Биhиги 11 кылааспыт... Аммосова Катя Аргунова Нарыйа Бурнашева Маша Васильев Гоша Васильева Паша Готовцев Толя Егоров Савва Жирков Степа Заболоцкая Лена Заболоцкий Афоня Заровняева Маша Колодезникова Таня Матвеев Андрей Матвеев Ганя Матвеев Петя Неустроева Сахаяна Никонов Кеша Новгородова Сардаана Охлопкова Дуня Охлопкова Катя Пестряков Алеша Семенов Петя Софронова Лина Старостина Мира Сыроватский Вася Ховров Коля
Турантаева Любовь Тимофеевна, кылаас салайааччыта Почётный работник общего образования РФ Отличник образования РСЯ почетная медаль "За доблестный труд" Знак "Династия педагогов РСЯ" Знак "За вклад в развитие образования Усть-Алданского улуса" Почётный гражданин Баягантайского наслега Почётный ветеран Тандинской СОШ Мин бастакы выпуһум 1991 сыллаахха 26 оҕо (13 уол, 13 кыыс) оскуоланы бүтэрэн олох киэҥ аартыгар үктэммиттэрэ. Кинилэр истэригэр Тиит-Арыыттан, Бээрийэттэн, Түүлээхтэн 13 оҕо интернакка олорон үөрэммиттэрэ. Билигин бары үрдүк уонна орто анал үөрэҕи ылан республика улуустарынан тарҕанан уонна Дьокуускай куоракка үлэлии-хамсыы, айа-тута сылдьаллар. Аныгы үйэ сиэринэн, төһө да тэйиччи олордоллор, сибээстэрин быспаттар, билсэ, кэпсэтэ тураллар, түгэн көһүннэр эрэ көрсөллэр. Кинилэр истэригэр бааллар: нэһилиэк, тэрилтэ салайааччылара, индивидуальнай предпринимателлэр, педагогтар, медиктэр, финансистар, журналистар, суоппардар, приставтар, ветеринардар, слесардар, культура, оҕо тэрилтэтин үлэһиттэрэ. Спордунан утумнаахтык дьарыктаналлар, чөл олоҕу тутуһаллар, пропагандалыыллар. Бары олоххо миэстэлэрин булан, оҕо-уруу төрөтөн, билигин номнуо эһээ, эбээ буолан сиэннэрин көрсөллөр, иитиһэллэр. Оскуолатааҕы сылларын, оҕо саастарын наһаа күндүтүк санныыллар, бэйэ-бэйэлэригэр ким тугу кыайарынан, сатыырынан мэлдьи көмөлөсүһэллэр, өйөһөллөр, бырааһынньыктарга, бэлиэ түгэннэргэ ыҥырсан ыалдьыттаһаллар, айылҕаҕа сылдьаллар, оҕо саастарын санаан мэниктээн дуоһуйа сынньаналлар. 1985 сыллаахха Иркутскайдааҕы государственнай педагогическай Хо Ши Мин аатынан омук тылын институтун бүтэрэн, 1986 сыллаахха дойдубар, үөрэммит, иитиллибит кыһабар, англия тылын учууталынан ананан үлэлии кэлбитим. 6-тыс кылааска кылаас салайааччытынан анаммытым. Кылааспар 14 үөрэнээчи баара, онтон 9-һа уол уонна 5-һэ кыыс этэ. Оҕолорбун кытта тута уопсай тыл булан үлэлээн киирэн барбытым. Кылааспар элбэх туйгун уонна үчүгэй үөрэнээччилэрдээх этим. Ол курдук, Заболоцкая Лена, Охлопкова Дуня, Софронова Лина, Старостина Мира, Колодезникова Таня, Егоров Петя, Егоров Савва, Готовцев Толя, Матвеев Петя, Ховров Коля, Заболоцкай Афоня үөрэхтэригэр өрүү инники сылдьаллара. Егоров Петя үчүгэйдик ыллыыра, Охлопкова Дуня хоһоон ааҕыытыгар үчүгэйэ, концертарга ыытааччы буолара, Васильев Гоша хаартыскаҕа түһэриинэн дьарыктанара, кэлин гитараҕа оонньуур буолбута. Никонов Кеша аттары интэриэһиргиирэ, үөрэх кэнниттэн конюшняҕа аттарыгар ыксыыра. Заболоцкая Лена, Готовцев Толя, Ховров Коля үчүгэйдик уруһуйдууллара, истиэнэ хаһыаттарын, конкурска уруһуйдары кинилэр оҥороллоро. Софронова Лина солбуллубат комсорг буолара, Колодезникова Танялыын үҥкүүһүттэр этэ. Готовцев Толя эмиэ үчүгэйдик үҥкүүлүүрэ, Матвеев Ганя сценкаҕа оонньуура. Пионерскай этэрээппит хорсун пионер Сима Сергеев аатын сүгэрэ. Охлопкова Дуня – председатель, Васильев Гоша – горнист, Колодезникова Таня уонна Заболоцкая Лена – барабанщиктар, Готовцев Толя – знаменосец этилэр. Наһаа түмсүүлээх, кыайыыга дьулуурдаах кылаас этибит. Саҥа Дьыл аайы кылааһынан хаһыат таһаарыытыгар, кылаас киэргэтиитигэр, учугэй маскараднай көстүүмҥэ, остуоруйа туруорааһыныгар курэхтэргэ мэлдьи кыайан, миэстэлэһэн үөрүү-көтүү буолара. Олунньу 23 кунугэр, оччоттон баччаҕа диэри ыытыллар хаамыы уонна ырыа күрэҕэр, 6 кылааска 1
