View SỔ TAY CHĂM SÓC SỨC KHỎE TINH THẦN TÂN SINH VIÊN VHU flipbook.
TRUNG TÂM CHĂM SÓC NGƯỜI HỌC BỘ PHẬN THAM VẤN TÂM LÝSỔ TAYSỔ TAYSỔ TAY CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TINH THẦNCHĂM SÓC SỨC KHOẺ TINH THẦNCHĂM SÓC SỨC KHOẺ TINH THẦN --- CHO TÂN SINH VIÊN VHU ---
LỜI MỞ ĐẦU Những tháng đầu khi là tân sinh viên, bạn cảm thấy thế nào? Nhiều bạn trải qua những cảm xúc hào hứng, vui vẻ, tò mò khám phá những trải nghiệm mới tại giảng đường hoặc thành phố Hồ Chí Minh nhộn nhịp. Nhưng chắc rằng cũng có những bạn vẫn chưa thích nghi với việc học, môi trường hay làm quen bạn mới. Tuy vậy, khó khĕn luôn đi kèm với cơ hội để thấu hiểu và phát triển bản thân hơn. Những thử thách ở trường Đại học có thể giúp bạn gia tĕng khả nĕng ứng phó cĕng thẳng, rèn luyện kỹ nĕng mềm cũng như có nhiều mối quan hệ bạn bè. Thực tế, việc học đại học là một trải nghiệm mang lại nhiều sự thay đổi, và thay đổi thường đi kèm với sự cĕng thẳng. Việc học đại học đòi hỏi bạn phải năng động hơn trong học tập, mở rộng các mối quan hệ xã hội và khả nĕng tự quản lý cuộc sống, tài chính của mình. Học đại học cũng đồng nghĩa với việc nhiều bạn phải xa gia đình, bạn bè và bắt đầu thiết lập các mối quan hệ mới. Từ đó, Bộ phận Tham vấn tâm lý đã thiết kế sổ tay dành cho tân sinh viên với mục tiêu mô tả những khó khăn bạn sẽ đối mặt ở nhiều khía cạnh khi là sinh viên; đồng thời có những gợi ý, hỗ trợ để bạn có thể học tập và phát triển từ những thử thách đó.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SỔ TAY Mình nên đọc sổ tay này từ đâu? Có nên đọc hết cả sổ tay này không? Mình nên đọc sổ tay vào thời điểm nào? THỜI ĚIỂM ĚỌC Bạn có thể đọc sổ tay bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu, chỉ cần có thiết bị điện tử kết nối Internet. TƯƠNG TÁC CHECKLIST Chụp ảnh màn hình hoặc ghi ra sổ tay cá nhân để theo dõi tiến độ thực hiện. CÁCH THỨC ĚỌC + Ěọc từ đầu đến cuối: Nếu bạn muốn tìm hiểu tổng quan về các thử thách tân sinh viên thường gặp và cách giải quyết. + Ěọc theo chủ đề: Nếu bạn đang gặp khó khăn cụ thể, ví dụ như lo lắng về việc thích nghi với môi trường học tập mới, hãy đến thẳng mục "Môi trường học tập mới" để tìm hiểu các Tips học tập hiệu quả tại trường Đại học. Để sử dụng sổ tay hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số gợi ý sau:
TRƯỚC KHI BẮT ĐẦU Trước khi bắt đầu chặn hành trình với quyển sổ tay này, bạn hãy dành chút thời gian suy nghĩ về những điều bạn muốn đạt được khi đọc nó. Khi hiểu rõ mục đich của bản thân , bạn sẽ dễ dàng tập trung vào quá trình đọc để tìm được câu trả lời cho bản thân. Mục tiêu 1 : Mục tiêu 2 Mục tiêu 3
MỤC LỤCMỤC LỤCMỤC LỤC Môi trườngMôi trường học tập mớihọc tập mới Môi trường học tập mới Môi trườngMôi trường sống mớisống mới Môi trường sống mới Mối quan hệMối quan hệ xã hộixã hội Mối quan hệ xã hội Hình ảnhHình ảnh bản thânbản thân Hình ảnh bản thân Kỹ năngKỹ năng quản lý Stressquản lý Stress Kỹ năng quản lý Stress Tìm kiếmTìm kiếm sự hỗ trợsự hỗ trợ Tìm kiếm sự hỗ trợ
trạm 1
Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI Hãy cùng Bộ phận Tham vấn tâm lý khám phá những thử thách tân sinh viên sẽ gặp tại môi trường Đại học và cách để vượt qua nhé. Bạn đang lo lắng khi thuyết trình trước đám đông? Bạn bè xung quanh trông thật xịn xò và năng động? Bạn có đang choáng ngợp với việc học tại trường? Bạn chật vật trong việc làm việc nhóm? 1
Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI 1.Áp lực học tập PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP MỚI: Sự thay đổi từ học tập thụ động sang chủ động có thể khiến bạn bối rối, khó thích nghi. Thay vì chỉ nghe thầy cô giảng dạy kiến thức như ở phổ thông, bạn được khuyến khích việc tự học thông qua việc nghiên cứu, học hỏi, đọc tài liệu, hệ thống kiến thức cho riêng mình. LÀM VIỆC NHÓM: Tân sinh viên cần có kỹ năng làm việc nhóm vì đa số các hoạt động sẽ xoay quanh việc thuyết trình, thảo luận nhóm,… Việc thiếu kỹ năng giao tiếp, hợp tác có thể dẫn đến xung đột trong nhóm và ảnh hưởng đến quá trình học tập của bạn. THUYẾT TRÌNH: Với môi trường đại học, hầu hết các môn sẽ yêu cầu sinh viên thuyết trình. Nhiều sinh viên gặp khó khăn vì ngại đám đông, ít nói, hay chưa có kỹ nĕng thuyết trình. QUẢN LÝ THỜI GIAN: Bạn sẽ phải tự chủ hoàn toàn trong việc sắp xếp thời gian, ưu tiên để học tập bên cạnh những hoạt động xã hội, công việc làm thêm khi học Đại học. Nhiều bạn không có kỹ năng này sẽ dẫn đến việc mất cân bằng, ảnh hưởng đến việc học hay kết quả học tập. 2 KHỐI LƯỢNG KIẾN THỨC LỚN: Ở Đại học, bạn sẽ tiếp thu một lượng kiến thức từ các môn học cơ sở, chuyên ngành, nhiều tài liệu... Bạn có thể cảm thấy choáng ngợp với lượng tài liệu khổng lồ, không biết học từ đâu và nên học như thế nào.
Tip số 1: Học tập chủ động: Tìm kiếm kiến thức từ nhiều nguồn: ngoài kiến thức từ giảng viên, hãy chủ động tìm kiếm thông tin từ sách, bài báo, video, tài liệu online… Tham gia thảo luận: Đừng ngại đặt câu hỏi trong lớp học hoặc tham gia thảo luận để làm rõ những khái niệm. Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI 5 TIPS ĚỂ VƯỢT QUA ÁP LỰC HỌC TẬP Ghi chú hiệu quả: thử áp dụng phương pháp ghi chú Cornell hoặc Mind mapping để ghi nhớ kiến thức một cách khoa học. Tip số 2: Quản lý thời gian hiệu quả: Lập kế hoạch học tập: Bạn có thể tham khảo mô hình Eisenhower để xác định mức độ ưu tiên, hoặc đơn giản là viết xuống 3 điều quan trọng bạn cần làm trong tuần, trong ngày, trong tháng. Sử dụng công cụ hỗ trợ: dùng ứng dụng như Google Calendar, Notion… hoặc sổ tay để theo dõi các công việc và thời gian học tập. Học cách nói không: nhắc nhở bản thân bạn có thể nói “không” với người khác khi bạn không thoải mái hay có những ưu tiên khác như học tập, nghỉ ngơi… điều đó sẽ giúp bạn đỡ choáng ngợp khi thích nghi với môi trường mới, giảm bớt căng thẳng. 3
5 TIPS ĚỂ VƯỢT QUA ÁP LỰC HỌC TẬP Tip số 4: Tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết: Giảng viên: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc hiểu bài giảng, bạn có thể trao đổi với giảng viên để được giải thích rõ hơn. Cố vấn học tập: Nếu bạn chưa rõ định hướng nghề nghiệp, lộ trình học tập, bạn có thể trao đổi với cố vấn học tập để được tư vấn phù hợp. Bạn bè: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc học một môn học, bạn có thể trao đổi với bạn bè để cùng nhau tìm hiểu và hỗ trợ lẫn nhau. Gia đình: Nếu bạn cảm thấy áp lực trong học tập, bạn có thể chia sẻ với gia đình để được động viên, khích lệ Tip số 3: Kỹ nĕng làm việc nhóm: Lắng nghe người khác: Trong các hoạt động nhóm, hãy chủ động lắng nghe ý kiến của người khác và cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất. Trình bày ý kiến: khi làm việc nhóm, bạn trình bày ý tưởng rõ ràng, thuyết phục. Bạn có thể sử dụng phương pháp PREP (Point of view: ý chính, reason: lí do, example: ví dụ, point of view: khẳng định lại ý chính) để trình bày quan điểm của bản thân. 4 Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI
5 TIPS ĚỂ VƯỢT QUA ÁP LỰC HỌC TẬP Tìm kiếm phản hồi: sau mỗi lần thực hành, hãy dành thời gian để nhận phản hồi từ những người xung quanh. Họ có thể giúp bạn nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của mình và đưa ra những lời khuyên hữu ích để bạn cải thiện. Kiên trì: rèn luyện kỹ năng thuyết trình là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực. Đừng nản lòng nếu bạn không thấy kết quả ngay lập tức. Tiếp tục thực hành và bạn sẽ thấy mình tiến bộ từng ngày. 5 Tìm hiểu về kỹ nĕng thuyết trình: dành thời gian để tìm hiểu về các vấn đề như cấu trúc bài thuyết trình, ngôn ngữ cơ thể, các vật dụng cần thiết trong thuyết trình để có sự chuẩn bị tốt nhất trước khi nói trước đám đông. Bắt đầu từ những điều nhỏ bé: bạn không cần phải ngay lập tức đứng trước nhiều người để luyện tập. Hãy bắt đầu bằng việc chia sẻ ý tưởng của mình với một nhóm nhỏ bạn bè, hoặc thậm chí là tự nói chuyện trước gương. Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI
2. Áp lực đồng trang lứa Nếu trải qua cảm giác này, có thể bạn gặp ÁP LỰC ĚỒNG TRANG LỨA Bạn đang lo lắng khi thấy bạn bè tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa? Bạn cô đơn khi họ kết được nhiều bạn mới? Bạn áp lực khi họ đạt được học bổng này, chứng nhận kia? Đây là cảm giác tự ti khi bạn thấy mình thua kém hơn mọi người xung quanh. Dần dần về sau, bạn có thể dần mất đi niềm tin vào nĕng lực bản thân hay thu mình lại trước các mối quan hệ xã hội. Áp lực đồng trang lứa tuy căng thẳng nhưng thực tế, nó cũng là cơ hội để bạn khám phá và thấu hiểu chính mình 6 Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI
TIPS VƯỢT QUA ÁP LỰC ĚỒNG TRANG LỨA Tip số 1: Trân trọng chính mình: Điều này được thể hiện qua việc bạn chăm sóc bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần. Dành thời gian cho những sở thích, tập thể dục, ăn uống lành mạnh, thư giãn hay trò chuyện, chia sẻ với bạn bè, người thân. Tips số 4: Hiểu rõ giới hạn của bản thân: Thay vì so sánh mình với những người xung quanh, bạn hãy xác định điểm mạnh và điểm yếu của bản thân để biết điều mình cần phát huy hay cải thiện , từ đó biến điểm yếu thành cơ hội để học hỏi, phát triển. Mỗi người đều có con đường phát triển riêng. Ví dụ bạn bè của bạn có thể thích học tập, nghiên cứu, trong khi bạn lại thích hoạt động xã hội, tham gia các câu lạc bộ. Điều quan trọng là bạn hãy tìm kiếm con đường phù hợp với bản thân mình. Tip số 2: Hiểu rằng mỗi người đều có lựa chọn riêng: Tips số 3: Ěặt ra mục tiêu cụ thể: Áp lực có thể đến từ việc bạn chưa chuẩn bị tinh thần, lập kế hoạch học tập. Tự đặt ra những câu hỏi như: Ěiều gì bạn muốn đạt được nhất trong 4 nĕm? Bạn muốn trở thành người như thế nào? Khi đó, bạn sẽ chuyên tâm với những mục tiêu và định hướng của bản thân, giảm sự lo lắng hay so sánh với của người khác. 7 Trạm 1: MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP MỚI
Liên hệ với Bộ Tham vấn Tâm lý VHU nếu bạn cần hỗ trợ về Môi trường học tập mới nhé!
