Created in Canva
những giác quan trong điện ảnh những giác quan trong điện ảnh
Lịch sử điện ảnh cũng có thể được nhìn nhận như một cuộc chinh phục các giác quan. Từ những hình ảnh chuyển động đầu tiên, thanh âm đầu tiên, đến sự xuất hiện của gam màu đầu tiên trong một phòng tối, điện ảnh không ngừng mở rộng khả năng khơi gợi những xúc cảm ẩn sâu bên trong con người. Ta không còn chỉ cảm thụ điện ảnh bằng đôi mắt, mà còn cảm nhận nó bằng toàn bộ các giác quan của cơ thể, mang đến cảm giác về sự hiện diện gần gũi thoáng qua trong một khoảnh khắc Workshop "Những giác quan trong điện ảnh" là lần đầu tiên đạo diễn Lê Bảo chia sẻ một cách hệ thống phương pháp tiếp cận và thực hành điện ảnh từ góc nhìn của các giác quan, nền tảng đã định hình ngôn ngữ điện ảnh của anh trong nhiều năm qua. Toàn bộ hành trình làm phim được cô đọng trong 8 buổi học, lần theo quá trình hình thành và thực hiện hai tác phẩm tiêu biểu của đạo diễn Lê Bảo. Từ những manh mối cảm quan đầu tiên của một ý tưởng, cách chuyển hóa chúng thành ngôn ngữ trên trang giấy, đến quá trình phát triển dự án, tiếp cận các quỹ điện ảnh và các nhà sản xuất quốc tế, rồi hiện thực hóa bộ phim trên trường quay cho đến khi bộ phim hoàn thành và bước ra sân khấu điện ảnh hàng đầu thế giới.Workshop không tập trung vào hệ thống lý thuyết mà hướng đến góc nhìn thực tế về toàn bộ vòng đời của một dự án phim độc lập. Học viên sẽ được tiếp cận các tài liệu phát triển dự án, sổ ghi chép, hình ảnh tham khảo, concept art, các phiên bản kịch bản, hồ sơ gọi vốn và nhiều tư liệu làm việc chưa từng được công bố. Bên cạnh đó, học viên sẽ có cơ hội thực hành cùng DOP Nguyễn Vinh Phúc, đồng thời tham gia trực tiếp vào quy trình làm việc tại trường quay cùng đạo diễn Lê Bảo để hiểu rõ hơn tư duy sáng tạo, cách đạo diễn giao tiếp với diễn viên, phối hợp với các bộ phận chuyên môn và đưa ra quyết định trong suốt quá trình sản xuất một bộ phimLời giới thiệu
Lê Bảo là một trong số rất ít đạo diễn Việt Nam liên tục ghi dấu ấn tại những liên hoan phim hạng A và chương trình phát triển dự án điện ảnh danh giá trên thế giới. Taste (2021) được công chiếu tại LHP Berlin và giành Giải thưởng Đặc biệt của Ban Giám khảo, và mới nhất là Hearing (2026) được tuyển chọn vào hạng mục Concorso Internazionale (International Competition) của LHP Locarno. Song song với hành trình tại các liên hoan phim, các dự án của anh cũng liên tục được lựa chọn vào những chương trình phát triển điện ảnh quốc tế: Taste từng tham gia L'Atelier de Cannes thuộc LHP Cannes, dự án The Sea is Calm Tonight được phát triển tại Caméra Libre Residency. Những cột mốc này cho thấy sự hiện diện bền bỉ của Lê Bảo trong các mạng lưới phát triển và sản xuất điện ảnh quốc tế.Không có sự kiện đặc biệt nào khiến Bảo đột nhiên muốn trở thành Đạo diễn. Niềm say mê đồng hành với Bảo một cách chậm rãi, bằng việc tưởng tượng đến không gian, nhịp điệu, nơi mà nỗi nhớ da diết không thể vắng bóng. Và cũng chính vì điều đấy