deneme
9999sınıfsınıf sınıfsınıf.. .. COĞRAFYANIN KODLARI KONU ANLATIMIPB ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 1Coğrafyanın Kodları DOSİA NEDİR? Tek QR İle Birçok Şey Yapabilirsin! by zeduva
Materyallerin Tamamına Ulaşabilirsin! Zeduva İle Eğtm Her Yerde COĞRAFYANIN KODLARI MESCHEMY KİMYA SML MATEMATİK GEOTOPYA TARİHİN KODLARI FİZİKFİNİTO TÜRKÇE SAATİ1.ÜNİTE: COĞRAFYANIN DOĞASI 1. COĞRAFYA BİLİMİNİN KONUSU VE BÖLÜMLERİ ► Coğrafya Biliminin Konusu ---------- Sayfa: 6-7 ► Coğrafya Biliminin Bölümleri -------- Sayfa: 8-11 2. NİÇİN COĞRAFYA ÖĞRENMELİYİZ? 3. COĞRAFYA BİLİMİNİN GELİŞİMİ ► Eski Çağ'da Coğrafya --------------- Sayfa: 14-15 ► Orta Çağ'da Coğrafya --------------- Sayfa: 16-17 ► Yeni Çağ'da Coğrafya --------------- Sayfa: 18-19 ► Yakın Çağ'da Coğrafya -------------- Sayfa: 20-21 ► Cumhuriyet Dönemi ----------------- Sayfa: 22-23 ► Günümüzde Coğrafya --------------- Sayfa: 24
4 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 5Coğrafyanın Kodları TÜRKİYE SİYASİ HARİTASI - ŞEHİRLER ÖĞRENME MODUÖĞRENME MODU YARIŞMA MODUYARIŞMA MODU DÜELLO MODUDÜELLO MODU OKUT OYNAOKUT OYNA4 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 5Coğrafyanın Kodları DÜNYA SİYASİ HARİTASI - ÜLKELER ÖĞRENME MODUÖĞRENME MODU YARIŞMA MODUYARIŞMA MODU DÜELLO MODUDÜELLO MODU OKUT OYNAOKUT OYNA Madagaskar Alaska (A.B.D)
Coğrafyanın Kodları1. COĞRAFYA BİLİMİNİN KONUSU VE BÖLÜMLERİ COĞRAFYANIN DOĞASI ÜNİTE 1 A. DOĞAL ORTAM İnsanın hiçbir katkısı olmadan var olan, insan ve insan ürünü ögelerin dışında kalan yere doğal ortam denir. Bu ortamı kuran unsurlarda meydana gelen değişimlere de doğa olayı denir. Doğal ortamlar: BUZ KÜRE (KRİYOSFER) HAVA KÜRE (ATMOSFER) YAŞAM KÜRE (BİYOSFER) Donmuş topraklar, buzullar ve sürekli karla kaplı alanlardan oluşur. Dünya’yı çepeçevre saran gazlardan oluşan ve hava olaylarının meydana geldiği ortamdır. Atmosfer, litosfer ve hidrosferde yaşayan bit- kiler, hayvanlar, mikroorganizmalar ve diğer canlılarla birlikte insanlardan oluşan ortamdır SU KÜRE (HİDROSFER) Okyanus, deniz, bataklık, göl ve akarsu gibi suların oluşturduğu ortamdır. TAŞ KÜRE (LİTOSFER) Üzerinde dağ, plato, ova ve vadi gibi yer şe- killerinin bulunduğu kayaç ve tabakalardan oluşan ortamdır. COĞRAFYA BİLİMİNİN KONUSU 6 ÜNİTE 1Coğrafyanın KodlarıBeşerî UnsurBeşerî Unsur ► Coğrafi ortamda doğa ile insan arasında karşılıklı bir etkileşim vardır. Eskiden doğanın insan yaşamı üzerindeki etkisi daha belirginken, teknoloji ve beşerî faaliyetlerin gelişmesiyle bir- likte insanın doğal ortam üzerindeki etkisi artmıştır. Coğrafi ortam, doğal ortam ile beşerî ortamın yan yana durması değil, iç içe geçmesidir: aynı alanda bulunan doğal ve beşerî un- surlar birbirini sürekli etkiler. Örneğin bir buğday tarlasında toprak ve iklim doğal; tarlanın sü- rülmesi, ekilmesi ve sınırlarının belirlenmesi beşerîdir. Bu doğal ve beşerî unsurların birlikte oluşturduğu buğday tarlasının bütünü ise