Chương 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI trạm 2
Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI Bạn đã quen với nhịp sống ở thành phố và tự lập chưa? Học Đại học đồng nghĩa với việc bạn phải xa gia đình, dần trở thành một người trưởng thành độc lập. Điều này khiến bạn phải học cách tự lập trong sinh hoạt, tài chính cũng như thích nghi với việc sống cùng bạn bè chung phòng. Hãy cùng Bộ phận Tham vấn tâm lý tìm hiểu những thách thức khi thích nghi môi trường sống mới và cùng nhau đi từng bước đầu trong hành trình phát triển bản thân bạn nhé. 8
1.Điều kiện sống Bạn cùng phòng Cuộc sống sinh viên thường gắn liền với việc ở ghép cùng bạn. Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn kết bạn, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau. Tuy nhiên, mỗi người đều có lối sống, thói quen và quan điểm riêng, dẫn đến những khác biệt trong kǶ vọng và cách sinh hoạt. Đường đi Thông thường các sinh viên sẽ học tại 2-3 cơ sở khác nhau của trường. Việc chưa quen thuộc đường xá, kẹt xe, tra cứu tuyến xe buýt… là một khó khăn không thể không đề cập đối với tân sinh viên. Một số khó khăn về mặt sức khỏe có thể ảnh hưởng đến việc học tập mà tân sinh viên cần lưu ý như: Cĕng thẳng, lo lắng: Việc di chuyển trong không gian đông đúc, kẹt xe, thời tiết nắng nóng hoặc mưa có thể khiến bạn cảm thấy căng thẳng, lo lắng. Mệt mỏi, kiệt sức: Khi phải di chuyển bằng xe buýt, xe máy trong thời gian dài có thể khiến bạn tiêu tốn nhiều năng lượng. 9 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
3 TIPS GIẢM KHÓ KHĔN ĚƯỜNG ĚI Tip số 2: Chuẩn bị tinh thần cho những tình huống: Những tình huống như kẹt xe, lạc đường, thời tiết xấu,...là điều khó tránh. Việc biết trước được khó khăn có thể giúp bạn giảm sự cĕng thẳng khi nó xảy ra và chuẩn bị trước các hướng xử lý phù hợp. Tip số 1: Dành thời gian để làm quen: Dành thời gian để dạo quanh các cơ sở, tìm hiểu các tuyến đường tránh kẹt xe hoặc khung thời gian ít lưu lượng giao thông. Khi đến nơi, dành thời gian để thư giãn, nghỉ ngơi, giúp bạn phục hồi tinh thần và nĕng lượng. Ví dụ: bạn có thể uống nước, hít thở sâu hoặc đi dạo một chút. Tip số 3: Tìm cách thư giãn: 10 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
3 TIPS KHI SỐNG VỚI BẠN CÙNG PHÒNG Tip số 1: Những kǶ vọng khi ở chung: Thời gian biểu: Cả hai nên thống nhất về giờ giấc sinh hoạt, thời gian học tập, thời gian nghỉ ngơi để tránh ảnh hưởng đến nhau. Giới hạn trở về phòng: Cả hai nên thống nhất về giờ giới hạn trở về phòng để đảm bảo sự riêng tư và yên tĩnh cho người còn lại. Không gian riêng: Cần tôn trọng không gian riêng tư, tránh sử dụng đồ của người khác nếu chưa xin phép. Tip số 2: Hiểu rằng mỗi người đều có lựa chọn riêng: Ěiều được làm: những điều cả hai có thể làm cùng nhau. Ví dụ: cùng nhau nấu ăn, cùng nhau giặt đồ,.. Ěiều hạn chế: những điều đối phương hạn chế làm. Ví dụ: không làm ồn sau 22h00, không sử dụng đồ đạc của người khác mà chưa xin phép,.... Phân công công việc: việc phân chia công việc rõ ràng sẽ đảm bảo sự công bằng và hiệu quả. Ví dụ: một người phụ trách nấu ăn, hai người phụ trách dọn dẹp phòng ngủ, ... Tip số 3: Dành thời gian chất lượng cho nhau: Giao tiếp cởi mở: dành thời gian để trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện vui buồn, những khó khăn trong học tập và cuộc sống. Hoạt động chung: Cùng nhau nấu ăn, xem phim, chơi game, đi dạo,... để tăng sự gắn kết, thấu hiểu. 11 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
2. Lối sống Vận động Hôm nay bạn đã di chuyển được bao nhiêu bước? Xa nhà, cuộc sống sinh viên thường bị cuốn vào việc học tập, công việc khiến bạn dễ dàng bỏ quên việc vận động. Thay vào đó, bạn có thể dành phần lớn thời gian rảnh cho những hoạt động giải trí thụ động như xem phim, chơi game, lướt mạng xã hội... Điều này có thể khiến cơ thể bạn trở nên trì trệ, thiếu nĕng lượng và ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tinh thần. Giấc ngủ Giấc ngủ của bạn có thể bị ảnh hưởng bởi: bạn cùng phòng, chỗ ở mới, căng thẳng khi thích nghi môi trường mới… Một giấc ngủ không ngon ảnh hưởng đáng kể đến nĕng lượng, sự tập trung và hiệu quả của cả ngày hôm sau; vậy nên đây cũng là một điều cần lưu ý đối với tân sinh viên. Ăn uống Bước vào môi trường mới, cuộc sống sinh viên đầy bận rộn, việc ĕn uống thường bị bỏ quên. Không chỉ thiếu kiến thức và kỹ năng nấu nướng, tân sinh viên còn đối mặt với thời gian eo hẹp, hạn chế về tài chính và khó khăn trong việc tìm kiếm những món ăn hợp khẩu vị. Điều này dễ dẫn đến thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả học tập. 12 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
3 TIPS CẢI THIỆN VẬN ĚỘNG Tip số 1. Tạo niềm vui trong vận động: Khám phá những môn thể thao mới: thử sức với những môn thể thao mới như bóng rổ, cầu lông,... Biến vận động thành thói quen: kết hợp vận động với một thói quen khác hằng ngày để dễ dàng đưa nó vào cuộc sống. Ví dụ: đi bộ trước khi ăn chiều. Tham gia cùng bạn bè: bạn có thể chơi những môn thể thao nhiều người như đá bóng, cầu lông, đi bộ... để tạo động lực và duy trì thói quen lâu dài. Tip số 2: Vận động để thư giản Tận dụng thời gian nghỉ ngơi: bạn có thể vận động nhẹ nhàng như: đi dạo, tập một vài động tác đơn giản. Từ đó, giúp bạn thư giãn, giải tỏa căng thẳng và tăng cường sự tập trung Thay đổi tư thế ngồi học: thay đổi tư thế ngồi học thường xuyên để tránh tình trạng mỏi lưng, đau cổ. Bạn có thể sử dụng ghế ngồi phù hợp. Tip số 3: Lắng nghe cơ thể: Hãy chú ý đến những tín hiệu cơ thể: Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, hãy dành thời gian để nghỉ ngơi và vận động nhẹ nhàng. Bắt đầu từ những điều nhỏ bé: Bạn không cần phải tập luyện quá sức. Hãy bắt đầu từ những hoạt động đơn giản (như đi bộ 10 phút) và lắng nghe cơ thể để điều chỉnh cường độ tập. 13 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
CHECKLIST CẢI THIỆN GIẤC NGỦ 2. Tối ưu hóa phòng ngủ 1. Đặt lịch trình ngủ phù hợp 3. Kết hợp với các thói quen trong ngày Thiết lập lịch đi ngủ cố định Nệm, gối thoải mái Hạn chế sinh hoạt tại giường: coi phim, đọc sách, lướt điện thoại... Giảm ánh sáng khi ngủ Nhiệt độ mát mẻ (khoảng 21—25 độ) Hạn chế tiếng ồn xung quanh Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời Hạn chế dùng chất kích thích (trà, cafe…) Tập thể dục thường xuyên Hạn chế ngủ trưa quá lâu Thiết lập những thói quen trước khi ngủ như: đánh răng, rửa mặt, nghe nhạc,… 14 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