làm cho mình thương. Điện ảnh thiệt là bao la và tất nhiên Bảo rất nhỏ bé. Bước đầu trên con đường của Bảo với công việc này, mình có những suy nghĩ muốn chia sẻ thông qua khóa workshop. Quý trọng cơ hội may mắn được làm phim, luyện tập ý chí bền bỉ, kiểm soát và thả lỏng, đón nhận “món quà” được ban tặng, tư duy về âm thanh với hình ảnh ở các giác quan. Gìn giữ và chăm sóc cốt lõi cảm xúc, tinh thần của phim bên cạnh đó cần thích nghi với điều kiện thực tế. Bảo lưu giữ rất nhiều điều mà mình tin nó sẽ hữu ích đến mọi người. Có khi chỉ là câu chuyện nhỏ, thoáng qua hoặc là điều bất như ý nhưng lại tác động tốt giúp Bảo nhận ra ý nghĩa bên trong. Từ không khí gần gũi, chúng ta sẽ cùng với nhau hình dung, trò chuyện, khám phá quá trình xây dựng một bộ phim. Bắt đầu với ý tưởng cụ thể hay cảm giác muốn hướng đến, có thể nó trừu tượng, dành nhiều thời gian để ngẫm nghĩ. Dũng cảm đi tìm cách thức thể hiện chúng, ngọn núi quan trọng này tuy gập ghềnh nhưng hấp dẫn. Hi vọng tiếp thêm năng lượng tới mọi người!NGƯỜI HƯỚNG DẪN THƯ ĐẠO DIỄN
Lê Bảo là một trong số rất ít đạo diễn Việt Nam liên tục ghi dấu ấn tại những liên hoan phim hạng A và chương trình phát triển dự án điện ảnh danh giá trên thế giới. Taste (2021) được công chiếu tại LHP Berlin và giành Giải thưởng Đặc biệt của Ban Giám khảo, và mới nhất là Hearing (2026) được tuyển chọn vào hạng mục Concorso Internazionale (International Competition) của LHP Locarno. Song song với hành trình tại các liên hoan phim, các dự án của anh cũng liên tục được lựa chọn vào những chương trình phát triển điện ảnh quốc tế: Taste từng tham gia L'Atelier de Cannes thuộc LHP Cannes, dự án The Sea is Calm Tonight được phát triển tại Caméra Libre Residency. Những cột mốc này cho thấy sự hiện diện bền bỉ của Lê Bảo trong các mạng lưới phát triển và sản xuất điện ảnh quốc tế.Lê Bảo là một trong số rất ít đạo diễn Việt Nam liên tục ghi dấu ấn tại những liên hoan phim hạng A và chương trình phát triển dự án điện ảnh danh giá trên thế giới. Taste (2021) được công chiếu tại LHP Berlin và giành Giải thưởng Đặc biệt của Ban Giám khảo, và mới nhất là Hearing (2026) được tuyển chọn vào hạng mục Concorso Internazionale (International Competition) của LHP Locarno. Song song với hành trình tại các liên hoan phim, các dự án của anh cũng liên tục được lựa chọn vào những chương trình phát triển điện ảnh quốc tế: Taste từng tham gia L'Atelier de Cannes thuộc LHP Cannes, dự án The Sea is Calm Tonight được phát triển tại Caméra Libre Residency. Những cột mốc này cho thấy sự hiện diện bền bỉ của Lê Bảo trong các mạng lưới phát triển và sản xuất điện ảnh quốc tế.KHÁCH MỜI 1 KHÁCH MỜI 2