coğrafi ortamdır. Dikkat! HidrosferHidrosfer BiyosferBiyosfer LitosferLitosfer KriyosferKriyosfer At mosferAt mosfer B. BEŞERÎ ORTAM VE COĞRAFİ ORTAM Beşerî Ortam: İnsan bu doğal ortamın içine yerleşir; ev yapar, yol açar, tarla sürer, fabrika kurar, ticaret yapar, bayram kutlar. İnsanın sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyetleri sonucunda doğal ortam üzerine kurduğu bu yaşam alanına beşerî ortam denir. Coğrafi Ortam: Doğal ortam ile beşerî ortamın iç içe geçmiş hâline, yani insanın içinde yaşadığı en ge- niş yaşam alanına ise coğrafi ortam denir. 7
8 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 9Coğrafyanın Kodları COĞRAFYA BİLİMİNİN BÖLÜMLERİ Coğrafya biliminin hem doğal hem beşerî ortamı incelemesi, onun bölümlere ayrılmasında belirleyici olmuştur. Coğrafya iki bölüme ayrılır: Fiziki coğrafya ve Beşerî coğrafya. Fiziki coğrafya, Dünya’nın doğal özelliklerini ve doğal süreçlerini inceler. Dağların nasıl oluştuğundan iklim olaylarına, akarsulardan topraklara, bitki ve hayvanların yeryüzündeki dağılışına kadar doğal çev- reyi oluşturan unsurlar fiziki coğrafyanın konusudur. Coğrafya bilgiyi nasıl toplar? Coğrafya; mekânsal bilgileri elde etmek, çözümlemek, yorumlamak ve anlamak amacıyla hem fiziki hem beşerî araştırmalarda şu dört tekniğe başvurur: A. FİZİKİ COĞRAFYA JEOMORFOLOJİ (Yer Şekilleri Bilimi) HİDROGRAFYA (Sular Coğrafyası) Taş küreyi oluşturan kayaçları, yer şekilleri- ni, bu şekillerin oluşum süreçlerini ve yeryü- zündeki dağılışını inceler. Örnek: Dağ, ova, plato ve delta gibi yeryüzü şekillerinin oluşumu, gelişimi ve dağılışı. İş birliği yaptığı bilimler: • Jeoloji: Yer bilimi • Jeofizik: Yer fiziği bilimi • Litoloji: Kayaç bilimi • Petrografi: Kayaç mineralleri bilimi • Kimya: Madde bilimi Su küreyi ve buz küreyi oluşturan denizleri, gölleri, akarsuları, yer altı sularını ve buzulla- rı; bu sularda görülen akıntı, dalga, gelgit ve taşkın gibi olayları inceler. Örnek: Okyanus, deniz, göl, akarsu ve yer altı sularının dağılışı ve özellikleri. İş birliği yaptığı bilimler: • Hidroloji: Su bilimi • Hidrojeoloji: Yer altı suyu bilimi • Oseonografya: Okyanus bilimi • Limnoloji: Göl bilimi • Potamoloji: Akarsu bilimi Haritalama Coğrafi Bilgi Sistamleri (CBS) Coğrafyanın Teknikleri Uzaktan Algılama İstatistik Yöntemleri8 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 9Coğrafyanın Kodları KLİMATOLOJİ (İklim Bilimi) TOPRAK COĞRAFYASI Hava küreyi, hava olaylarını, iklim sistemle- rini, iklim tiplerini ve dağılışlarıını inceler. Örnek: Sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağı- şın yeryüzündeki dağılışı ve özellikleri. İş birliği yaptığı bilimler: • Meteoroloji: Hava durumu bilimi Meteoroloji ile klimatoloji aynı şey değildir. Meteoroloji kısa süreli hava durumuyla ("ya- rın yağar mı?"), klimatoloji uzun yıllar ortala- masıyla ("burada iklim nasıl?") uğraşır. İkisi aynı verilerle çalışır ama farklı zaman ölçe- ğinde