8 TIPS CẢI THIỆN ĔN UỐNG Tip số 2: Uống đủ nước: Nước là yếu tố quan trọng cho sức khỏe. Hãy mang theo bình nước và uống thường xuyên để giữ cơ thể luôn đủ nước, tăng cường sự tập trung và sức khỏe tổng thể Tip số 1: Không bỏ bữa: Bỏ bữa sáng hay trưa để tiết kiệm thời gian và tiền bạc có thể khiến bạn mệt mỏi, căng thẳng và giảm khả năng tập trung. Hãy cố gắng ăn đủ 3 bữa chính mỗi ngày để cung cấp nĕng lượng cho cơ thể. Tip số 3: Hạn chế đồ ĕn nhanh: Thay vì những món ăn nhanh thiếu dinh dưỡng, hãy thử tự tay chế biến những bữa ăn đơn giản tại nhà. Việc này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giúp bạn kiểm soát lượng calo và chất dinh dưỡng nạp vào cơ thể. Tip số 4: Lập danh sách mua sắm: Việc lập danh sách mua sắm trước khi đi chợ sẽ giúp bạn quản lý chi tiêu hiệu quả và đảm bảo có đủ nguyên liệu cho các bữa ăn. 15 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
8 TIPS CẢI THIỆN ĔN UỐNG Tip số 6: Thử thách bản thân với những món ĕn mới: Tìm kiếm các video hướng dẫn nấu ăn trên mạng hoặc hỏi gia đình, bạn bè để học thêm những món ăn mới. Việc tự tay nấu nướng không chỉ giúp bạn tiết kiệm chi phí mà còn mang đến niềm vui và sự tự hào khi hoàn thành một món ăn ngon. Tip số 5: Thực phẩm lành mạnh: Rau củ quả và trái cây là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Hãy bổ sung chúng vào chế độ ăn uống hàng ngày để tăng cường sức đề kháng và sức khỏe. Tips số 7: Tìm kiếm quán ĕn gần chỗ ở: Tìm kiếm những quán ăn gần nơi ở để khám phá những món ăn mới, phù hợp với khẩu vị của bạn. Điều này giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức khi bạn bận rộn. Tips số 8: Chia sẻ bữa ĕn: Tổ chức những bữa ăn chung với bạn bè không chỉ là dịp để thưởng thức những món ăn ngon mà còn giúp bạn xây dựng tình bạn, giảm bớt cảm giác cô đơn và tạo thêm động lực cho việc nấu nướng. . 16 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
3. Chi tiêu Quản lý chi tiêu Bước vào giảng đường Đại học cũng là lúc bạn bước vào thế giới của tự do và độc lập tài chính. Bạn được tự do quyết định chi tiêu số tiền sinh hoạt phí (ngoài tiền học phí) của mình. Tuy nhiên, sự tự do này đôi khi cũng khiến bạn lúng túng, lo lắng, thậm chí chi tiêu quá đà do không phải ai cũng được ba mẹ trang bị kỹ năng quản lý tài chính, nên việc bỡ ngỡ khi tự lập là điều dễ hiểu. Làm thêm Với mức sinh hoạt cao ở thành phố và nhiều cơ hội việc làm thêm hấp dẫn, nhiều bạn VHUers lựa chọn làm thêm để tích lǜy kinh nghiệm, tĕng thu nhập để hỗ trợ gia đình. Tuy nhiên, nếu chưa có kỹ năng quản lý ưu tiên, năng lượng, việc làm thêm có thể ảnh hưởng đến việc học tập, sức khỏe của bạn. 17 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
5 TIPS CẢI THIỆN CHI TIÊU Tip số 1. Hiểu bản thân và hạn chế so sánh: Đại học là môi trường đa dạng với nhiều người, nhiều tầng lớp khác nhau. Bạn có thể cảm thấy mình chưa đủ về tài chính và chi tiêu xa xỉ để được "bằng bạn bằng bè". Tuy nhiên, hãy nhớ rằng việc chạy theo những thứ không phù hợp với giá trị bản thân và khả năng tài chính chỉ khiến bạn thêm cĕng thẳng và mệt mỏi. Bạn có thể thử những điều mới, nhưng hãy luôn đặt ra giới hạn cho bản thân và chi tiêu một cách thông minh. Tip số 2: Phân chia đề mục: Hãy phân chia chi tiêu thành các mục như: chi phí bắt buộc (nhà ở, ăn uống, học phí...), chi phí không bắt buộc (giải trí, mua sắm...) để dễ dàng theo dõi và kiểm soát. Phương pháp "50-30-20" cũng là một gợi ý hay cho bạn: dành 50% thu nhập cho nhu cầu thiết yếu, 30% cho nhu cầu cá nhân và 20% cho tiết kiệm và đầu tư. 18 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
5 TIPS CẢI THIỆN CHI TIÊU Tip số 3: Theo dõi chi tiêu: "Tiền đâu hết rồi?" - Câu hỏi nghe quen nhưng lại là biểu hiện của quản lý tài chính không hiệu quả. Để tránh điều này, bạn có thể ghi chép chi tiêu vào sổ tay, sử dụng ứng dụng quản lý chi tiêu hoặc bảng tính Excel. Tip số 5. Cảnh giác với lừa đảo tài chính: Sinh viên thường là đối tượng dễ bị lừa đảo bởi sự thiếu kinh nghiệm và cả tin. Hãy cẩn trọng với thông tin cá nhân, không nhấp vào các đường link lạ, không chia sẻ thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ. Tip số 4. Lập quỹ khẩn cấp: Cuộc sống luôn đầy những bất ngờ, và quỹ khẩn cấp sẽ giúp cho bạn trong những trường hợp phát sinh như ốm đau, hỏng hóc đồ đạc,...Dành ra một khoản tiền nhỏ mỗi tháng để tạo lập quỹ khẩn cấp và gửi nó vào một tài khoản riêng biệt với tài khoản chi tiêu hàng ngày. 19 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
4 TIPS KHI LÀM THÊM Tip số 1. Khám Phá Bản Thân và Lựa Chọn Công Việc phù Hợp: Ěịnh hướng bản thân: Trước khi đi làm, dành thời gian suy ngẫm về sở thích, kỹ năng của bản thân và ngành học bạn đang theo đuổi. Từ đó lập danh sách công việc phù hợp với bạn. Ưu tiên công việc liên quan đến ngành học: công việc liên quan đến ngành học sẽ là cơ hội tốt để bạn áp dụng kiến thức vào thực tế, trau dồi kỹ năng chuyên môn. Tìm hiểu kỹ thông tin: Đừng vội vàng ứng tuyển vào những công việc có vẻ hấp dẫn mà hãy tìm hiểu kỹ về tính chất công việc, môi trường làm việc và uy tín của công ty. Bạn có thể tham khảo ý kiến từ bạn bè hoặc tìm kiếm thông tin trên các trang web uy tín. Tip số 2. Quản lý Thời Gian, Nĕng Lượng: Lập kế hoạch quản lý thời gian: cân bằng giữa việc học và làm thêm bằng cách lập kế hoạch thời gian chi tiết. Ưu tiên việc học: Luôn ghi nhớ rằng việc học là ưu tiên hàng đầu khi bạn là sinh viên. Đừng để công việc làm thêm ảnh hưởng đến kết quả học tập của bạn. Lắng nghe cơ thể: Đảm bảo bạn có đủ sức khỏe để vừa học tập vừa làm việc hiệu quả. Nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống lành mạnh và đừng ngại nói "không" với những công việc vượt quá khả năng của bạn. 20 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
4 TIPS KHI LÀM THÊM Tip số 3. Vừa làm thêm, vừa học hỏi: Học hỏi không ngừng: Môi trường làm thêm là cơ hội để bạn học hỏi những kỹ năng mềm như kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian... Xây dựng mạng lưới quan hệ: đồng nghiệp, cấp trên và khách hàng. Mạng lưới quan hệ rộng mở sẽ là nguồn lực lớn cho công việc của bạn trong tương lai. Tip số 4. Tránh Xa Cạm Bẫy: Cảnh giác với những lời mời hấp dẫn: Hãy thận trọng với những lời mời làm việc nhẹ nhàng, lương cao, đặc biệt là những công việc yêu cầu bạn đóng phí hoặc mua sản phẩm. Tìm hiểu kỹ thông tin tuyển dụng: Kiểm tra kỹ thông tin về công ty, nội dung công việc, mức lương, chế độ đãi ngộ... trước khi quyết định ứng tuyển. Tham khảo ý kiến từ những người có kinh nghiệm: Đừng ngần ngại hỏi ý kiến từ gia đình, bạn bè, thầy cô hoặc những người có kinh nghiệm làm thêm để tránh rơi vào những cái bẫy không đáng có. 21 Trạm 2: MÔI TRƯỜNG SỐNG MỚI
Liên hệ với Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU nếu bạn cần hỗ trợ về Môi trường sống mới nhé!