GIÁO TRÌNHToàn bộ hành trình làm phim được cô đọng trong 8 buổi học, lần theo quá trình hình thành và thực hiện hai tác phẩm tiêu biểu của đạo diễn Lê Bảo. Từ những manh mối cảm quan đầu tiên của một ý tưởng, cách chuyển hóa chúng thành ngôn ngữ trên trang giấy, đến quá trình phát triển dự án, tiếp cận các quỹ điện ảnh và các nhà sản xuất quốc tế, rồi hiện thực hóa bộ phim trên trường quay cho đến khi bộ phim hoàn thành và bước ra sân khấu điện ảnh hàng đầu thế giới. Workshop không tập trung vào hệ thống lý thuyết mà hướng đến góc nhìn thực tế về toàn bộ vòng đời của một dự án phim độc lập. Học viên sẽ được tiếp cận các tài liệu phát triển dự án, sổ ghi chép, hình ảnh tham khảo, concept art, các phiên bản kịch bản, hồ sơ gọi vốn và nhiều tư liệu làm việc chưa từng được công bố.N H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N H
N H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HN H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HBUỔI 1 BUỔI 2THÍNH GIÁCVI GIÁC NỘI DUNG CHÍNH NỘI DUNG CHÍNH“Ở giai đoạn đầu của làm phim, Bảo hay nghe người ta nói về cách thể hiện mới – cũ trong Điện ảnh, cái nào sẽ là mới. Sau này thì Bảo lại hay nghe phim của ai đấy giông giống một người nào đó. Bản thân Bảo khi làm xong bộ phim dài đầu tay, cũng nghe đôi điều so sánh với với một số Đạo diễn. Những người đó thì Bảo đều đã xem phim của họ, họ tuyệt vời nhưng Bảo thấy đời sống trong phim Bảo nó riêng biệt. Và rồi Bảo nghĩ đến các Đạo diễn thành danh, khi Bảo đọc review phim họ, Bảo cũng thấy người viết đôi khi hay đề cập đến người làm phim khác.” Trước khi thực hiện một tác phẩm, luôn có những rào cản vô hình bủa vây người nghệ sĩ: nỗi sợ thất bại, nỗi sợ bị từ chối, nỗi sợ không đủ tài năng, hay đơn giản là nỗi sợ không biết bắt đầu từ đâu. Làm thế nào để vượt qua những nỗi sợ ấy? Trong buổi học đầu tiên, đạo diễn Lê Bảo sẽ đào sâu vào chính những hoài nghi từng ám ảnh anh ở giai đoạn đầu sự nghiệp, chia sẻ cách anh đối diện với chúng để tìm ra lối đi của riêng mình“Bảo thường không thể nghĩ ra được nhiều ý tưởng làm phim trong một giai đoạn nào đó. Nên khi có được, mà điều đó làm Bảo có cảm hứng thực hiện thành hình ảnh, Bảo sẽ rất trân trọng nó. Cho dù bạn không có duyên hoăc không còn muốn làm ý tưởng ấy nữa hay cất lại chờ đến khoảng thời gian khác, thì những ngày bạn dành thời gian cho nó đều không vô ích. Trước khi thực hiện “Hearing”, Bảo đã dành rất nhều thời gian cho “Touch”, nghĩ về dự án ấy rất nhiều. Bảo đã đi xem bối cảnh ở các tỉnh miền Bắc, hai lần đi Bình Định, một lần đi Huế và một lần đi Philippines (ghé thăm các xưởng, cảng để tìm tàu, đến các vùng núi hay vào các khu ổ chuột ở Manila); tham gia chợ dự án APM, QPM. Khi xem lại các bức ảnh, lòng Bảo cũng bùi ngùi.” Trong buổi 2, chúng ta sẽ bắt đầu từ những ý tưởng đầu tiên: cách nhặt nhạnh những mảnh vụn của cảm xúc, quan sát và trải nghiệm để hình thành một ý tưởng điện ảnh. Qua những bài tập học viên sẽ học cách tìm kiếm chất liệu, nuôi dưỡng nguồn cảm hứng và từng bước phát triển chúng trước khi bắt tay vào viết kịch bản.Mới - cũ -giống một ai đó Câu chuyện về nhiếp ảnh gia Vivian Maier Cố gắng làm một điều gì đó mỗi ngày Hai điều quan trong nhất khi chúng ta làm phim Không có bất kì bộ phim nào dữ dội bằng hiện thựcTrân quý ý tưởng có được Cùng nhau chơi trò tưởng tượng Chọn nhạc và nghe cùng nhau Cùng nuôi dưỡng tâm hồn Quá trình phác hoạ cho Taste