миэстэни ылбыппыт, Егоров Петя «Лучший командир взвода» буолбута. 7 кылааска урукку комсомольскай таҥаһынан комбинезон тиктэрэн, өссө күүскэ бэлэмнэнэн эмиэ 1 миэстэ буолары ситиспиппит. Бу сырыыга Егоров Савва «Лучший командир взвода» ааты ылбыта. Сыллата оскуолаҕа ыытыллар туризмҥа, «Зарница» военнай-спортивнай оонньууга күүстээх буолан, 1988 сыллаахха Колодезникова Таня, Заболоцкая Лена, Охлопкова Дуня, Находкина Аня (6 кыл.), Готовцев Толя, Матвеев Петя, Егоров Савва, Заболоцкай Афоня (сал. Егорова В.Н., Тарскай Н.Н.) улууска бастаан, Комсомол 70 сылыгар аналлаах республикатааҕы эдэр туристар слеттарыгар Уус-Алдан улууһун аатыттан ситиһиилээхтик кыттан, кыайан-хотон, бириис бөҕө хомуйан, үөрэн-көтөн кэлбиттэрэ. Саас аайы оттук мас бэлэмигэр 2-3 күннээх улахан субуотунньук буолара. Алын сүһүөх кылаас оҕолоруттан ураты үөрэнээччи, учуутал барыта кыттара. Кылаастарынан саһаан туруоруутугар нуорма бэриллэрэ. Ону толороору тиритии-хорутуу буоларбыт. 6-7 кылаастарга кыргыттар илии эрбиитинэн эрбиирбит, уолаттар хайыталлар этэ. Оччолорго кыра оҕолор кыахтара да кыра буолаахтаатаҕа, убайдарбыт, аҕаларбыт көмөлөрө улахан буолара. Кэлин улаатан хас да «Дружба» эрбиилэнэн нуормабытын начаас толорор буолбуппут. 1986 сыллаахха оскуолабытыгар тустуу филиала аһыллыбыта. Тренеринэн эдэр тренер Охлопков Илья Васильевич ананан кэлэн үлэтин саҕалаабыта. Уолаттарым үксүлэрэ - Заболоцкай Афоня, Егоров Савва, Никонов Кеша, Васильев Гоша, Матвеев Ганя, Матвеев Петя, Ховров Коля тустуунан дьарыктанан киирэн барбыттара. Улууска, республикаҕа күрэхтэһиилэргэ кытталлара, ситиһиилэнэллэрэ. Хас да сыл сөбүлээн дьарыктаммыттара, сорохтор бырахпыттара. Афонялаах Савва элбэхтэ сбордарга сылдьаллара, республика тас өттүгэр турнирдарга кытталлара, миэстэлэһэллэрэ. 6 кылааһы бүтэрэн баран Егоров Петя Мүрүгэ үөрэнэ барбыта. 6-8 кылаастарга Гоголев Илья, 7-8 кылаастарга Прокопьева Лана, 8 кылааска Готовцева Ньургуйаана үөрэммиттэрэ. Ланалаах Ньургуйаана эмиэ үчүгэйдик үөрэнэр кыһамньылаах үөрэнээччилэр этэ. Улууска ыытыллар предметнэй олимпиадаларга эмиэ кытталлара. 10 кылааска үөрэнэ сылдьан Заболоцкая Лена улуустааҕы омук тылын олимпиадатыгар перевод диэн көрүҥҥэ бастаабыта. 1989 сыллаахха 10 кылааска Тиит-Арыы, Бээрийэ, Түүлээх ситэтэ суох орто оскуолаларын бүтэрбит 16 выпускник үөрэнэ кэлбитэ. Оҕо элбэх буолан кылааһы «А» уонна «Б» диэн икки кылааска араарбыттара. 10А кылааһы Заболоцкая Галина Ивановна салайбыта. Кэлбит оҕолор интернакка олорон үөрэнэллэрэ, араас тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кытталлара. 