Esei akademik ini membincangkan isu-isu utama dalam pelaksanaan konsep Pengurusan Sisa Pepejal Bersepadu (ISWM) di Malaysia. Ditulis oleh pelajar Kenney Robert Kundipau untuk kursus AG3040 di Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, tugasan ini mengkaji jurang antara dasar dan realiti di lapangan.
Dokumen ini adalah tugasan individu bertajuk 'Isu dalam Penggunaan Konsep Bersepadu dalam Pengurusan Sisa di Malaysia' bagi kursus AG3040 Pengurusan Sisa Pejal Bandar, semester 5 sesi 2026/2027. Ditulis oleh Kenney Robert Kundipau (BA24110451) di bawah penyeliaan pensyarah Mohammad Tahir Mapa, esei ini meneliti cabaran pelaksanaan konsep pengurusan sisa bersepadu di Malaysia.
Bahagian pendahuluan menjelaskan bahawa pembandaran pesat dan pertumbuhan penduduk telah meningkatkan penjanaan sisa pepejal secara besar-besaran. Konsep ISWM diperkenalkan sebagai pendekatan sistematik merangkumi pengurangan sisa, guna semula, kitar semula, rawatan dan pelupusan. Dasar seperti Akta Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 2007 (Akta 672) serta Pelan Strategik Kebangsaan Pengurusan Sisa Pepejal 2019-2030 digubal, namun jurang antara dasar dan keberkesanan sistem masih besar.
Isu pertama yang dibincangkan ialah kebergantungan tinggi terhadap tapak pelupusan. Hampir semua sisa dihantar ke tapak pelupusan yang berkapasiti hampir maksimum. Kajian Latifah et al. (2009) mendapati 43% daripada 112 tapak pelupusan beroperasi secara open dump, manakala hanya 6.3% diiktiraf sebagai tapak pelupusan sanitari tahap 4. Infrastruktur pemulihan bahan dan pemprosesan sistematik masih tidak mencukupi.
Isu kedua ialah kadar kitar semula dan pengasingan di punca yang rendah. Sasaran kitar semula 40% pada 2025 hanya mencapai 31.5%, jauh di bawah kadar negara maju yang mencecah 60%. Sebanyak 80% sisa di tapak pelupusan adalah bahan yang boleh dikitar semula. Pendekatan 3R (Reduce, Reuse, Recycle) tidak berjaya tanpa sistem pengasingan di punca dan infrastruktur kitar semula yang dibangunkan bersama.
Isu ketiga ialah kelemahan penglibatan masyarakat. Program kitar semula yang dimulakan sejak 1993 dan dilancarkan semula pada 2001 masih belum mengubah amalan pengurusan sisa secara meluas. Faktor kemudahan, kawasan penyimpanan dan kos mempengaruhi tingkah laku kitar semula, terutama di kawasan setinggan dan pedalaman. Kekurangan pendidikan awam dan kesedaran tentang kaedah pelupusan yang betul turut menyumbang kepada kadar kitar semula yang rendah.
Isu keempat ialah fragmentasi tadbir urus dan kekangan pembiayaan. Tanggungjawab pengurusan sisa terbahagi kepada beberapa agensi seperti Jabatan Alam Sekitar, Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan, serta Kementerian Kesihatan Malaysia. Pembahagian kuasa ini menjejaskan koordinasi. Kaedah pelupusan alternatif seperti insinerator memerlukan kos operasi yang besar dan kepakaran teknikal khusus. Kesimpulannya, kejayaan memerlukan pendidikan awam, penguatkuasaan konsisten, pelaburan…