N H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HN H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HBUỔI 3 BUỔI 4XÚC GIÁCKHUU GIÁC NỘI DUNG CHÍNH NỘI DUNG CHÍNH“Bảo thường có xu hướng tái tạo, xây dựng lại không gian trên bối cảnh Bảo tìm được, kinh phí sản xuất tốn một khoảng không nhỏ cho việc này. Cách thức này sẽ đôi khi vô tình triệt tiêu cái thường được gọi là “thực tế” nhưng nó sẽ tạo ra một hiện thực khác trong thế giới Bảo muốn hình thành, nơi mà Bảo rung động. Và đôi khi làm cho khán giả cảm thấy hơi xa lạ với cái họ đang xem. Bảo sẽ đưa ra một số ví dụ.”“Robert Bresson có câu nói nổi tiếng “I'd rather people feel a film before understanding it.” Bản thân đây là điều mà Bảo cũng gặp phải đối với dự án hay phim của mình. Không ít người xem không hiểu điều mà Bảo đã làm hoặc đang muốn làm. Đối với kịch bản sẽ gửi đến các quỹ Điện ảnh, chợ dự án, filmlab, người tuyển chọn cần phải hiểu, tiếp cận, được với câu chuyện. Không riêng gì chúng ta, sẽ có rất nhiều dự án gửi đến họ. Nếu họ không kết nối được, sẽ rất khó cho mình. Để rồi khi có kinh phí, ở trên set quay, bạn có thể đưa ra các quyết định mang tính hoàn toàn cá nhân (không cần thoại câu này, chuyển nội dung thoại, không miêu tả trình tự này, nhập các phân cảnh với nhau v.v…)”Viết những trang kịch bản đầu tiên Trình chiếu một số phân đoạn kịch bản Hiểu - không hiểu- cảm nhận Làm sao để giới thiệu một dự án tại các quỹ điện ảnh Trình chiếu một số slide/video của dự án HearingKhông gian và tái tạo không gian “Không gian và nhịp điệu" là hai điều quan trọng trong điện ảnh Hiểu rõ bối cảnh trước khi quay phim Mình cùng nói về Casting Chia sẻ các concept art của Taste và Hearing
N H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HBUỔI 5THI GIÁC NỘI DUNG CHÍNH“Bảo không làm việc với DP theo hướng Bảo sẽ chọn chính xác vị trí của máy quay, tiêu cự ống kính, giống như một số Đạo diễn khác. Khi nghĩ đến phân cảnh và bối cảnh diễn ra, Bảo nghĩ về việc sẽ thực hiện nó với bao nhiêu shot để có được điều mình muốn. Nó rất sơ khởi (có thể sau này Bảo sẽ nhập hay bỏ shot) nhưng trước mắt Bảo cần nền tảng đã. Bảo sẽ trình bày chung với mọi người (bao gồm các vị trí khác trong ekip sau đó Bảo sẽ làm việc riêng với từng bộ phận sau). Bảo sẽ nói với Phúc về hướng nhìn mà Bảo muốn với từng shot, cỡ cảnh (thường là toàn cảnh), chuyển động máy Bảo cần, cảm xúc, còn chính xác vị trí máy ở đâu, tầm máy cỡ nào, ống kính ra sao thì Phúc sẽ là người chủ động. Bảo xem màn hình nếu cần gì thì Bảo sẽ nói thêm. Phần lớn Bảo sẽ happy, lúc đó Bảo cần tập trung vào không gian với diễn viên. Trong “Hearing” có 2 ví dụ mà Bảo muốn chia sẻ.”Workshop DOP Nguyễn Vinh Phúc Bài tập về sơ đồ bố trí máy quay