10 кылаас кэннэ хас да үөрэнээччи уурайан барбыта, кылааһы төттөрү холбообуттара. Онон биир улахан кыахтаах кылаас коллектива үөскээбитэ. Спорт араас көруҥнэригэр күүстээх кылаас этибит. Хайыһарга, сүүрүүгэ Саха Республикатын физическэй культуратын үтүөлээх үлэһитэ, марафонец Заболоцкай Анатолий Михайлович дьарыктыыра. Манна Охлопкова Дуня, Заболоцкая Лена, Колодезникова Таня, Готовцев Толя, Матвеев Петя, Матвеев Андрей сөбүлээн дьарыктаналлара. Шашка, шахмат өттүгэр оскуолаҕа эмиэ иннибитин биэрбэт этибит. Колодезникова Таня, Готовцев Толя, Ховров Коля үчүгэйдик оонньууллара. Танялаах Толя өссө остуол тенниһигэр үчүгэйдэр этэ. Оччолорго волейбол буолбакка баскетбол оонньуу ордук тарҕаммыт кэмэ этэ. Егоров Савва, Семенов Петя, Готовцев Толя, Сыроватскай Вася, Жирков Стёпа, Матвеев Петя, Матвеев Андрей, Заровняева Маша, Новгородова Сардана, Колодезникова Таня, Охлопкова Дуня, Заболоцкая Лена, Бурнашёва Маша баскетбол секциятыгар дьарыктаналлара, оскуолаларын чиэһин элбэх күрэхтэргэ көмүскээбиттэрэ. Тустуунан Заболоцкай Афоня, Егоров Савва, Жирков Стёпа дьарыктаммыттара. Оскуолабыт директора М.С.Бурнашёв улахан кылаас уолаттарын гиря спордугар эрчийэрэ. Онно Матвеев Андрей, Ховров Коля сылдьаллара. Билигин даҕаны нэһилиэктэрин чиэһин көмүскээн Готовцев Анатолий, Егоров Савва, Семёнова Татьяна, Бочкарева Мария, Новгородова Сардана ветераннарга элбэхтэ күрэхтэһэллэр. 1991 сыллаахха оскуоланы 26 выпускник ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. 2 спорт маастардаахпытынан киэн туттабыт – Заболоцкай Афанасий Иванович, көҥүл тустууга Аан дойду кылаастаах маастар, Готовцев Анатолий Васильевич, наартаны ойууга спорт маастара. Бары араас идэлээх үлэһит буолан, дьиэ-уот тэринэн, оҕо-уруу төрөтөн, сиэннэнэн, эбээ-эһээ
дэтэн этэҥҥэ олороллоруттан, ситиһиилээх үлэлэринэн, идэлэригэр бэриниилэринэн Россия, Республика наҕараадаларынан, грамоталарынан, махтал суруктарынан бэлиэтэнэллэриттэн үөрэбин, астынабын. Көҥүл тустууга Норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара Заболоцкай Афанасий Иванович оскуола оҕолоругар көҥүл тустууга бастаан улуус иһигэр, онтон республикаҕа турнир ыытар. Бу тэрээһини кылаас оҕото барыта өйүүр. Быйыл турнир XXII-с төгүлүн, буоларын курдук, үрдүк таһымҥа ыытылынна. Республика бары улуустарыттан кыттааччы ахсаана сылын аайы эбиллэн иһэр. Кырачаан бөҕөстөр мэтээл, хайҕал сурук, араас үчүгэй бириис тутан үөрэн-көтөн, спортка интэриэстэрэ өссө улаатар. Бииргэ үөрэммит табаарыстара Васильева Паша соһумардык олохтон туораабытыгар биэс оҕо тулаайах хаалбыта. Сыл аайы Саҥа Дьыл бырааһынньыгар үс кыра оҕолоругар бэлэх оҥороллоро үтүө үгэскэ кубулуйда. Бу курдук куруутун бары бииргэ өйөһө-өйдөһө сылдьыаҕыҥ, бэйэ-бэйэбитин ситэрсэн, толорсон биэриэҕиҥ, сибээспит быстыбатын. Кундутук саныыр бастакы выпуһум оҕолорун төрөөбүт оскуолаҕытын бүтэрэн олох киэҥ аартыгар үктэммиккит 35 сыла туолбутунан ис сүрэхпиттэн истиҥник эҕэрдэлиибин. Баҕарабын хас биирдиигит тус олоҕор, дьиэ кэргэнигэр үүнэр күн саҥаттан саҥаны саҕыахтын, сонунтан-сонуну тосхойуохтун. Баҕарабын хас сарсыардаҕыт ураты кэрэ буолуохтун, хас киэһэҕит барыта өйгө-санааҕа хаалыахтын, дойдугут мүөттээх салгына, үрдүк мэҥэ халлаана, аламай маҥан күнэ санааҕытын минньиттин, үйэҕитин уһаттын. Баҕарабын кыайыы-хотуу кынаттаныҥ, уйгу-быйаҥ олохтонуҥ, оҕоҕут-сиэҥҥит уостубат таптала, бар дьоҥҥут ахсаабат махтала сүрэххитин үөртүн, сүргэҕитин көтөхтүн. Кылаас салайааччыта, омук тылын учуутала Турантаева Любовь Тимофеевна От ыйа, 2026 сыл.