bakar. Yeryüzündeki toprakların oluşum süreçleri- ni, özelliklerini ve dağılışını inceler. Örnek: Terra rossa, podzol ve laterit gibi top- rakların yeryüzündeki dağılışı ve özellikleri. İş birliği yaptığı bilimler: • Pedoloji: Toprak bilimi • Mineroloji: Mineral bilimi Toprak; taş, hava, su ve yaşam kürelerinin etkileşimiyle oluşur. Bu nedenle toprak coğ- rafyası, bu kürelerin kesiştiği bir alandır. BİYOCOĞRAFYA (Canlılar Coğrafyası) Yaşam küredeki bitki ve hayvan topluluklarının genel özelliklerini, birbirleriyle etkileşimlerini ve yeryüzündeki dağılışlarını inceler. Örnek: Bitki ve hayvan türlerinin yeryüzündeki dağılışı ve bu dağılışı etkileyen faktörler. İş birliği yaptığı bilimler: • Biyoloji: Canlı bilimi • Botanik: Bitki bilimi • Zooloji: Hayvan bilimi
10 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 11Coğrafyanın Kodları B. BEŞERÎ COĞRAFYA İnsan faaliyetlerinin mekândaki dağılımını; insanların mekânı nasıl kullandığını ve algıladığını; beşerî or- tamları nasıl kurup nasıl sürdürdüklerini inceler. NÜFUS COĞRAFYASI EKONOMİK COĞRAFYA KÜLTÜREL COĞRAFYA YERLEŞME COĞRAFYASI SOSYAL COĞRAFYA SİYASİ COĞRAFYA Nüfusun özelliklerini, dağılışını, değişimini, ha- reketlerini ve nüfus politikalarını; bunların coğ- rafi ortam ve olaylarla etkileşimini inceler. • İstatistik: Veri bilimi • Demografi: Nüfus bilimi Sanayi, ticaret, tarım, hayvancılık, turizm, or- mancılık, madencilik gibi ekonomik faaliyetleri ve bunların coğrafi olaylarla etkileşimini inceler. • İktisat: Ekonomi bilimi Toplumların dil, din, giyim, yemek, müzik, mi- mari gibi kültürel özelliklerinin coğrafyayla iliş- kilendirerek inceler. • Filoloji: Dil bilimi • Antropoloji • İlahiyat: Din bilimi • Sosyoloji Yerleşmelerin gelişimini, tiplerini, dağılışını; yerleşmeyi etkileyen faktörleri ve mesken tip- lerini inceler. • Arkeoloji: Kazı bilimi • Tarih: Geçmiş bilimi Sosyal ilişkilerin, kimliklerin ve eşitsizliklerin mekânsal dağılışını ve etkileşimini inceler. • Antropoloji: İnsan bilimi • Demografi • Sosyoloji: Toplum bilimi • Ekonomi Siyasi faaliyet ve olayların mekâna, coğrafi or- tama bağlı olarak gösterdiği değişiklik ve farklı- lıkları; mekânı analiz ederek inceler. • Uluslararası ilişkiler • Tarih • Siyaset10 ÜNİTE 1 COĞRAFYANIN DOĞASI 11Coğrafyanın Kodları A. FİZİKİ COĞRAFYA B. BEŞERÎ COĞRAFYA COĞRAFYA BİLİMİNİN BÖLÜMLERİ JEOMORFOLOJİ HİDROGRAFYA SOSYAL NÜFUS EKONOMİK KÜLTÜREL SİYASİ YERLEŞME BİYOCOĞRAFYA KLİMATOLOJİ TOPRAK COĞRAFYASI • Jeoloji • Jeofizik • Litoloji • Petrografi • Kimya • Hidroloji • Hidrojeoloji • Limnoloji • Potamoloji • Oseonografya • Antropoloji • Demografi • Sosyoloji • Ekonomi • Demografi • İstatistik • İktisat • Filoloji • Antropoloji • İlahiyat • Sosyoloji • Tarih • Siyaset • Uluslararası ilişkiler • Arkeoloji • Tarih • Biyoloji • Botanik • Zooloji Beşerî Fiziki • Meteoroloji • Pedoloji • Mineroloji TEST GENEL TEKRARTEST GENEL TEKRAR TABLO GENEL TEKRARTABLO GENEL TEKRAR
