCHS FB Page
COMPREHENSIANS, NAGNINGNING SA ATHLETICS; MGA ATLETA, NAG-UWI NG MGA KARANGALAN COMPREHENSIANS, NAGNINGNING SA ATHLETICS; MGA ATLETA, NAG-UWI NG MGA KARANGALAN COMPREHENSIANS, NAGNINGNING SA ATHLETICS; MGA ATLETA, NAG-UWI NG MGA KARANGALAN ANG MINAMINAMINA ANG OPISYAL NA PAHAYAGAN NG MOGPOG NATIONAL COMPREHENSIVE HIGH SCHOOLVOLUME 17 ISSUE 2SEPTEMBER 5, 2026 20 ISPORTSISPORTSISPORTSMOGPOG,MARINDUQUE,Nagpakitang-gilas ang mga atleta ng Mogpog National Comprehensive High School (MNCHS) sa ginanap na Athletics competition ng District Meet 2026 sa Marinduque State University (MarSU) Oval noong Setyembre 4, 2026, matapos makapagtala ng mga puwesto sa iba’t ibang events. Pinangunahan ni Chelsey Nagutom ang hanay ng mga Comprehensians matapos makamit ang Champion sa 100-meter Sprint – Secondary Girls, na naging isa sa mga pangunahing tagumpay ng paaralan sa kompetisyon. Samantala, namayagpag naman si Kenn Garcia, na nakakuha ng 1st Place sa 100-meter Sprint – Secondary Boys. Hindi lamang isang event ang kanyang pinagtayahan dahil nakamit din niya ang 1st Place sa 200-meter Sprint – Secondary Boys at 1st Place sa Triple Jump – Secondary Boys. Nagpakita rin ng magandang performance si Jonathan Malvar, na nagtala ng 2nd Place sa 200-meter Sprint – Secondary Boys, matapos makipagsabayan sa mga kapwa atleta sa event.Sa distance running naman, nakamit ni Princess Jhane Ola ang 2nd Place sa 800-meter Run – Secondary Girls. Muli siyang nagpakitang-gilas sa 1500-meter Run – Secondary Girls, kung saan nakamit din niya ang 2nd Place. Sa tulong at paggabay ng kanilang coaches na sina Ms. Rochelle N. Retardo at Ms. Laira Kane M. Gamuyao, naipakita ng mga atleta ang kanilang kakayahan at determinasyon sa bawat event. Ang mga nakuhang puwesto ng mga Comprehensians ay nagsilbing dagdag na karangalan para sa kanilang paaralan. Sa bawat takbo at talon, ipinakita nila ang kanilang pagsisikap at dedikasyon upang makamit ang pinakamahusay na resulta sa kompetisyon. Mula sa mabilis na sprint ni Chelsey Nagutom at Kenn Garcia, sa performance ni Jonathan Malvar, hanggang sa endurance ni Princess Jhane Ola, pinatunayan ng mga atleta ng MNCHS na ang galing, tiyaga at determinasyon ay daan tungo sa tagumpay. -Yendy NagutomMOGPOG, Marinduque – Nagliyab sa galing at indayog ang dance floor matapos magpakitang-gilas ang mga pambato ng dancesport sa katatapos lang na Mogpog District Meet Dancesport Competition na ginanap noong Setyembre 3, 2026. Matagumpay na nag-uwi ng mga tansong medalya ang dalawang pamilyar na tambalan na nagpakita ng bagsik at puso sa harap ng mga hurado at manonood, sa ilalim ng gabay ng kanilang mahusay na tagapagsanay Sa Latin American category, pinatunayan nina Vench Sayritan at Jemela Monteagudo na hindi sila basta-basta pasisiil sa mahigpit na labanan. Masasabing naging mabunga ang kanilang buwanang pagsasanay matapos nilang masungkit ang bronze medal sa tatlong magkakaibang disiplina: ang mapang-akit na Chacha, ang mabilis at masiglang Jive, at ang emosyonal na Rumba. Kahanga-hanga ang ipinamalas na chemistry, bilis ng footwork, at malatindiging posture ng dalawa na siyang bumasag sa scoring sheet ng mga hurado. Hindi rin nagpahuli ang pambato sa Modern Standard category na sina Ajay Naranjo at Lorraine Mogol. Naghari ang elegansya, tamang timing, at poise ng dalawa nang iuwi nila ang bronze medal para sa Slow Waltz at Quick Step. Swabe at tila lumulutang ang naging transition ng magkapareha sa malawak na dance floor, sapat upang talunin ang iba pang mahuhusay na delegado mula sa iba't ibang paaralan sa buong distrito ng Mogpog. Malaki naman ang pasasalamat ng mga atleta sa kanilang coach na si Ms. Leiden C. Baptista, na naging instrumento sa kanilang tagumpay. Ang walang sawang paggabay, disiplina, at estratehiyang ibinahagi ni Ms. Baptista ang nagsilbing lakas ng dalawang koponan upang malampasan ang matinding kaba at pressure sa gitna ng entablado. Ayon sa mga nanood, naging dikit ang labanan mula sa eliminations hanggang sa final round, ngunit ang determinasyon ng mga atletang Mogpogueño ang nag-angat sa kanila upang makatuntong sa podium. Ang tagumpay na ito ay patunay lamang ng lumalagong talento ng kabataan sa larangan ng dancesport sa lalawigan. Inaasahang ipagpapatuloy ng mga medalistang ito at ni Coach Baptista ang kanilang masinsinang pagsasanay upang mas mapainam pa ang kanilang mga routine para sa mga susunod pang yugto ng athletic meet sa Marinduque. HATAW AT INDAYOGHATAW AT INDAYOGHATAW AT INDAYOG MNCHS DANCESPORT TEAM HUMAKOT NG TANSO SA DISTRICT MEET 2026MOGPOG, MARINDUQUE – Buong pagmamalaking ipinagmamalaki ng Mogpog National High School (MNCHS) ang apat na mag- aaral-atleta na matagumpay na nakapasok sa darating na Provincial Meet sa larangan ng Taekwondo. Ipinamalas nila ang kanilang galing, tiyaga, at disiplina, sa naging patimpalak, na naging daan upang sila ay mapili bilang mga kinatawan ng ating paaralan. Ipinakita ni Sarah Leigh Marciano, at Marygold Lintuan ang kanilang bilis, lakas, at ta