Chương 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI trạm 3
Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI Bạn cảm thấy lạc lỏng khi có quá nhiều người lạ? Bạn có cảm thấy nhớ nhà? Bạn chưa tìm được người bạn thân thiết ở trường Đại học? Hãy cùng điểm qua một số thử thách bạn sẽ gặp khi có sự thay đổi về mối quan hệ xã hội ở trường Đại học Văn Hiến bạn nhé. Bạn cảm thấy áp lực với kì vọng từ gia đình? 22
1.Bạn bè Bước vào đại học, bạn sẽ tạm biệt bạn bè thân thiết từ cấp 2, 3. Môi trường mới có thể gây cho bạn cảm giác lạc lõng và khó thích nghi. Thời gian dành cho nhau ít đi, mỗi người có bận tâm riêng có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ của cả hai. Điều này có thể gây ra cảm giác mất mát và lo lắng về việc liệu tình bạn có thể duy trì được hay không. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để bạn học cách duy trì các mối quan hệ từ xa và phát triển kỹ năng như: Kỹ năng giao tiếp Kỹ năng xây dựng mối quan hệ Kỹ năng thích nghi Kỹ năng Ngoại ngữ (nếu có bạn là du học sinh nước ngoài) Bạn bè ở THPT 23 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
1.Bạn bè Bạn bè ở Đại học Áp lực học tập và cuộc sống: Cuộc sống đại học mới đầy thách thức, từ việc học tập, thi cử đến các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt hằng ngà. Điều này khiến tân sinh viên ít có thời gian và sức lực để kết bạn mới Nỗi cô đơn và nhớ nhà: Xa gia đình và bạn bè cũ, tân sinh viên thường cảm thấy lẻ loi. Điều này có thể khiến họ khó mở lòng với người mới. Khác biệt vĕn hóa và ngôn ngữ: Đối với sinh viên đến từ vùng miền khác nhau, sự khác biệt về văn hóa có thể tạo ra rào cản trong việc giao tiếp và hiểu nhau. Bước vào môi trường đại học với rất nhiều người xa lạ có thể là cơ hội để bạn cũng tạo dựng những mối quan hệ mới ở đại học, tuy nhiên nó cũng là thách thức đối với nhiều bạn. Một số khó khăn khi kết bạn mới trong môi trường đại học, bao gồm: Sự khác biệt về tính cách và sở thích: Mỗi người đều có tính cách và sở thích riêng. Tìm được những người bạn có điểm chung và hợp nhau không phải là điều dễ dàng. Sự ngại ngùng và thiếu tự tin: Nhiều tân sinh viên cảm thấy e dè khi tiếp cận bạn mới. Họ lo sợ bị từ chối hoặc không hòa nhập được với nhóm. 24 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
4 TIPS LÀM QUEN BẠN MỚI Tip số 1: Bạn không cô đơn: Rất nhiều tân sinh viên cǜng đang tìm kiếm bạn bè mới như bạn. Hãy bình tĩnh và mở lòng đón nhận những người bạn mới. Tip số 2: Tình bạn cần thời gian: Mối quan hệ nào cũng cần thời gian vun trồng. Hãy chậm rãi kết bạn, làm quen và dành thời gian cho những người bạn muốn kết nối sâu sắc. Tip số 3: Không phải ai gặp gỡ cǜng là bạn thân: Ở trường đại học, bạn sẽ gặp gỡ nhiều người, nhưng không phải ai cũng trở thành bạn thân. Hãy thoải mái kết nối, học hỏi và tôn trọng sự khác biệt của mỗi người. Tip số 4: Kết bạn là rèn luyện kỹ nĕng: Hãy coi việc kết bạn mới như một cách rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Nếu chưa thành công, hãy bình tĩnh phân tích nguyên nhân và kiên nhẫn với chính mình, thử những cách kết bạn mới bạn nhé. 25 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
CHECKLIST ĐI TÌM BẠN MỚI Tham gia các Câu lạc bộ, đội nhóm nhóm tình nguyện. Tham gia các sự kiện trường tổ chức. Chủ động rủ bạn cùng lớp học nhóm. Mời bạn cùng lớp đi ăn trưa, uống cà phê để trò chuyện. Chủ động chào hỏi những người xung quanh. Chú ý lắng nghe những gì người khác nói, thể hiện sự quan tâm. Chia sẻ những câu chuyện, suy nghĩ, sở thích của bản thân. Tìm hiểu về cuộc sống, sở thích của người khác. Mời các bạn trong lớp cùng nhau ôn bài cho môn học ở trường. Tham gia các nhóm lớp, nhóm học tập của chuyên ngành bạn đang theo học vào ô bạn đã hoàn thành. Chúc bạn tìm thấy bạn mới nhé!!! 26 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
Thường xuyên nhớ về gia đình, ba mẹ, anh chị…trước khi nhập học và cả khi đã vào trường. Bạn có đang trải qua những điều này? Cùng xem bạn có những dấu hiệu nhớ nhà nào sau đây nhé: 2. Gia đình Xa gia đình Rời xa gia đình để đến với một môi trường hoàn toàn mới, cảm giác nhớ nhà là điều không thể tránh khỏi. Nghiên cứu chỉ ra rằng có đến 96% sinh viên năm nhất cảm thấy nhớ nhà. Nếu bạn nhìn thấy bản thân trong những điều trên, đừng lo lắng! Bạn không hề đơn độc. Hầu hết tân sinh viên đều trải qua những cảm xúc tương tự khi lần đầu tiên xa nhà. Điều quan trọng là bạn cần hiểu rõ cảm xúc của mình và tìm cách thích nghi. 27 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI Cảm thấy bất an, lo lắng khi không có người thân bên cạnh. Gặp khó khăn trong việc thích nghi với cuộc sống đại học, từ việc tự chăm sóc bản thân đến việc học tập, sinh hoạt. Cảm giác khao khát được trở về nhà, nơi quen thuộc, ấm áp. Cảm thấy cô đơn, lạc lõng giữa môi trường mới. Suy nghĩ nhiều về quyết định xa nhà, tự hỏi liệu mình có lựa chọn đúng Thiếu động lực tham gia hoạt động , ngại kết bạn mới.
5 TIPS VƯỢT QUA NỖI NHỚ NHÀ Tip số 1: Kết nối và chia sẻ: Hãy nhớ rằng bạn không phải là người duy nhất cảm thấy nhớ nhà. Bạn có thể mở lòng, chia sẻ cảm xúc của bạn với bạn bè mới, bạn cùng phòng, hay tham gia các hội nhóm sinh viên, câu lạc bộ. Việc kết nối và chia sẻ sẽ giúp bạn cảm thấy được đồng cảm và vơi bớt nỗi cô đơn. Tip 2: Biến thử thách thành cơ hội: Hãy xem những trải nghiệm mới như một thử thách thú vị để bạn học hỏi và phát triển bản thân. Hãy mạnh dạn thử sai như tham gia câu lạc bộ, đăng kí một khóa học bạn yêu thích, hay đơn giản là rủ bạn mới đi ăn, khám phá quán ăn xung quanh trường. Tip số 3: Khám phá môi trường mới: Tìm hiểu về khu vực trường đại học, những địa điểm ăn uống ngon, thư viện, công viên, quán cà phê… Việc làm quen với môi trường xung quanh sẽ giúp bạn cảm thấy gần gũi và gắn bó hơn, giảm cảm giác nhớ nhà. 28 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
Tip 5: Dành thời gian cho gia đình: Đừng quên dành thời gian để giữ liên lạc với gia đình. Hãy lên lịch gọi điện thoại, video call cho ba mẹ, anh chị em thường xuyên để chia sẻ về cuộc sống mới, những niềm vui, khó khăn bạn gặp phải. Sự kết nối với gia đình sẽ là nguồn động viên tinh thần to lớn giúp bạn vững tin hơn trên hành trình mới. 5 TIPS VƯỢT QUA NỖI NHỚ NHÀ Tip số 4: Tạo không gian ấm áp: Hãy biến căn phòng trọ của bạn thành một không gian sống thoải mái và quen thuộc. Bạn có thể trang trí phòng với tranh ảnh gia đình, mang theo những vật dụng yêu thích từ nhà. 29 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
2. Gia đình Kỳ vọng từ gia đình Bước vào cánh cổng đại học đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc đời, khẳng định sự trưởng thành và độc lập của bạn. Gia đình, đặc biệt là ba mẹ, cũng bắt đầu nhìn bạn như một người lớn với những kỳ vọng mới. Kỳ vọng ấy có thể là động lực mạnh mẽ, thúc đẩy bạn phát triển bản thân, khẳng định sự ủng hộ vững chắc từ gia đình, và định hướng cho bạn về nghề nghiệp, lối sống dựa trên kinh nghiệm của ba mẹ. Tuy nhiên, không phải kỳ vọng nào cũng đều tích cực. Kỳ vọng quá lớn, thiếu thực tế hoặc áp đặt có thể trở thành áp lực, khiến bạn mệt mỏi, lo lắng khi không đạt được mong muốn của gia đình. Điều này cũng có thể khiến bạn chán nản, mất phương hướng khi phải gồng mình theo đuổi những điều không phù hợp với bản thân. Vậy làm thế nào để hiểu rõ kǶ vọng của ba mẹ, phân biệt kǶ vọng tích cực và tiêu cực? Hãy bắt đầu bằng cách nhìn vào Checklist sau đây nhé. 30 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
CHECKLIST Kǵ VỌNG TỪ GIA ĚÌNH Ěánh dấu vào những điều bạn nghƿ ba mẹ mong đợi ở bạn trong giai đoạn đại học. Sau đó ghi chú xem đó là kǶ vọng phù hợp (P) hay không phù hợp (KP) với bạn: 1. Sự trưởng thành và tự lập Tự giác thức dậy, đi ngủ đúng giờ giấc. (P/KP) Tự giặt giũ, sắp xếp quần áo, vật dụng cá nhân. (P/KP) Tự chuẩn bị bữa ăn hoặc chủ động tìm kiếm đồ ăn khi cần. (P/KP) Quản lý chi tiêu cá nhân hiệu quả, không tiêu xài hoang phí. (P/KP) Luôn phải gọi điện về nhà mỗi ngày. (P/KP) Biết cách tự giải quyết các vấn đề đơn giản trong cuộc sống hằng ngày. (P/KP) Chịu trách nhiệm với quyết định của bản thân, không đổ lỗi cho người khác. (P/KP) Bình tĩnh trước những khó khăn, thử thách, tìm cách giải quyết thay vì trốn tránh. (P/KP) 31 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
CHECKLIST Kǵ VỌNG TỪ GIA ĚÌNH Ěánh dấu vào những điều bạn nghƿ ba mẹ mong đợi ở bạn trong giai đoạn đại học. Sau đó ghi chú xem đó là kǶ vọng phù hợp (P) hay không phù hợp (KP) với bạn: 2. Thành tích học tập và công việc Duy trì điểm số cao, đạt kết quả tốt trong học tập. (P/KP) Tham gia đầy đủ các buổi học, hoạt động ngoại khóa (P/KP) Lên kế hoạch học tập rõ ràng, khoa học. (P/KP) Luôn phải là sinh viên giỏi, đạt học bổng mỗi kỳ. (P/KP) Không được phép tham gia bất kỳ hoạt động nào ảnh hưởng đến việc học. (P/KP) Chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, bạn bè khi gặp khó khăn trong học tập. (P/KP) Suy nghĩ về định hướng nghề nghiệp tương lai. (P/KP) Phải theo đuổi ngành nghề mà gia đình định hướng. (P/KP) Tìm kiếm cơ hội thực tập, đi làm, tích lũy kinh nghiệm. (P/KP) 32 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
CHECKLIST Kǵ VỌNG TỪ GIA ĚÌNH Ěánh dấu vào những điều bạn nghƿ ba mẹ mong đợi ở bạn trong giai đoạn đại học, sau đó ghi chú xem đó là kǶ vọng phù hợp (P) hay không phù hợp (KP) với bạn: 3. Mối quan hệ Chủ động làm quen, kết bạn với bạn bè mới. (P/KP) Tham gia các câu lạc bộ, hoạt động tập thể. (P/KP) Thường xuyên gọi điện, nhắn tin, chia sẻ với gia đình. (P/KP) Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của ba mẹ. (P/KP) Bắt buộc tham gia hoạt động xã hội gia đình sắp xếp. (P/KP) Tìm kiếm, phát triển mối quan hệ tình cảm nghiêm túc. (P/KP) Không được phép yêu đương khi chưa tốt nghiệp. (P/KP) 33 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
CHECKLIST KỲ VỌNG TỪ GIA ĐÌNH Sau khi hoàn thành checklist, hãy dành thời gian suy nghĩ về những câu hỏi sau: Có bao nhiêu kỳ vọng bạn cho là phù hợp? Bao nhiêu kỳ vọng bạn cho là không phù hợp? Bạn có thể làm gì để gia đình hiểu rõ hơn về những kỳ vọng phù hợp và không phù hợp với bạn? Làm thế nào để bạn có thể dung hòa giữa kỳ vọng của bản thân và ba mẹ? 34 Trạm 3: MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
Liên hệ với Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU nếu bạn cần hỗ trợ về Mối quan hệ xã hội nhé!
