The Missing piece (1)

PIECEPIECEthe missingthe missingPIECEPIECEBUCAL NATIONAL INTEGRATED SCHOOL BUCAL NATIONAL INTEGRATED SCHOOL20262026

MENSAHE NG MGA EDITOR

ILALANIN ANG AMINGILALANIN ANG AMINGILALANIN ANG AMINGKKKKOMUNIDADKOMUNIDADKOMUNIDAD Ang bayan ng Naic ay matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lalawigan sa kahabaan ng baybayin ng Manila Bay. Pinapalibutan ito ng Trece Martires City at Tanza sa silangan. Sa timog naman ng Naic matatagpuan ang Indang, at sa kanluran ay hangganan nito ang Ternate at Maragondon. Karamihan sa mga bayan sa kabundukan at ilan sa mga nasa kapatagan ay nakikipagkalakalan sa Naic dahil sa estratehikong lokasyon nito. Ang mga coordinates ng Naic ay 14°32 latitude at 120°768 longitude. Ang Naic ay 24.14 kilometro (15.00 mi) mula sa punong- lungsod ng lalawigan na Imus, at 44.30 kilometro (27.53 mi) mula sa kabisera ng bansa na Manila. Ang Naic ay isang malawak na kapatagan kung kaya’t nagsisilbi ito bilang sentro ng agrikultura sa Cavite. Ngunit, bukod sa agrikultura, maraming Naicquenos din ang pangingisda ang kabuhayan dahil ‘malapit ang bayan sa baybayin ng Manila Bay. Higit pa rito, mayroon ding mga dam dito tulad ng Madame Dam Palangue Dam, Paso de Laja Dam, at Balayungan Dam na madalas dinadayo ng mga Kabitenyong mula sa ibang parte ng Cavite upang paliguan.

Ang Naic ay nakararanas ng isang tropikal na klima ng monsoon, na kinikilala sa pagkakaroon ng malinaw na tag-ulan at tag-init. Karaniwang tumatagal ang tag-ulan mula Mayo hanggang Oktubre, na nagdadala ng malakas na pag-ulan dahil sa southwest monsoon. Ang tag-init, mula Nobyembre hanggang Abril, ay naaapektuhan ng northeast monsoon at may mas banayad na temperatura at mas kaunting pag-ulan. Ang dami ng ulan ay nag-iiba-iba nang malaki sa buong taon, kung saan ang pinakamalakas na pag-ulan ay nangyayari sa panahon ng tag-ulan. Ang temperatura ay nananatiling medyo pare-pareho sa buong taon, na may karaniwang araw-araw na temperatura na humigit-kumulang 27°C (81°F). Ang pinakamainit na mga buwan ay Abril at Mayo, kung kailan ang temperatura ay maaaring umabot hanggang 35°C (95°F). Ang mga pinakamalamig na buwan ay Disyembre at Enero, kung kailan ang temperatura ay maaaring bumaba sa 20°C (68°F). Mayaman sa iba't ibang likas na yaman ang Naic tulad ng lupa, tubig, at yamang mineral na nagbibigay-buhay at kabuhayan sa mga naninirahan dito. Ang lupain sa Naic ay mataba at angkop sa agrikultura, kaya nakapagbibigay ng kabuhayan sa paggawa ng palay, gulay, at iba pang pananim. Ang Naic din ay matatagpuan malapit sa Manila Bay kaya ito ay mayaman sa yamang dagat. Kabilang dito ang pangingisda sa baybayin, ilog, at sapa, na nagbibigay ng hanapbuhay sa mga mangingisda at mga komunidad sa paligid.Ang Naic ay matatagpuan malapit sa baybayin ng Manila Bay at mayAng Naic ay matatagpuan malapit sa baybayin ng Manila Bay at may malalawak na kapatagan. Noong unang panahon, naging angkop ito samalalawak na kapatagan. Noong unang panahon, naging angkop ito sa pagsasaka, lalo na ng palay, mais, at iba pang pananim. Dahil sa lokasyon nito,pagsasaka, lalo na ng palay, mais, at iba pang pananim. Dahil sa lokasyon nito, naging madali rin ang pangingisda at kalakalan sa mga karatig-bayan.naging madali rin ang pangingisda at kalakalan sa mga karatig-bayan. Sa kasalukuyan, patuloy na nakatutulong ang heograpiya ng Naic sa pag-Sa kasalukuyan, patuloy na nakatutulong ang heograpiya ng Naic sa pag- unlad ng ekonomiya. Ang mga pangunahing kalsada at pagiging malapit nitounlad ng ekonomiya. Ang mga pangunahing kalsada at pagiging malapit nito sa Metro Manila at iba pang bahagi ng Cavite ay nagbigay-daan sa pagdamisa Metro Manila at iba pang bahagi ng Cavite ay nagbigay-daan sa pagdami ng mga negosyo, pabahay, paaralan, at iba pang imprastraktura. Nakatutulongng mga negosyo, pabahay, paaralan, at iba pang imprastraktura. Nakatutulong din ang likas na yaman at mga tanawin sa turismo at kabuhayan ng mgadin ang likas na yaman at mga tanawin sa turismo at kabuhayan ng mga residente.residente. Sa kabuuan, ang heograpiya ng Naic ang naging pundasyon ng pag-unladSa kabuuan, ang heograpiya ng Naic ang naging pundasyon ng pag-unlad nito—mula sa pagiging sentro ng agrikultura at pangingisda noon hanggangnito—mula sa pagiging sentro ng agrikultura at pangingisda noon hanggang sa pagiging isang lumalagong bayan na may masiglang ekonomiya atsa pagiging isang lumalagong bayan na may masiglang ekonomiya at komunidad sa kasalukuyan.komunidad sa kasalukuyan. Ang Naic ay matatagpuan malapit sa baybayin ng Manila Bay at may malalawak na kapatagan. Noong unang panahon, naging angkop ito sa pagsasaka, lalo na ng palay, mais, at iba pang pananim. Dahil sa lokasyon nito, naging madali rin ang pangingisda at kalakalan sa mga karatig-bayan. Sa kasalukuyan, patuloy na nakatutulong ang heograpiya ng Naic sa pag- unlad ng ekonomiya. Ang mga pangunahing kalsada at pagiging malapit nito sa Metro Manila at iba pang bahagi ng Cavite ay nagbigay-daan sa pagdami ng mga negosyo, pabahay, paaralan, at iba pang imprastraktura. Nakatutulong din ang likas na yaman at mga tanawin sa turismo at kabuhayan ng mga residente. Sa kabuuan, ang heograpiya ng Naic ang naging pundasyon ng pag-unlad nito—mula sa pagiging sentro ng agrikultura at pangingisda noon hanggang sa pagiging isang lumalagong bayan na may masiglang ekonomiya at komunidad sa kasalukuyan.