N H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HN H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N HBUỔI 6 BUỔI 7NGOAI KHOÁ NỘI DUNG CHÍNH“ Chúng ta cùng nhau chia sẻ về giai đoạn khó khăn. Với Bảo, có rất nhiều khoảng thời gian mà Bảo không thể nghĩ được gì cho dự án. Nhìn thấy mình rất ù lì và chán nản. Nghĩ về việc mình đã không giúp đỡ được gì nhiều cho gia đình. Giai đoạn này nếu kéo dài sẽ rất nguy hiểm. Không có một giải pháp cụ thể, Bảo thử làm những thứ nho nhỏ cho phim (kể cả chi tiết không liên quan đến dự án Bảo đang theo) và cho sinh hoạt hằng ngày. Hoặc Bảo xem lại những bức ảnh, tranh đã lưu trữ, đọc các ghi chú trước đây mình đã viết. Trước mắt giúp mình ôn lại và biết đâu mình sẽ nghĩ ra được cái gì đấy. Mọi người cũng có thể nghĩ về việc cầu nguyện, Bảo rất tin điều thiêng liêng này. Nếu có một nhịp sáng tác tốt, cố gắng duy trì nó. Thế nhưng nếu một ngày, khi ai đó rơi vào trạng thái đấy, hãy nghĩ về cuộc gặp gỡ này giữa chúng ta rồi tự động viên mình. Mọi người có hay gặp thời gian như thế không? Có thể chia sẻ điều đó ra với anh chị em.”Trong buổi này, chúng ta sẽ cùng đạo diễn Lê Bảo làm việc tại set quay dự án phim HearingĐường tới các quỹ điện ảnh Workshop cùng đạo diễn Mai Huyền Chi
MỤC PHỤN H Ữ N G G I Á C Q U A N T R O N G Đ I Ệ N Ả N H BUỔI 8 GIÁC QUAN THU 6 NỘI DUNG CHÍNH“Robert Bresson có câu nói nổi tiếng “I'd rather people feel a film before understanding it.” Bản thân đây là điều mà Bảo cũng gặp phải đối với dự án hay phim của mình. Không ít người xem không hiểu điều mà Bảo đã làm hoặc đang muốn làm. Đối với kịch bảnsẽ gửi đến các quỹ Điện ảnh, chợ dự án, filmlab, người tuyển chọn cần phải hiểu, tiếp cận, được với câu chuyện. Không riêng gì chúng ta, sẽ có rất nhiều dự án gửi đến họ. Nếu họ không kết nối được, sẽ rất khó cho mình. Để rồi khi có kinh phí, ở trên set quay, bạn có thể đưa ra các quyết định mang tính hoàn toàn cá nhân (không cần thoại câu này, chuyển nội dung thoại, không miêu tả trình tự này, nhập các phân cảnh với nhau v.v…)” Trong buối 2 chúng ra bắt đầu nghĩ về những ý tưởng đầu tiênTrân quý ý tưởng có được
DANH SÁCH 10 PHIM PHỤC VỤ GIẢNG DẠY Divine Intervention by Elia Suleiman . L'Argent by Robert Bresson . Love by Gaspar Noe . L'Eclisse by Antonioni . The House That Jack Built by Lars Von Trier . Seventh Continent by Michael Haneke . Ikiru by Akira Kirosawa . The Color Of Paradise by Majid Majidi . Shadows In Paradise by Aki Kaurismäki . Tập cuối hoặc gần cuối của phim Đất Phương Nam- Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn (phân cảnh cha con hẹn gặp nhau).DANH SÁCH 10 PHIM PHỤC VỤ GIẢNG DẠY Divine Intervention by Elia Suleiman . L'Argent by Robert Bresson . Love by Gaspar Noe . L'Eclisse by Antonioni . The House That Jack Built by Lars Von Trier . Seventh Continent by Michael Haneke . Ikiru by Akira Kirosawa . The Color Of Paradise by Majid Majidi . Shadows In Paradise by Aki Kaurismäki . Tập cuối hoặc gần cuối của phim Đất Phương Nam- Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn (phân cảnh cha con hẹn gặp nhau).