Chương 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN trạm 4
Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN1. Khám phá bản thânSở thích Bạn có sở thích gì? Hẳn đây là một trong những câu hỏi mở đầu khi bạn muốn tìm hiểu ai đó và đây cũng là khía cạnh đầu tiên bạn có thể thấu hiểu bản thân. Sở thích hiểu đơn giản là những hoạt động bạn hứng thú, tò mò, và tận hưởng khi làm. Bạn có thể làm mà quên mất thời gian, hay dù cảm thấy căng thẳng nhưng bạn vẫn quyết tâm làm đến cùng. Tuy nhiên không phải ai cũng có sở thích hoặc nhiều bạn cũng đã từ bỏ nó vì không có thời gian, sự ưu tiên. Vậy nên, hãy cùng Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU tìm kiếm hoặc phát triển sở thích của bạn nhé. 35
CHECKLIST TÌM KIẾM SỞ THÍCH Tip 1: Nghƿ về tuổi thơ của bạn: Khi còn bé, bạn thích làm gì nhất? Vẽ, làm vườn, nấu ăn, chơi nhạc cụ... trẻ con thường là người giỏi nhất trong việc hiểu chúng thích điều gì. Tip 2: Làm những điều mới lạ: Có điều gì bạn nghĩ rằng bản thân sẽ không làm được? Thiết kế website, poster, vẽ tranh, ca hát, chạy bộ,... Thử tham gia khóa học online, workshop hay tìm các hướng dẫn trên mạng. Đôi khi bạn sẽ bất ngờ về những điều bạn có thể làm được đó. Tip 3: Xác định những sở thích liên quan đến ngành nghề: Nếu bạn thấy khó khĕn trong việc tìm kiếm sở thích, bạn hoàn toàn có thể xem xét các hoạt động liên quan đến ngành nghề bạn theo học. Ví dụ: nếu bạn học marketing, bạn có thể tham gia các hoạt động thiết kế ấn phẩm. 36 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
TIPS PHÁT TRIỂN SỞ THÍCH Tip 1: Lập kế hoạch phát triển sở thích: Bạn có thể xem xét lí do vì sao bạn thích hoạt động này? Bạn muốn tập trung vào khía cạnh nào để phát triển nó? Bạn sẽ dành bao nhiêu thời gian cho sở thích mỗi ngày? Tip 2: Học hỏi từ người khác: Với sự phát triển của internet, bạn hoàn toàn có thể học hỏi từ những người khác dễ dàng. Bạn có thể tìm kiếm những người bạn chung sở thích trên mạng xã hội và có những buổi gặp gỡ, giao lưu cùng với nhau. Tip 3: Đăng ký các khóa học chuyên sâu: Một khóa học có thể giúp bạn nhanh chóng phát triển sở thích vì có lộ trình rõ ràng, đảm bảo kiến thức và có hướng dẫn phù hợp, giúp bạn tránh những lỗi sai thường gặp 37 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
1. Khám phá bản thânĐiểm mạnh, hạn chế Hiểu điểm mạnh, điểm yếu cũng là chìa khóa để thấu hiểu và phát triển bản thân. Vì khi bạn không hiểu rõ điểm mạnh, bạn có thể không có cách phát huy nó hợp lý. Ngược lại, nếu không thừa nhận điểm yếu, bạn sẽ không tìm cách để vượt qua nó. Phát triển bản thân “Phát triển bản thân” luôn là một cụm từ dễ bắt gặp trong cộng đồng sinh viên. Nhưng “phát triển bản thân” thật sự là như thế nào và làm sao để bản thân mình phát triển vẫn còn là một câu hỏi nan giải. Những điều đó sẽ được giải đáp trong các tips dưới đây. Cùng check nhé! . 38 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
TIPS PHÁT TRIỂN SỞ THÍCH Tip số 1: Viết ra điểm mạnh và điểm yếu của bản thân: Việc viết xuống giúp bạn xác định rõ những điểm mạnh và hạn chế của mình. Bạn có thể chia các đề mục như gia đình, bạn bè, công việc/học tập... để dễ dàng xác định hơn. Tip số 2: Quan sát bản thân Nếu việc viết ra ngay lập tức có thể khiến bạn khó khăn, bạn có thể trả lời câu hỏi sau: Trong một tuần qua, bạn nhiều năng lượng/ít năng lượng khi làm gì nhất? Điểm mạnh/điểm yếu nào của bạn đang được biểu hiện ra lúc đó? Tip số 3: Hỏi ý kiến những người xung quanh: Nếu cảm thấy khó khăn, bạn hoàn toàn có thể nhờ bạn bè hỗ trợ. Bạn có thể hỏi họ về điểm mạnh, điểm yếu của bạn; khi nào bạn sẽ bộc lộ những điểm mạnh và điểm yếu đó. Tip số 4: Chấp nhận bản thân: Việc biết được điểm yếu của bản thân đôi khi không dễ để đón nhận. Nhưng càng chối bỏ, những hạn chế đó có thể càng khiến bạn gây cản trở trong quá trình thấu hiểu và phát triển bản thân. Chính những điểm yếu và điểm mạnh là điều tạo nên con người bạn hiện tại. 39 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
3 TIPS PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Tip 1: Học các kỹ nĕng mềm Kỹ nĕng khám phá bản thân Kỹ năng khám phá bản thân sẽ hỗ trợ sinh viên tự vấn, tự đặt câu hỏi nhằm thấu hiểu điểm mạnh, yếu hay tính cách bản thân. Từ đó, đưa ra phương hướng phát triển, phương pháp học tập, làm việc phù hợp để phát triển bản thân. Kỹ nĕng thuyết trình Kỹ năng này giúp các bạn sinh viên tự tin trình bày kiến thức của mình với người khác, thuyết phục bằng cấu trúc và lập luận logic. Ngoài ra, sinh viên cũng cần rèn luyện phi ngôn ngữ, vị trí đứng và sử dụng các công cụ hỗ trợ. Kỹ nĕng làm việc nhóm hiệu quả Chúng ta không thể sống và làm việc một mình. Nhưng làm sao để làm việc nhóm hiệu quả và xử lý xung đột? Bạn sẽ cần tìm hiểu về phương thức giao tiếp nhóm, các giai đoạn hình thành nhóm, vai trò của các thành viên và đề ra thời hạn hợp lý,... 40 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Tip 1: Học các kỹ nĕng mềm Kỹ nĕng xây dựng mục tiêu, tạo động lực cho bản thân Lập mục tiêu giúp mỗi người nghĩ về tương lai và thúc đẩy bản thân thực hiện ước mơ của mình. Bạn sẽ cần tìm hiểu về nguyên tắc thiết lập mục tiêu (SMART), các định hướng khi thiết lập mục tiêu, các bước tạo động lực cho bản thân,... Kỹ nĕng tư duy sáng tạo Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Kỹ năng này giúp bạn có thể brainstorm, khám phá tính sáng tạo cá nhân và đề xuất các đổi mới trong công việc thường ngày. Kỹ nĕng giải quyết vấn đề - ra quyết định Bạn sẽ giải quyết thế nào nếu đang làm việc nhưng các thành viên nhóm lại bất hòa, cãi nhau? Những tình huống khó khĕn luôn có thể xảy ra nên đó là lý do các bạn sinh viên cần trang bị kỹ nĕng giải quyết vấn đề-ra quyết định. Bạn có thể tìm hiểu về 6 bước giải quyết vấn đề, những sai lầm phổ biến khi ra quyết định và các phương pháp ra quyết định hiệu quả. 41 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Tip 1: Học các kỹ nĕng mềm Kỹ nĕng lãnh đạo Lãnh đạo một đội, nhóm và đưa mọi người đến với mục tiêu đã đề ra ban đầu chưa bao giờ là dễ dàng. Vậy làm sao để trở thành một lãnh đạo tài giỏi? Làm sao để sử dụng nhân tài? Những điều đó sẽ được truyền đạt qua kỹ năng lãnh đạo. TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Kỹ nĕng chinh phục nhà tuyển dụng Giữa thị trường một thị trường lao động khắt nghiệt và đầy cạnh tranh, các bạn sinh viên vừa ra trường sẽ khó để có thể tìm được một công việc như ý và mức lương phù hợp . Hiểu được những điều đó thế nên trong kỹ năng này các bạn sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về thị trường lao động, quỳnh trình tuyển dụng, cách viết CV và chuẩn bị trước cuộc phỏng vấn,... 42 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Tip 2: Thiết lập Mục Tiêu/ Kế Hoạch Học Tập Đặt mục tiêu rõ ràng - Ngắn hạn: Xác định những kỹ năng bạn muốn cải thiện trong vòng 3-6 tháng tới. Ví dụ như hoàn thành một khóa học trực tuyến hoặc đọc một số sách. - Dài hạn: Thiết lập một mục tiêu lớn hơn cho 1-2 năm tới, như lấy chứng chỉ nghề nghiệp hoặc phát triển một dự án cá nhân. Lập Kế Hoạch Học Tập: Sau khi đã có mục tiêu, bước tiếp theo bạn cần: - Tìm hiểu nhiều nguồn: Xác định các tài nguyên học tập như sách, khóa học trực tuyến, video, hay podcast liên quan đến lĩnh vực bạn muốn phát triển. Điều này sẽ giúp bạn có thêm đa góc nhìn nhằm đưa ra phương hướng phù hợp. - Thời gian biểu: Hãy ghi chú ra 3-5 việc phải làm trong vòng 1 tuần/tháng để đạt mục tiêu bạn mong muốn. Sau đó dành 30p để vẽ cho mình một thời gian biểu. Thời gian biểu càng rõ ràng bao nhiêu thì bạn sẽ càng dễ dàng hình dung và thực hiện các việc cần làm bấy nhiêu. 