Kasaysayanng Aming PamayananAng Libu-libong taon na ang nakalipas, ang Naic ay bahagi ng matayog na Bundok Taal. Ang Naic ay nasa kanlurang dalisdis ng bulkan hanggang sa ito ay pumutok sa loob na nagdulot ng paglubog ng tuktok nito sa kasalukuyang kalagayan. Nang matuklasan ng mga Heswita ang Maragondon noong 1627, ang kabuuang sukat ng lupa nito ay sumasaklaw sa buong Naic, Ternate, at Magallanes. (Vance; Saulo and de Ocampo, 1990; Medina, 1992) Noong 1758, itinatag ng mga Heswita ang isang komunidad sa kanlurang pampang ng ilog (ngayon ay Brgy. Muzon) at ginawa itong isang 'sitio' na nasa ilalim pa rin ng Maragondon. (Vance; Jose, 1996; Medina, 1992) Noong 1791, ang komunidad ay tuluyang itinatag bilang isang bayan na ang Poblacion ay nanatili sa kanlurang pampang. Ang bayan ay pinangalanang Naic mula sa lumang salitang 'Cañayic' na nangangahulugang 'bayan na magkalapit' o 'ang kabilang panig' (Medina, 1992), habang pinaninindigan ni Alfredo B. Saulo na ang Naic ay isang mataas na antas na salitang Tagalog na nangangahulugang 'subdibisyon' o 'kanayunan'.

Sa Malaysia rin, ang Naic ay nangangahulugang "overboard" na nagpapatunay lamang na ang mga termino na ginamit ay tumutukoy sa katotohanan na ang Naic ay bahagi lamang ng mas lumang bayan ng Maragondon at hindi mula sa tunog ng pag-iyak ng mga baboy (na-igik). Higit pa rito, dahil sa lapit ng Naic sa Poblacion ng Maragondon, inilipat ng Naic ang sentro nito noong 1798 sa silangang pampang ng ilog (ang kasalukuyang Poblacion) (Medina, 1992). Gayundin sa panahong ito, ang bayan ay isang umuunlad na pamayanan ng pangingisda at pagsasaka (Villanueva, 1982). Sa kabilang banda, ang simbahan mula pa noong 1797 ay nasa ilalim ng sekular na klero na karamihan ay mga Pilipino (Jose, 1997; Medina, 1992). Sa pagpapatupad ng "Royal Audiencia" noong 1849, ang simbahan ay inilipat sa hacienda ng mga Dominikano sa Naic noong 1830 at nang matuklasan na ang lupa sa Naic ay mataba, itinayo nila ang Casa Hacienda de Naic (ang kasalukuyang Paaralang Elementarya ng Naic) bilang gusali ng administrasyon para sa tagapangasiwa ng malalawak na lupain ng prayle sa Naic (Jose, 1996).