43 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Tip 2: Thiết lập Mục Tiêu/ Kế Hoạch Học Tập Thực Hành thường xuyên - Áp dụng kiến thức: Khi đã nắm được một lượng kiến thức nhất định bạn có thể chuyển hóa nó thành việc làm hoặc áp dụng vào những hoạt động ví dụ như sinh hoạt chuyên đề, thuyết trình, tham gia các cuộc thi,… Ěánh Giá và Ěiều Chỉnh - Ěánh giá định kǶ: Vào mỗi tháng hoặc mỗi mốc thời gian nhất định, xem xét sự tiến bộ của chính mình và điều chỉnh kế hoạch nếu cần. - Nhận sự phản hồi: Sau mỗi lần hoàn thành các dự án hoặc các hoạt động hãy chủ động hỏi xin ý kiến từ thầy cô, các anh chị để nhận được những lời nhận xét, góp ý để từ đó có thể cải thiện các kỹ năng. 44 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Phương pháp 5W1H2C5M TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Tip 3: Lập kế hoạch nghề nghiệp 45 Đây là một phương pháp giúp các bạn định hình kế hoạch, xác định mục tiêu để lập kế hoạch nghề nghiệp mang tính hiệu quả. Để xây dựng một kế hoạch, các bạn cần xác định 6 yếu tố sau: MAN, MONEY, MATERIAL, MACHINE, METHOD: Xác định nguồn lực thực hiện 1W 1W 3W 2C 5M WHY: Xác định mục tiêu, yêu cầu công việc WHAT: Xác định nội dung công việc WHERE, WHEN, WHO: Xác định địa điểm công việc, khi nào thực hiện và người hỗ trợ 1H HOW: Xác định cách thức thực hiện CONTROL, CHECK: Xác định phương pháp kiểm soát và kiểm tra Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Why (Tại sao) Trước khi bắt đầu thực hiện lập kế hoạch nghề nghiệp, các bạn sinh viên cần tự trả lời các câu hỏi sau: Vì sao lại chọn nghề này? Nó có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống của tôi? Mức độ phù hợp của nghề này với tôi là bao nhiêu? Bằng cách đặt các câu hỏi này, bạn sẽ xác định được những yêu cầu cần thiết và mục tiêu để định hướng cho kế hoạch nghề nghiệp. TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN What (Cái gì) Sau khi đã xác định được mục tiêu, bạn cần biết những nội dung cần làm thông qua câu hỏi What (Cái gì?): Công việc tôi đã chọn cần những yêu cầu gì? Nội dung công việc bao gồm những gì? Bạn hãy liệt kê các nội dung mà bản thân cần có trong nghề nghiệp tương lai của mình, và liệt kê các nội dung dự kiến sẽ làm. Sau đó, bạn hãy thống nhất 2 nội dung trên thành một khung kế hoạch. Từ đó, bạn hãy lập các bước để thực hiện những nội dung trong khung kế hoạch. 46 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Where (Ở đâu) Đây là những câu hỏi giúp bạn có thể xác định địa điểm, thời gian, nguồn lực có thể hỗ trợ cho kế hoạch nghề nghiệp của mình: Địa điểm thực hiện công việc bạn muốn nằm ở đâu? Nơi làm việc ở trong văn phòng hay ở ngoài trời? TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN When (Khi nào) Để xác định thời gian thực hiện, bạn hãy đặt các câu hỏi sau: Khi nào bạn sẽ bắt đầu đi làm? Bạn dự định làm việc trong bao lâu? Công việc thực hiện trong khoảng thời gian nào? Thời hạn thực hiện kế hoạch như thế nào? 47 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Who (Ai) Để xác định nguồn nhân sự tham gia, bạn cần đặt các câu hỏi cho từng công việc nhỏ như sau: Ai có thể hỗ trợ cho bạn trong quá trình làm việc? Ba mẹ bạn có thể hỗ trợ bạn như thế nào? Bạn bè bạn có thể hỗ trợ bạn như thế nào? TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN How (Như thế nào?) Đây là các câu hỏi giúp bạn có thể hình dung được rõ ràng hơn những công việc cụ thể về nghề nghiệp tương lai của mình: Ngành nghề của bạn có yêu cầu bằng cấp gì? Những kỹ năng nào bạn cần có để phục vụ cho công việc? Bạn dự định làm việc theo hình thức nào? Công việc của bạn có đòi hỏi những chứng chỉ nào khác? 48 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Control (Kiểm soát) Các câu hỏi sau đây sẽ giúp các bạn sinh viên kiểm soát chất lượng của kế hoạch và xác định mức độ hoàn thành của chúng: Bạn dự định quản lý kế hoạch này như thế nào? Bạn dùng phương pháp nào để đo lường tiến độ hoàn thành của kế hoạch? TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Check (Kiểm tra) Để kế hoạch được thực hiện theo đúng tiến độ, cần có công tác kiểm tra từng công việc đã đề ra trong kế hoạch thông qua các câu hỏi sau đây: Bạn dự định kiểm tra tiến độ kế hoạch như thế nào? Tần suất kiểm tra cho từng mục tiêu như thế nào? Có ai hỗ trợ bạn trong quá trình kiểm tra không? 49 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Man, Money, Material, Machine, Method (Nguồn lực) Nguồn lực giữ vai trò rất quan trọng, đảm bảo cho kế hoạch thực hiện có khả thi hay không. Để xác định nguồn lực, bạn cần trả lời các câu hỏi sau: MAN (nguồn nhân lực): - Ai sẽ hỗ trợ bạn trong quá trình thực hiện kế hoạch? - Ai sẽ hỗ trợ bạn trong tương lai? MONEY (tài chính): - Cần bao nhiêu tiền để thực hiện các mục tiêu trong kế hoạch? - Nguồn tiền ấy ở đâu? MATERIAL (nguyên vật liệu): - Bạn có cần vật liệu cho kế hoạch của mình không? - Sản lượng và chất lượng của chúng ra sao? TIP PHÁT TRIỂN BẢN THÂN MACHINE: Các trang thiết bị cần thiết cho kế hoạch? (máy tính, loa, tai nghe, phần mềm,...) METHOD (phương pháp làm việc): - Bạn sẽ chọn làm theo nhóm hay làm độc lập? - Làm theo quy trình hay ưu tiên tính linh hoạt? 50 Trạm 4: HÌNH ẢNH BẢN THÂN
Liên hệ với Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU khi cần phát triển bản thân nhé!
Chương 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS trạm 5
Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS Bạn có đang quá áp lực với việc học tập? Với những sự thay đổi về môi trường sinh hoạt, học tập, hình ảnh bản thân hay kì vọng từ gia đình, bạn cần phải học cách để đương đầu và quản lý những khó khăn đó, hay còn gọi là quản lý Stress. Bạn không thích nghi được với nhịp sống ở thành phố? Hay bạn cảm thấy lạc lỏng trong các mối quan hệ? Bạn không rõ mình là ai, bước tiếp theo cần làm gì? 51
Stress là gì? Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Stress được định nghĩa là trạng thái lo lắng, căng thẳng do một tình huống khó khăn gây ra. Đây là một phản ứng tự nhiên giúp con người giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Nói cách khác, Stress là điều tự nhiên, cần thiết của cuộc sống. 52 Stress luôn có hại? Stress không phải lúc nào cũng có hại. Khi Stress vừa phải và nằm trong ngưỡng chịu đựng, nó sẽ giúp bạn trưởng thành và học các kỹ năng đương đầu tốt hơn. Nhưng ngược lại, nếu Stress vượt ngưỡng chịu đựng và bạn cảm thấy quá sức, đó là lúc xuất hiện các vấn đề về sức khỏe tinh thần. 2 loại stress EUSTRESS - Căng thẳng ngắn hạn - Gia tăng năng lượng, động lực - Nằm trong khả năng ứng phó - Giúp bạn tăng sự tập trung, hiệu suất DISTRESS - Căng thẳng kéo dài - Kích hoạt sự lo lắng, khó chịu - Vượt quá khả năng ứng phó của bạn - Gây giảm tập trung và sự hiệu quả Khi nào Stress là vấn đề? Stress mãn tính (distress) kéo dài, hoặc liên tục lặp đi lặp lại. Như áp lực lớn từ học tập, gia đình,... Stress cấp tính: xảy ra khi bạn đối mặt căng thẳng lớn, dữ dội như mất mát, thiên tai,... Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS
Một số dấu hiệu Stress quá mức SUY NGHĨ - Tìm kiếm những điều tiêu cực - Các vấn đề về trí nhớ - Khó tập trung - Đưa ra quyết định kém hiệu quả CẢM XÚC - Cảm thấy quá sức - Cảm thấy cô đơn - Dễ tức giận - Ủ rũ, chán nản - Cảm thấy không hạnh phúc, vui vẻ - Lo âu thường xuyên 53 CƠ THỂ - Vấn đề về tiêu hóa - Đau nhức cơ, khớp - Đau đầu, chóng mặt - Tim đập nhanh - Tăng hoặc sụt cân - Đau ngực - Dễ cảm cúm HÀNH VI - Vấn đề về giấc ngủ - Ăn quá nhiều hoặc quá ít so với trước - Dùng rượu bia, thuốc lá, thuốc để giảm căng thẳng - Tự cô lập - Từ bỏ trách nhiệm Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS
Nhận diện Stress của bạn Đầu tiên, đánh giá mức độ stress của bạn hiện tại với bài tập sau: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lựa chọn điểm số phù hợp với mức độ stress hiện tại của bạn. Mức 1 là hiếm khi Mức 5 là thỉnh thoảng Mức 10 là rất thường xuyên. Tiếp theo, bạn hãy nhận diện những sự kiện bạn dễ kích hoạt Stress ở bạn. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ điều gì dễ khiến bạn dễ căng thẳng: Kết quả học tập Cô đơn Thiếu tự tin Thích nghi môi trường sống Định hướng nghề nghiệp Tình cảm Công việc Khác: ....................................... Tài chính Thiết lập, duy trì mối quan hệ Áp lực đồng trang lứa Thích nghi cách học mới Bài tập, deadline Sức khỏe thể chất Sức khỏe tinh thần Gia đình 54 Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS
TIP ĚỂ QUẢN LÝ STRESS Tip số 1: Ěiều chỉnh hơi thở, thư giãn cơ thể Thời gian thực hiện: 1-5 phút Thở sâu: Hít thở sâu, chậm rãi và đều đặn. Thư giãn cơ bắp: Căng và thả lỏng từng nhóm cơ một. Tập trung vào giác quan: Chú ý đến những gì bạn đang nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy, nếm thấy và chạm vào. Nghe nhạc: Nghe nhạc nhẹ nhàng có thể giúp làm dịu tâm trí và giảm căng thẳng. Tip số 2: Thay đổi môi trường và hoạt động Thời gian thực hiện: 5-15 phút Ěi bộ ngắn: Đi bộ nhanh trong 10-15 phút có thể giúp giải phóng endorphin, làm giảm stress và cải thiện tâm trạng. Thay đổi không gian: Di chuyển đến một nơi yên tĩnh hơn, có nhiều ánh sáng tự nhiên. Uống nước: Uống một ly nước lọc có thể giúp bạn tỉnh táo hơn. Làm một việc gì đó bạn thích: Nghe nhạc, đọc sách, xem phim, vẽ hay làm bất cứ điều gì giúp bạn thư giãn và tận hưởng. 55 Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS
TIP ĚỂ QUẢN LÝ STRESS Tip số 3: Thay đổi hành vi, tư duy Thời gian thực hiện: tùy thuộc vào bạn Viết nhật ký: Viết ra những suy nghĩ và cảm xúc có thể giúp bạn nhìn rõ, xử lý chúng tốt hơn. Tập trung vào điều có thể kiểm soát: xem xét đâu là việc bạn có thể và không thể thay đổi để có kế hoạch hành động tốt hơn. Ěặt mục tiêu nhỏ: Chia nhỏ nhiệm vụ lớn thành các mục tiêu nhỏ, dễ đạt được hơn. Việc hoàn thành các mục tiêu nhỏ sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin và có động lực để tiếp tục. Trò chuyện với người bạn tin tưởng: chia sẻ với người khác có thể giúp bạn làm sáng tỏ vấn đề, có những lời khuyên hữu ích hay đơn giản là chia sẻ được cảm xúc của bản thân. 56 Trạm 5: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS
Liên hệ với Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU nếu bạn cần hỗ trợ về Kỹ năng quản lý Stress nhé! STRESS LO ÂU
Chương 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ trạm 6
Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ Bạn không sống một mình trên thế giới này! Các bạn sinh viên hẳn là sẽ gặp rất nhiều khó khĕn khi tham gia học tập trong môi trường đại học. Mặc dù đây là điều không thể tránh khỏi và chúng có thể sẽ khiến bạn căng thẳng vượt quá giới hạn. Đây chính là lúc bạn có thể yêu cầu sự giúp đỡ từ các đơn vị đến từ nhà trường! Hãy cùng Bộ phận Tham vấn tâm lý tìm hiểu một số Bộ phận/Câu lạc bộ được trường và các bạn sinh viên thành lập nhằm mục đích hỗ trợ sinh viên bạn nhé! 57
Ěánh dấu vào những CLB bạn nghƿ phù hợp với bạn trong giai đoạn đại học, sau đó hãy cân nhắc lựa chọn tham gia bạn nhé: CÂU LẠC BỘ Câu lạc bộ chính là bước đệm giúp tân sinh viên có thể hòa nhập với môi trường mới. Tham gia Câu lạc bộ, bạn có cơ hội gặp gỡ, kết nối với những người bạn mới có cùng sở thích, đam mê. Đây là môi trường thuận lợi để trao đổi kiến thức và cùng nhau tạo nên những dự án, hoạt động ý nghĩa. CLB Hàn Quốc học CLB Công nghệ thông tin CLB Bartender CLB Guitar CLB Sức khỏe Y học CLB Thời trang CLB Nhiếp ảnh CLB Bóng đá CLB Bóng chuyền CLB Bóng rổ CLB Luật học CLB Vovinam CLB Trang phục truyền thống CLB Tài chính trẻ CLB Võ tổng hợp CLB Tâm lý học CLB Phát triển Sự kiện CLB Văn học nghệ thuật CLB tiếng Anh CLB tiếng Trung CLB Công tác xã hội CLB Nhật Bản học CLB Đại sứ Văn Hiến CLB Truyền thông - Sự kiện CLB Doanh nhân bản lĩnh CLB Taekwondo CLB Karatedo CLB Kỹ năng CLB Thể thao điện tử CLB Văn nghệ CLB Người dẫn chương trìnhCLB Thư pháp Tất cả các Câu lạc bộ tại trường Đại học Văn Hiến đều có trang facebook. Các bạn có thể tìm kiếm Câu lạc bộ mà bản thân cảm thấy phù hợp để theo dõi các chương trình và đĕng kí tham gia! 58 Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
Bước vào đại học, hẳn các bạn sinh viên sẽ gặp rất nhiều khó khĕn trong việc thích nghi với môi trường mới, đặc biệt là đối với những vấn đề liên quan đến học phần, tín chỉ, các chứng chỉ cần hoàn thành để ra trường, thông tin tuyển sinh.... Với tiêu chí “Tất cả vì sinh viên”, Trung tâm Chĕm sóc người học được thành lập với nhiều mục đích khác nhau nhằm hỗ trợ sinh viên xuyên suốt những năm học đại học của mình. Ngoài ra, Trung tâm còn đóng vai trò như một nơi trung gian để các bạn sinh viên có thể trao đổi thông tin với nhà trường, xử lý các vấn đề liên quan đến học phí hoặc sai sót điểm số trong quá trình học tập của các bạn sinh viên. Chính vì lẽ đó, Trung tâm đóng một vai trò rất quan trọng trong việc kết nối sinh viên với nhà trường. Nhiệm vụ 59 Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ TRUNG TÂM CHĔM SÓC NGƯỜI HỌC
60 Trung tâm Chăm sóc Người học Chăm sóc - hỗ trợ người học trong quá trình học tập; chịu trách nhiệm phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc xây dựng hệ sinh thái chăm sóc người học. Bộ phận Lễ tân Đón tiếp người học, nắm bắt nhu cầu liên hệ của người học để hướng dẫn đến các bộ phận chuyên môn. Bộ phận Học vụ, Đào tạo Hỗ trợ điều chỉnh đăng ký học phần và hỗ trợ quản lý các lớp học phần người học. Giải quyết các công việc liên quan đến việc giảng dạy, thi cử của người học Tiếp nhận, tư vấn và xử lý các công việc liên quan đến xử lý học vụ cho người học như: bảo lưu kết quả, chương trình đào tạo, chuyển trường, xét tốt nghiệp, tạm ngừng học... Tiếp nhận, quản lý lưu trữ, và cấp phát chứng chỉ, các bằng tốt nghiệp, cấp bảng điểm... và các văn bằng khác liên quan cho người học. Các công việc khác liên quan đến lĩnh vực học vụ, đào tạo người học. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
61 Bộ phận Công tác sinh viên Thẻ sinh viên/học viên: thực hiện tư vấn, tổng hợp dữ liệu và cung cấp thẻ cho người học. Quản lý và cấp phát vật phẩm, quà tặng, các chính sách liên quan... Tương tác với người học để tư vấn, hướng dẫn nhằm hỗ trợ người học có được điều kiện học tập và sinh hoặt tốt nhất. Chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người học nhằm đề xuất biện pháp hỗ trợ người học kịp thời. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ Phối hợp với các đơn vị chức năng trong Trường tiếp nhận thí sinh trúng tuyển; tổ chức biên chế lớp, chỉ định ban cán sự lớp và hoạt động khác liên quan đến tổ chức lớp học. Phối hợp với các Khoa theo dõi; đánh giá ý thức học tập, rèn luyện của sinh viên. Quản lý thông tin, lưu trữ, cập nhật dữ liệu sinh viên, báo cáo hành chính. Thực hiện công tác quản lý sinh viên ngoại trú theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phối hợp với chính quyền địa phương giải quyết và xử lý kịp thời các vụ việc, vấn đề liên quan đến sinh viên ngoại trú. Tư vấn và thực hiện các loại giấy tờ :xác nhận sinh viên/học viên, xác nhận lịch học, xác nhận vay vốn, xác nhận tạm hoãn nghĩa vụ quân sự, xác nhận miễn giảm học phí, giấy giới thiệu thực tập/kiến tập...
62 Bộ phận Contact Center Tiếp nhận, phối hợp với quầy tư vấn, các đơn vị liên quan giải đáp và giải quyết các vấn đề học vụ, đào tạp, hành chính/đời sống sinh viên, học phí/tài chính bằng công cụ điện thoại; trực tuyến; hình thức tin nhắn; và cổng Portal của sinh viên/học viên. Theo dõi, phản hồi, đăng tin tức, quản trị các hoạt động trên Website, Fanpage liên quan đến công việc chăm sóc và dịch vụ hỗ trợ người học. Kết nối với Khoa và các đơn vị liên quan để hoàn tất thủ tục, văn bản liên quan đến quầy tư vấn. Bộ phận Tài chính học phí Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ Thu và nộp các loại học phí, lệ phí... Tư vấn quy định về các vấn đề học phí, lệ phí... xác nhận thông tin cho người học về các loại học phí, lệ phí liên quan; giải quyết các công việc liên quan đến học phí các môn học chính khóa và các lớp đào tạo ngắn hạn. Xử lý nghiệp vụ liên quan đến chính sách học phí/ học bổng. Công tác tham mưu việc nộp học phí trước hạn, đúng hạn và quá hạn; áp dụng kịp thời các chương trình khuyến khích, hỗ trợ người học hoàn thành nghĩa vụ học phí. Thực hiện rà soát nợ học phí, tiến hành tương tác với người học để có biện pháp hỗ trợ người học hoàn thành nghĩa vụ học phí.
63 Bộ phận Đời sống sinh viên Phối hợp các ngành, các cấp chính quyền địa phương, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên thường xuyên theo dõi – kiểm tra, ngăn ngừa, ngăn chặn các tệ nạn xã hội, các hành vi sinh viên ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn của Nhà trường. Tổ chức các buổi nói chuyện, đối thoại định kỳ giữa sinh viên và Ban Điều hành Nhà trường. Nắm bắt và tổng hợp tình hình tư tưởng của sinh viên, phản ánh kịp thời với Ban Điều hành và chủ động đề xuất chủ trương và biện pháp hợp lý giải quyết những vấn đề liên quan. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ Tìm kiếm và liên kết nguồn nhà trọ, ký túc xá cho sinh viên và các hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh viên. Tìm kiếm, tiếp nhận, quản lý, khai thác và phân bổ các nguồn học bổng, hỗ trợ dành cho sinh viên. Thực hiện các chế độ, chính sách của Nhà nước quy định đối với sinh viên về học bổng, trợ cấp xã hội, ưu đãi giáo dục, tín dụng đào tạo và các chế độ khác liên quan đến sinh viên. Theo dõi hoạt động thi đua, khen thưởng, kỷ luật đối với sinh viên. Giải quyết các trường hợp sinh viên vi phạm quy chế, quy định của Nhà trường.
64 Bộ phận Y tế học đường Quản lý, cấp phát thẻ BHYT: thực hiện tư vấn, tổng hợp dữ liệu và cung cấp thẻ BHYT cho người học. Tổ chức tham vấn tâm lý và tư vấn sức khỏe học đường. Bộ phận Tham vấn tâm lý Tổ chức các chuyên đề, chương trình hỗ trợ người học rèn luyện kỹ năng sống; tăng cường ý chí, niềm tin, bản lĩnh, thái độ ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ xã hội; rèn luyện sức khỏe thể chất và tinh thần, góp phần xây dựng và hoàn thiện nhân cách; Kiến tạo một môi trường học đường vui tươi để người học phát triển bản thân tốt nhất trong học tập, thầy cô nhà trường cống hiến cao nhất, vượt qua các rào cản trong đời sống. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ Tổ chức các hoạt động sàng lọc, phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe tinh thần của người học; Cung cấp các dịch vụ tham vấn tâm lý trực tiếp cho người học; Phòng ngừa, nâng cao nhận thức về sức khỏe tinh thần cho người học đang gặp khó khăn về tâm lý trong học tập và cuộc sống để tìm hướng giải quyết, giảm thiểu các tác động tiêu cực ảnh hưởng đến đời sống học tập của người học trong trường. Phối hợp các cơ sở y tế, chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần để chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người học.
Khi nào thì bạn cần tham vấn tâm lý? Bộ phận THAM VẤN TÂM LÝ 65 Mất động lực, hứng thú với các hoạt động yêu thích trước đây. Mất định hướng nghề nghiệp, học tập Luôn ở trong trạng thái chán chường, mệt mỏi Mất sự kết nối với các mối quan hệ trong gia đình và xã hội Khi bạn cảm thấy chơi vơi, mong muốn được lắng nghe, chia sẻ những điều khó nói với người thân, bạn có thể tìm đến Bộ phận Tham vấn tâm lý bạn nhé! Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
Làm thế nào để đăng ký lịch hẹn? 66 Bộ phận THAM VẤN TÂM LÝ Bước 1: Truy cập fanpage của Bộ phận Tham vấn tâm lý Bước 2: Nhắn tin để Liên hệ đặt lịch tham vấn Bước 3: Chọn lịch trống phù hợp Bước 4: Ěiền thông tin đĕng ký Khi đĕng ký lịch hẹn, các bạn sinh viên vui lòng chờ thông tin phản hồi từ phía Bộ phận Tham vấn tâm lý VHU để có thể hỗ trợ bạn tiếp nhận dịch vụ của trung tâm một cách tốt nhất nhé! Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
Lịch hoạt động 67 Bộ phận THAM VẤN TÂM LÝ Bộ phận Tham vấn Tâm lý hoạt động từ thứ 2 đến thứ 6: Sáng: 8h00 đến 12h00 Chiều: 13h00 đến 17h00 Liên hệ 0963.167.033 - 076.546.9333 thamvantamly@vhu.edu.vn Fanpage: VHU Tham vấn tâm lý Chi phí Dịch vụ này HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ dành cho sinh viên đang học tại trường đại học Văn Hiến Thời lượng tham vấn Từ 45-60 phút theo hình thức gặp mặt trực tiếp. Bảo mật Những thông tin sinh viên trao đổi với chuyên viên tham vấn sẽ hoàn toàn được bảo mật. Trừ các vấn đề nguy hiểm đến tính mạng hoặc liên quan đến pháp lý (vi phạm pháp luật). Tôn chỉ hoạt động Tôn trọng sự khác biệt và không phán xét Sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ Đảm bảo riêng tư và bảo mật thông tin Hình thức tham vấn Trực tiếp: ⏩ Phòng 103 - Cơ sở HungHau Campus – 13E Đại lộ Nguyễn Văn Linh, Khu đô thị Nam Thành phố, TP.HCM. ⏩ Phòng 108 - Cơ sở HungHau House: 613 Âu Cơ, phường Tân Phú, TP.HCM. Trực tuyến: Video Call trên nền tảng Microsoft Teams. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
Phiên tham vấn sẽ diễn ra như thế nào? 68 Bộ phận THAM VẤN TÂM LÝ Sinh viên và chuyên viên tham vấn sẽ cùng nhau trò chuyện, thảo luận về vấn đề, khó khăn đang đối mặt. Sinh viên và chuyên viên có thể lên kế hoạch hành động, điều chỉnh mục tiêu để sinh viên có thể tự giải quyết những khó khăn của mình, nâng cao khả năng quản lý stress. Sinh viên có thể nhận câu hỏi, bài tập về nhà sau buổi tham vấn. Cần chuẩn bị gì khi tham vấn? Nắm rõ địa điểm, thời gian tham vấn để đảm bảo bạn có sự chuẩn bị tốt, đến đúng giờ. Bạn có thể tìm hiểu kiến thức về tham vấn trên Fanpage của Bộ phận Tham vấn tâm lý. Việc lo lắng trước một buổi tham vấn là hoàn toàn bình thường. Bạn có thể chia sẻ cảm xúc này với chuyên viên tham vấn để cả hai hiểu nhau hơn. Bạn có thể suy nghĩ về những mong đợi, mục tiêu sau những buổi tham vấn, và trò chuyện, thảo luận với chuyên viên về vấn đề này. Trạm 6: TÌM KIẾM SỰ HỖ TRỢ
HELP Liên hệ với Bộ phận Tham vấn Tâm lý VHU để được giải đáp tốt nhất bạn nhé!
TÀITÀI LIỆULIỆU THAMTHAM KHẢOKHẢOTÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU THAM KHẢONgoài nước 1. Adam Koenig (Author), Benjamin Troy (Medical Reivewer). (2022). Homesickness in College: 22 Tips to Cope. Truy cập ngày 20/09/2024 tại: https://www.choosingtherapy.com/homesickness-in-college/ 2. Chris Padilla. (2024). How to Make New Friends at School: An Expert‘s Guide. Truy cập ngày 21/09/2024 tại: https://expertbeacon.com/how-to-make-new-friends-at-school/ 3. 1.Elizabeth Scott, PhD. (2024). Top 10 Stress Management Techniques for Students. Truy cập ngày 1/10/2024 tại: https://www.verywellmind.com/top-school-stress-relievers-for-students- 3145179 4. Indeed Editorial Team. (2024). Guide: How To Find New Interests (Tips And Importance). Truy cập ngày 23/09/2024 tại: https://in.indeed.com/career-advice/career-development/how-to-find-new- interests 5. Penn State Student Affairs. Manage Stress workbook. Truy cập ngày 24/09/2024 tại: https://studentaffairs.psu.edu/sites/default/files/Accessible-online-version- Manage-Stress-Workbook-PennState-final-2i5sewu.pdf 6. Riley Herman. (2021). Three Good Things. Truy cập ngày 23/09/2024 tại: https://sites.psu.edu/mindfulmaking/2021/02/08/three-good-things/ 71
TÀI LIỆU THAM KHẢONgoài nước 7. University Health & Counseling: CAPS Counseling and Psychological Services. Go Blue! A New Student’s Guide to Surviving and Thriving at U-M: Mental Health Tips. Truy cập ngày 2/10/2024 tại: https://drive.google.com/file/d/1nwx-JfGYpcxGRhYM7yzLMwtU- E6rnWLl/view 8. Zainul Anwar (2019), Parent’s Expectation and Academic Procrastination of College Student, Atlantis Press. Việt Nam 1. Fullbright University Vietnam. (2024). Biến áp lực đồng trang lứa thành hành trình “hiểu mình”. Truy cập ngày 20/9/2024 tại: https://fulbright.edu.vn/vi/peer-pressure/#:~:text=“Peer” 2. Huyền Nhung – Huyền Trang. Một số lời khuyên cho các bạn sinh viên khi đi làm thêm. Truy cập ngày 18/09/2024 tại: https://library.hust.edu.vn/vi/node/571 3. Trần Thị Tú Anh. (2010). Những khó khăn của “sinh viên thiệt thòi” trong thời gian học tại Đại học Huế. Tạp chí khoa học, Đại học Huế, Số 62A. Nhận từ: https://hueuni.edu.vn/portal/data/doc/tapchi/62A_1.pdf 72
LỜI KẾT Bộ phận Tham vấn Tâm lý hy vọng Sổ tay Tân Sinh Viên sẽ là một phương tiện đưa các bạn sinh viên đến gần hơn với nhà Trường và hỗ trợ các bạn giải quyết những khó khăn có thể gặp ở môi trường Đại học. Thông qua sổ tay này Bộ phận mong những tips và những gợi ý có thể giúp khoảng thời gian Đại học của các bạn trở nên ý nghĩa và thuận lợi hơn. Từ đó gặt hái được nhiều thành công. 73 Nếu cần bất kǶ sự hỗ trợ nào, luôn sẵn sàng hỗ trợ, đồng hành cùng bạn Bộ phận THAM VẤN TÂM LÝ HƯỚNG DẪN ĐẶT LỊCH HẸN THAM VẤN THÔNG TIN DỊCH VỤ THAM VẤN TÂM LÝ
0963.167.033 - 076.546.9333 VHU Tham vấn Tâm lý Phòng 103, HungHau Campus: 13E Đại lộ Nguyễn Văn Linh, xã Bình Hưng, TP. HCM. Phòng 108, HungHau House: 613 Âu Cơ, phường Tân Phú, TP.HCM. TRUNG TÂM CHĂM SÓC NGƯỜI HỌC Bộ phận Tham vấn tâm lý